Nữ liệt sĩ ôm con lên rừng đánh giặc, tham gia 23 trận đánh, làm thương vong 200 tên địch, được tuyên dương danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân

Liệt sĩ Nguyễn Thị Út thường được biết đến với tên gọi Út Tịch, sinh ngày 19/4/1931, quê tại làng Tích Thiện, tổng Thạnh Trị, quận Cầu Kè, tỉnh Cần Thơ (nay thuộc tỉnh Vĩnh Long).

Sinh ra trong hoàn cảnh khó khăn, mồ côi mẹ từ nhỏ, bà từng phải làm nhiều công việc để mưu sinh như bán chè, gánh nước, mót lúa. Lấy chồng sớm và có 6 người con, cuộc sống của bà gắn liền với những nhọc nhằn của một gia đình miền quê Nam Bộ.

Chồng bà là ông Lâm Văn Tịch, người dân tộc Khmer. Ông cũng là cán bộ cách mạng hoạt động bí mật. Sau khi chồng bị địch sát hại, người mẹ của 6 con nhỏ quyết định đưa các con lên rừng và xin tham gia đội du kích.

Theo nhiều tư liệu, liệt sĩ Nguyễn Thị Út bắt đầu tham gia cách mạng từ năm 1945. Trong những năm tháng chiến tranh, người phụ nữ nhỏ bé ấy vừa làm mẹ, vừa trực tiếp chiến đấu, trở thành một trong những nữ du kích tiêu biểu của vùng đất Nam Bộ.

Trong khoảng thời gian từ năm 1945 đến năm 1965, bà là du kích xã Tam Ngãi, cùng đội du kích địa phương tham gia 23 trận đánh, trong đó có 8 trận trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp. Các trận đánh đã góp phần tiêu diệt và làm bị thương hơn 200 tên địch, thu 70 khẩu súng, phá vỡ nhiều cuộc càn quét và vận động nhiều binh lính đối phương bỏ ngũ.

Nguyễn Thị Út không chỉ là một chiến sĩ chiến đấu gan dạ mà còn là người có khả năng làm công tác binh vận. Bà nhiều lần dẫn đường cho bộ đội đánh đồn, bốt, thu vũ khí mà không cần nổ súng.

Ngay cả khi mang thai, bà vẫn cùng đồng đội tham gia đánh đồn. Khi được khuyên nên nghỉ ngơi chờ sinh, bà đáp: “Có ai đánh giặc mà chờ sinh xong mới đánh, còn gà mái là con gà giò. Cứ đánh!”. Câu nói thể hiện rõ khí phách mạnh mẽ, quyết đoán của người phụ nữ Nam Bộ trong chiến tranh.

Đặc biệt, trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ, câu nói “Còn cái lai quần cũng đánh” của bà đã trở thành biểu tượng cho ý chí chiến đấu kiên cường. Đó không chỉ là lời khẳng định quyết tâm đánh giặc mà còn thể hiện tinh thần bất khuất của những người phụ nữ sẵn sàng hy sinh để bảo vệ quê hương và gia đình.

Bà hy sinh trong một trận đánh năm 1968, khi con gái út vừa tròn 3 tuổi. Không có lễ tang linh đình, không kèn trống hay huân chương nhưng sự ra đi của bà đã khiến hàng nghìn phụ nữ miền Tây nghẹn ngào, tiếc thương.

Những chiến công và sự hy sinh của bà đã góp phần làm nên hình tượng người phụ nữ Nam Bộ kiên cường, bất khuất trong những năm tháng chiến tranh. Hình ảnh người mẹ có 6 người con, vừa chăm lo gia đình, vừa trực tiếp cầm súng chiến đấu đã trở thành nguồn cảm hứng để nhà văn Nguyễn Thi xây dựng tác phẩm Người mẹ cầm súng. Từ đó, đạo diễn điện ảnh Nguyễn Khánh Dư đã chuyển thể thành bộ phim “Khi mẹ vắng nhà”.

Bộ phim là một trong những tác phẩm tiêu biểu của điện ảnh Việt thời kỳ đầu, giành Giải Bông Sen Vàng cho phim truyện nhựa tại Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 5, đồng thời phim cũng được nhận giải thưởng tại Liên hoan phim quốc tế Karlovy Vary 1980.

Hình tượng người mẹ cầm súng, gan dạ chiến đấu để bảo vệ quê hương, làng xóm và gia đình đã trở thành biểu tượng đẹp về lòng yêu nước và tinh thần bất khuất của phụ nữ Việt Nam. Để ghi nhớ những đóng góp của nữ anh hùng, cái tên Út Tịch được đặt cho một tuyến đường tại khu vực trung tâm quận Tân Bình (cũ), nay thuộc phường Tân Sơn Nhất, TP.HCM.

Không chỉ được lưu danh qua những trang sử và tên đường, hình ảnh người nữ du kích năm xưa còn được tái hiện qua những công trình tưởng niệm, để thế hệ hôm nay và mai sau luôn ghi nhớ về một người mẹ, người chiến sĩ kiên cường của quê hương Nam Bộ. Ngày nay tượng đài của bà được đặt tại Khu tưởng niệm Anh hùng liệt sĩ Nguyễn Thị Út, tọa lạc tại xã Tam Ngãi, tỉnh Vĩnh Long.

Với những thành tích xuất sắc trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, bà Nguyễn Thị Út được Nhà nước trao tặng Huân chương Quân công Giải phóng hạng Ba. Ngày 5/5/1965, bà được tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tên tuổi và hình ảnh của người nữ du kích năm xưa đến nay vẫn được nhắc nhớ như một biểu tượng về lòng yêu nước, ý chí kiên cường và tinh thần chiến đấu bất khuất của người phụ nữ Nam Bộ.

Bài viết có tham khảo thông tin tại:

Chị Út Tịch: Biểu tượng bất tử của phụ nữ vùng dân tộc thiểu số ở Nam bộ - VietNamNet

Nguyễn Thị Út (Út Tịch) - Bộ Quốc phòng