Thành phố đáng sống nhất Việt Nam dự kiến có sân bay quốc tế thứ 2, là trung tâm hàng không, logistics của miền Trung

Bộ Xây dựng đang hoàn thiện hồ sơ Quy hoạch Cảng hàng không quốc tế Chu Lai thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Đến giữa tuần trước, Bộ đã nhận đầy đủ ý kiến góp ý của các bộ, ngành và địa phương liên quan đối với hồ sơ do Cục Hàng không Việt Nam chủ trì tổ chức lập.

Việc điều chỉnh quy hoạch sân bay Chu Lai được đặt ra trong bối cảnh nhu cầu khai thác thực tế có sự chênh lệch đáng kể so với dự báo trước đây, đồng thời yêu cầu tổ chức lại mạng lưới hàng không sau khi Quảng Nam và Đà Nẵng hợp nhất thành TP. Đà Nẵng từ ngày 1/7/2025.

Theo quy hoạch điều chỉnh năm 2019, sân bay Chu Lai được định hướng đạt công suất 5 triệu hành khách và 1,5 triệu tấn hàng hóa mỗi năm vào năm 2030. Tuy nhiên, sản lượng khai thác năm 2024 mới đạt 743.429 hành khách và 265 tấn hàng hóa, thấp hơn nhiều so với mục tiêu quy hoạch. Thực tế này đặt ra yêu cầu đánh giá lại nhu cầu vận tải, xác định quy mô đầu tư và lộ trình phát triển phù hợp, tránh tình trạng đầu tư hạ tầng vượt quá nhu cầu khai thác.

Định hướng trở thành trung tâm hàng không, logistics của miền Trung

Theo hồ sơ do liên danh CPG Consultants Pte Ltd (Singapore) và Công ty TNHH MTV Thiết kế và Tư vấn xây dựng công trình hàng không (ADCC) thực hiện, sân bay Chu Lai được đề xuất phát triển thành cảng hàng không cấp 4F, với tổng diện tích quy hoạch khoảng 2.096,95ha, bao gồm đất hàng không dân dụng, đất quân sự và đất sử dụng chung.

Đến năm 2030, sân bay dự kiến đạt công suất 5 triệu hành khách và 3.000 tấn hàng hóa mỗi năm. Tầm nhìn đến năm 2050, quy mô khai thác được nâng lên 30 triệu hành khách và 1,5 triệu tấn hàng hóa mỗi năm, trong đó hàng hóa quốc tế chiếm khoảng 1,2 triệu tấn.

Để đáp ứng nhu cầu khai thác, đơn vị tư vấn đề xuất xây dựng một đường cất hạ cánh dài 4.000m trong giai đoạn đến năm 2030. Đến năm 2050, sân bay sẽ được bổ sung đường cất hạ cánh thứ hai dài 3.800m, hình thành hệ thống hai đường cất hạ cánh độc lập.

Nhà ga hành khách T2 được định hướng bố trí ở phía Bắc sân bay, có khả năng mở rộng theo từng giai đoạn để đáp ứng công suất 30 triệu hành khách mỗi năm.

Đối với hoạt động vận tải hàng hóa, khu logistics và nhà ga hàng hóa được đề xuất bố trí tại phía Nam sân bay, thuận lợi kết nối với Khu kinh tế Dung Quất và các khu công nghiệp lân cận.

Bên cạnh đó, Chu Lai còn được định hướng phát triển các dịch vụ công nghiệp hàng không, trong đó có trung tâm bảo dưỡng, sửa chữa tàu bay với quy mô 6 nhà chứa máy bay (hangar) cấp E vào năm 2050, cùng các cơ sở đào tạo, huấn luyện bay và dịch vụ kỹ thuật.

Theo đơn vị tư vấn, mục tiêu phát triển Chu Lai không chỉ nhằm chia sẻ nhu cầu vận tải hành khách với sân bay Đà Nẵng mà còn từng bước hình thành trung tâm trung chuyển hàng hóa quốc tế, logistics và công nghiệp hàng không tại miền Trung.

Hai sân bay quốc tế trên cùng địa bàn sẽ được phân chia vai trò ra sao?

Một trong những vấn đề quan trọng của quy hoạch lần này là xác định mối quan hệ giữa Cảng hàng không quốc tế Chu Lai và Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng.

Hiện sân bay Đà Nẵng được quy hoạch với công suất tới hạn 20 triệu hành khách mỗi năm, song khả năng mở rộng gặp nhiều hạn chế do quỹ đất và điều kiện tĩnh không. Trong khi đó, Chu Lai có lợi thế về diện tích và dư địa phát triển các công trình hàng không quy mô lớn.

Góp ý về nội dung này, Bộ Tài chính lưu ý sản lượng hành khách qua sân bay Đà Nẵng năm 2025 đã đạt 15,188 triệu lượt, tiến gần công suất tới hạn theo quy hoạch.

Do đó, Bộ Tài chính đề nghị Cục Hàng không Việt Nam tính toán chính xác nhu cầu vận tải hành khách, hàng hóa tại Chu Lai, đồng thời làm rõ vai trò và khả năng phối hợp khai thác giữa hai sân bay. Việc dự báo phải đáp ứng nhu cầu phát triển của TP. Đà Nẵng và các địa phương lân cận, bảo đảm hiệu quả đầu tư, tránh lãng phí nguồn lực.

Về phía địa phương, Sở Xây dựng TP. Đà Nẵng thống nhất định hướng phát triển hai sân bay quốc tế theo mô hình bổ trợ lẫn nhau, phù hợp với đặc điểm kinh tế và lợi thế của từng khu vực.

Theo đó, sân bay Đà Nẵng tiếp tục giữ vai trò cửa ngõ hàng không chính ở phía Bắc thành phố, phục vụ các trung tâm đô thị, dịch vụ, du lịch và tài chính.

Trong khi đó, sân bay Chu Lai được định hướng trở thành cửa ngõ hàng không quan trọng ở phía Nam, phục vụ Khu kinh tế mở Chu Lai và cụm động lực Chu Lai - Tam Kỳ - Núi Thành, gắn với phát triển công nghiệp, logistics, khoa học và công nghệ.

Ngoài chức năng chia sẻ lưu lượng hành khách, Chu Lai còn đóng vai trò sân bay dự bị hạ cánh cho Đà Nẵng và phát triển những lĩnh vực đòi hỏi quỹ đất lớn như vận tải hàng hóa, bảo dưỡng tàu bay và công nghiệp hàng không.

Việc hoàn thiện quy hoạch lần này được kỳ vọng tạo cơ sở phân kỳ đầu tư phù hợp, phát huy lợi thế riêng của từng sân bay và từng bước hình thành mạng lưới hàng không phục vụ nhu cầu phát triển của TP. Đà Nẵng cũng như Vùng kinh tế trọng điểm miền Trung.