Phát hiện cán bộ điểm thi nhận hối lộ hơn 1,7 tỷ đồng để 'tuồn' đề ra ngoài ngay trước kỳ thi: Đường dây gian lận trải rộng 16 thành phố, 9 tỉnh, 27 người bị tuyên án tù tại Trung Quốc
Vị cán bộ này phụ trách công tác khảo thí tại điểm thi, chịu trách nhiệm tiếp nhận, bảo quản đề thi, điều phối giám thị và duy trì trật tự phòng thi.
Vụ rò rỉ đề thi kỳ thi lấy chứng chỉ Kỹ sư xây dựng cấp 2 quốc gia năm 2021 được xem là một trong những vụ gian lận thi cử nghiêm trọng nhất tại Trung Quốc trong nhiều năm.
Người phụ trách điểm thi bị mua chuộc để đánh cắp đề
Tháng 5/2021, ngay trước kỳ thi lấy chứng chỉ Kỹ sư xây dựng cấp 2 quốc gia tại Trung Quốc, đề thi bất ngờ bị rò rỉ rồi nhanh chóng bị phát tán, mua bán trên mạng. Chỉ trong vài giờ, đề thi và đáp án đã được chuyển qua 8 tầng trung gian, giá bán giảm từ hàng chục nghìn nhân dân tệ xuống còn 200 nhân dân tệ (khoảng 777.000 đồng). Một thí sinh ở thành phố Tú Thiên (tỉnh Giang Tô) cũng mua được trọn bộ đề thi và đáp án với mức giá này.
Tháng 11/2022, Tòa án nhân dân quận Túc Thành, thành phố Tú Thiên, tỉnh Giang Tô xét xử vụ án do Viện Kiểm sát nhân dân quận Túc Thành truy tố. Tổng cộng 27 bị cáo bị kết án. Kết quả điều tra cho thấy đường dây gian lận trải rộng tại 16 thành phố, 9 tỉnh của Trung Quốc. Chuỗi mua bán đề thi được tổ chức bài bản từ khâu đánh cắp, giải đề, phát tán đến tiêu thụ.
Một trong những bị cáo là Chu - cán bộ Trung tâm Giáo dục năng lực nghề nghiệp của một trường đại học tại Tây An. Trường này là một trong những điểm tổ chức kỳ thi lấy chứng chỉ Kỹ sư xây dựng cấp 2 quốc gia cuối tháng 5/2021.

Theo trợ lý công tố Kim Tuyết Nguyên thuộc Viện Kiểm sát nhân dân quận Túc Thành, Chu là người phụ trách công tác khảo thí tại điểm thi, chịu trách nhiệm tiếp nhận, bảo quản đề thi, điều phối giám thị và duy trì trật tự phòng thi.
Ngay từ tháng 3/2021, bị cáo Đặng đã nhiều lần tiếp cận Chu thông qua bạn bè, liên tục mời ăn uống rồi đề nghị Chu lấy cắp đề thi để đổi lấy khoản thù lao lớn.
Hai bên sau đó thống nhất mức giá 450.000 nhân dân tệ (hơn 1,7 tỷ đồng). Đặng còn chuẩn bị điện thoại, máy ép nhựa, túi niêm phong cùng nhiều dụng cụ khác để phục vụ việc sao chụp đề thi.
Trưa 28/5/2021 - một ngày trước kỳ thi, đề thi được chuyển tới trường theo đúng quy trình. Chu tiếp nhận và chỉ đạo đưa đề vào phòng bảo mật song không kích hoạt hệ thống camera giám sát theo quy định.
Lợi dụng thời điểm nghỉ trưa, Chu một mình vào phòng bảo mật, lấy đề thi bỏ vào túi vải màu đen đã chuẩn bị từ trước rồi mang về ký túc xá.
Tại đây, Chu bóc lớp niêm phong, dùng điện thoại do Đặng cung cấp chụp toàn bộ đề thi. Sau khi hoàn tất, bị cáo sử dụng máy ép nhựa cùng các dụng cụ chuẩn bị sẵn để khôi phục hiện trạng bài thi.
Đề thi được đưa trở lại phòng bảo mật trước khi Chu bật lại hệ thống giám sát nhằm che giấu hành vi.
Sau đó, Chu lái xe đến bãi đỗ gần trường, giao chiếc điện thoại chứa hình ảnh đề thi cho Đặng và nhận một ba lô màu đen bên trong có 450.000 nhân dân tệ tiền mặt.
Ngay từ trước khi nhận được đề thi, Đặng đã liên hệ với Phương - một người mua tại tỉnh Hồ Bắc.
Theo cáo trạng, từ tháng 3/2021, Phương thỏa thuận mua trọn bộ đề thi kỳ thi kỹ sư xây dựng cấp 2 quốc gia với giá 1 triệu nhân dân tệ (gần 4 tỷ đồng). Người này trả trước 600.000 nhân dân tệ, phần còn lại sẽ thanh toán sau khi giao dịch hoàn tất.
Thời điểm đó, Phương đang chuẩn bị thành lập công ty xây dựng nhưng chưa đủ số lượng nhân sự sở hữu chứng chỉ kỹ sư xây dựng cấp 2 theo quy định. Mục tiêu của Phương là giúp người thân, bạn bè vượt qua kỳ thi để bổ sung nhân lực đủ điều kiện hành nghề cho doanh nghiệp.
Khoảng 15 giờ ngày 28/5/2021, Phương nhận được đề thi do Đặng gửi qua thư điện tử và lập tức triển khai kế hoạch.
Ba người được thuê với giá 10.000 nhân dân tệ mỗi người (38 triệu đồng) để giải đề. Đồng phạm Zhang chuẩn bị máy tính, máy in và các thiết bị phục vụ việc in ấn đáp án, đồng thời thuê khách sạn làm địa điểm tổ chức hoạt động gian lận.

Sau khi hoàn tất việc giải đề, đáp án được biên tập theo mẫu thống nhất rồi chuyển sang phòng khác trong khách sạn để các thí sinh học thuộc.
Hình ảnh camera tại sảnh một khách sạn ở thành phố Hoàng Cương, tỉnh Hồ Bắc ghi lại cảnh nhiều thí sinh lần lượt được đưa vào khách sạn.
Theo cơ quan công tố, Phương cùng đồng phạm đã tổ chức cho 16 thí sinh gian lận trong kỳ thi. Để tránh việc đáp án tiếp tục bị phát tán, nhóm này còn bố trí người giám sát riêng, kiểm soát toàn bộ quá trình học thuộc.
Phương khai ngoài mục đích giúp người thân, bạn bè lấy chứng chỉ phục vụ doanh nghiệp, người này còn muốn bán tiếp đáp án nhằm thu lợi bất chính và bù đắp chi phí bỏ ra.
Trước ngày thi, Phương bán đáp án cho Tạ cùng nhiều người khác thông qua phần mềm trò chuyện trực tuyến, thu về 160.000 nhân dân tệ (khoảng 621 triệu đồng).
Rạng sáng 29/5/2021, sau khi Phương bán đề và đáp án cho các đầu mối cấp dưới, nội dung kỳ thi bắt đầu được rao bán rộng rãi trên Internet.
Theo kết quả điều tra, chỉ trong vài giờ, đề thi và đáp án đã lan truyền qua 8 tầng trung gian.
Những người tham gia đường dây có nhiều vai trò khác nhau. Một số hoạt động trong lĩnh vực đào tạo, mua bán đáp án để kiếm lời. Một số là lãnh đạo doanh nghiệp xây dựng, cung cấp miễn phí đáp án cho nhân viên, người thân nhằm nhanh chóng bổ sung số lượng người có chứng chỉ hành nghề. Cũng có trường hợp chính thí sinh mua rồi bán lại để chia sẻ chi phí và thu lợi.
Tốc độ phát tán quá nhanh khiến giá bán đề và đáp án liên tục giảm, từ hàng chục nghìn nhân dân tệ xuống còn 200 nhân dân tệ vào thời điểm gần kết thúc quá trình giao dịch.
Đường dây bị phát hiện từ hoạt động giám sát trên không gian mạng
Cuối tháng 5/2021, kỳ thi lấy bằng Kỹ sư Xây dựng cấp 2 quốc gia bắt đầu. Trong quá trình kiểm tra trực tuyến của Đội An ninh mạng Bộ Công an, lực lượng an ninh mạng thuộc Bộ Công an Trung Quốc phát hiện đề thi đã xuất hiện trên Internet trước thời điểm mở đề.
Sau quá trình điều tra, toàn bộ đường dây phạm tội dần lộ diện. Hồ sơ được chuyển đến Viện Kiểm sát nhân dân quận Túc Thành để truy tố 27 bị cáo về các tội danh: Lấy trái phép bí mật Nhà nước; mua bán, cung cấp trái phép đề thi và đáp án; tổ chức gian lận trong thi cử.
Ngày 30/11/2022, Tòa án nhân dân quận Túc Thành tuyên án sơ thẩm.
Chu bị tuyên phạt 5 năm tù và phạt tiền 300.000 nhân dân tệ (1,1 tỷ đồng) vì các tội lấy trái phép bí mật Nhà nước và bán trái phép đề thi.
Đặng lĩnh 6 năm tù, bị phạt 310.000 nhân dân tệ sau khi bị xác định phạm nhiều tội danh liên quan đến việc chiếm đoạt, mua bán đề thi và đáp án.
Phương bị tuyên phạt 4 năm 6 tháng tù cùng khoản tiền phạt 240.000 nhân dân tệ do phạm các tội lấy trái phép bí mật Nhà nước, tổ chức gian lận trong thi cử, bán và cung cấp trái phép đề thi, đáp án.
24 bị cáo còn lại nhận mức án từ 6 tháng giam giữ đến 2 năm 2 tháng tù, đồng thời bị phạt từ 6.000 đến 100.000 nhân dân tệ. Tòa án cũng quyết định truy thu toàn bộ khoản thu lợi bất hợp pháp, tịch thu công cụ phạm tội và áp dụng lệnh cấm hành nghề hoặc lệnh cấm theo quy định đối với Chu cùng một số bị cáo khác.
Theo quy định về xử lý vi phạm trong các kỳ thi giáo dục quốc gia của Trung Quốc, mọi thí sinh tham gia gian lận sẽ bị hủy kết quả tất cả các môn thi đã đăng ký, đồng thời bị đưa vào hồ sơ liêm chính phục vụ công tác quản lý các kỳ thi quốc gia.

Viện Kiểm sát nhân dân quận Túc Thành nhận định kỳ thi quốc gia là cơ chế quan trọng để tuyển chọn nhân lực, gắn liền với quyền lợi của thí sinh và tính công bằng trong xã hội.
Cơ quan công tố cũng nhấn mạnh các hành vi tổ chức gian lận, mua bán đề thi, đáp án hoặc thi hộ đều phải chịu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật Trung Quốc.
Theo peopleapp, China News