Phát hiện 'kho báu' toàn vàng 1.000 năm tuổi nằm dưới lòng đất

Một con đường rừng yên tĩnh ở miền Bắc Đan Mạch đã trở thành tâm điểm của một trong những phát hiện khảo cổ quan trọng nhất nước này.

Theo Heritage Daily, một người dân đã phát hiện hai chiếc vòng vàng lộ ra trên mặt đất bên cạnh con đường rừng gần thị trấn Rold, thuộc vùng Himmerland, Bắc Jutland.

Thay vì giữ lại, người này đã mang hai hiện vật tới Bảo tàng Bắc Jutland (Nordjyske Museer). Sau khi tiếp nhận hiện vật, các nhà khảo cổ lập tức quay lại đúng vị trí được người dân chỉ dẫn và tiến hành khảo sát bằng máy dò kim loại.

Không xa nơi tìm thấy hai chiếc vòng đầu tiên, nhóm nghiên cứu tiếp tục phát hiện thêm một chiếc vòng vàng khác. Cách đó khoảng 15m, họ tìm thấy thêm ba chiếc nữa.

Tổng cộng, “kho báu” gồm sáu chiếc vòng tay bằng vàng nguyên khối, tất cả đều còn nguyên vẹn và ở trong tình trạng bảo tồn rất tốt.

Theo Arkeonews, cả người phát hiện kho báu lẫn chủ khu đất đều đề nghị được giữ kín danh tính. Mối quan tâm lớn nhất của họ là giá trị lịch sử của phát hiện chứ không phải quyền sở hữu.

Gần 800 gram vàng nguyên chất

Điều khiến giới khảo cổ đặc biệt ấn tượng là chất lượng của số vàng.

Sáu chiếc vòng đều được chế tác gần như hoàn toàn từ vàng nguyên chất, hầu như không pha lẫn các kim loại khác. Tổng trọng lượng đạt 762,5 gram, được xem là khối lượng vàng rất lớn vào thời Viking.

Ba chiếc được tạo thành bằng cách xoắn hai thanh vàng rồi gắn khóa hình nút. Một số chiếc khác được rèn từ thanh vàng đặc hoặc dây vàng. Đặc biệt, có một chiếc được trang trí bằng các họa tiết hình tam giác và zíc zắc tinh xảo, trong khi một chiếc khác còn chứa một vòng nhỏ hơn ở bên trong.

Theo các chuyên gia, sự đa dạng về kỹ thuật chế tác cho thấy đây không phải những món đồ thông thường mà là những hiện vật dành cho tầng lớp quyền lực và giàu có nhất xã hội Viking.

Điều đáng kinh ngạc hơn là sau khoảng một thiên niên kỷ nằm dưới lòng đất, cả sáu hiện vật đều gần như không bị biến dạng hay hư hại.

Với tổng trọng lượng 762,5 gram vàng, kho báu tại Rold hiện được xếp là phát hiện vàng thời Viking lớn thứ ba trong lịch sử Đan Mạch.

Chỉ có hai phát hiện trước đó vượt qua kho báu này về khối lượng vàng. Đó là chiếc nhẫn vàng Tisso, được phát hiện tại Tây Zealand năm 1977, và kho báu Fæsted, khai quật gần thành phố Ribe năm 2016.

Theo giới khảo cổ, việc đứng sau hai phát hiện nổi tiếng này cho thấy giá trị đặc biệt của kho báu Rold.

Không chỉ số lượng vàng, tình trạng bảo tồn gần như hoàn hảo cùng việc xác định chính xác địa điểm khai quật khiến phát hiện này trở thành một trong những tư liệu khảo cổ quan trọng nhất về thời đại Viking.

Theo các nhà nghiên cứu, lượng vàng lớn như vậy chắc chắn không thuộc về người dân bình thường.

Ông Torben Sarauw, chuyên gia phụ trách di sản văn hóa của Bảo tàng Bắc Jutland, nhận định rằng vào thời Viking, vàng gần như chỉ tập trung trong tay tầng lớp tinh hoa và giới cầm quyền.

Ông gọi đây là "một phát hiện hoàn toàn độc nhất vô nhị". Trong xã hội Viking, vòng vàng và vòng tay bằng vàng không chỉ là đồ trang sức mà còn là biểu tượng của quyền lực, sự giàu có và địa vị xã hội.

Các thủ lĩnh thường dùng vàng để ban thưởng cho chiến binh trung thành, củng cố liên minh và xây dựng lòng trung thành của thuộc hạ.

Các chuyên gia cho rằng chủ nhân của kho báu nhiều khả năng có quan hệ với tầng lớp quý tộc hoặc hoàng gia Đan Mạch trong giai đoạn quyền lực trung ương đang hình thành dưới thời Vua Harald Bluetooth.

Các nhà khảo cổ cũng xác định số vòng vàng được chế tác vào khoảng năm 900-1000, tức giai đoạn cuối của thời đại Viking.

Theo luật pháp Đan Mạch, sáu chiếc vòng vàng đã được xếp vào diện danefæ - thuật ngữ dùng để chỉ những báu vật khảo cổ thuộc sở hữu của Nhà nước.

Người phát hiện không được giữ hiện vật nhưng sẽ nhận khoản tiền thưởng tương xứng với giá trị và tầm quan trọng của phát hiện.

Mô hình này được xem là một trong những lý do khiến người dân Đan Mạch chủ động báo cho bảo tàng mỗi khi phát hiện cổ vật, thay vì cất giấu hoặc bán trái phép.

Trong thời gian tới, các hiện vật sẽ tiếp tục được phân tích nhằm xác định chính xác niên đại, thành phần vàng và kỹ thuật chế tác.

Sau đó, kho báu sẽ được chuyển về Bảo tàng Quốc gia Đan Mạch để bảo quản lâu dài, trước khi được trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử Aalborg, giúp công chúng có cơ hội chiêm ngưỡng một trong những kho báu Viking quý giá nhất từng được phát hiện tại quốc gia Bắc Âu này.