Hai chủ nợ lớn nhất châu Á đồng loạt giảm mua trái phiếu, tỷ phú Ray Dalio cảnh báo Mỹ sẽ đối mặt rủi ro lớn

Phát biểu với Bloomberg Television tại Singapore ngày 6/10, nhà sáng lập Bridgewater Associates cho rằng Mỹ phụ thuộc đáng kể vào dòng vốn nước ngoài để tài trợ cho nợ công, trong đó Nhật Bản và Trung Quốc là 2 chủ nợ lớn.

Theo ông Dalio, Trung Quốc không còn muốn tiếp tục tích lũy trái phiếu Mỹ như trước, trong bối cảnh tồn tại cả yếu tố kinh tế lẫn địa chính trị.

Ông cũng cho rằng Nhật Bản đã đưa một lượng vốn lớn ra nước ngoài trong nhiều năm và hiện có xu hướng muốn đưa một phần dòng tiền trở lại trong nước.

Những nhận định này xuất hiện trong lúc thị trường trái phiếu Mỹ tiếp tục biến động mạnh. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm đang quanh 5,3%, vùng cao nhất kể từ năm 2002. Tính từ đầu năm, trái phiếu kho bạc Mỹ đã giảm khoảng 2,8%, còn trái phiếu toàn cầu giảm khoảng 3%, theo dữ liệu Bloomberg.

Nhật Bản, Trung Quốc cùng giảm nắm giữ

Dữ liệu mới nhất của Bộ Tài chính Mỹ cho thấy Nhật Bản vẫn là chủ nợ nước ngoài lớn nhất của Mỹ, nhưng lượng trái phiếu kho bạc mà nước này nắm giữ đã giảm 12,8 tỷ USD trong tháng 7, xuống còn khoảng 1.104 tỷ USD.

Việc Nhật Bản giảm nắm giữ diễn ra trong bối cảnh giới chức nước này nhiều lần phải can thiệp để hỗ trợ đồng yên. Một phần tài sản nước ngoài có thể đã được bán để tạo nguồn lực cho các hoạt động này.

Trung Quốc đại lục hiện nắm khoảng 618 tỷ USD trái phiếu kho bạc Mỹ, đứng thứ 3 sau Nhật Bản và Anh. Con số này đã giảm rất mạnh so với mức đỉnh khoảng 1.300 tỷ USD năm 2013.

Tuy nhiên, Bộ Tài chính Mỹ cũng lưu ý dữ liệu theo quốc gia không phản ánh hoàn toàn chính xác chủ sở hữu thực sự, vì một phần trái phiếu có thể được giữ thông qua tài khoản lưu ký tại các trung tâm tài chính khác. Chẳng hạn, Bỉ hiện nắm khoảng 470,7 tỷ USD trái phiếu kho bạc Mỹ và một phần trong số đó có thể liên quan đến tài sản được quản lý thay cho nhà đầu tư nước ngoài.

Cảnh báo về nguy cơ khủng hoảng nợ trong 3 năm

Dalio nhắc lại cảnh báo rằng Mỹ có thể đối mặt với một cuộc khủng hoảng nợ trong vòng khoảng 3 năm nếu quỹ đạo vay nợ không được điều chỉnh.

Theo ông, áp lực đã bắt đầu xuất hiện khi chi phí vay tăng cao hơn, trong khi chính phủ vẫn phải phát hành lượng lớn trái phiếu để tài trợ cho thâm hụt ngân sách.

Nhận định này trái ngược phần nào với thông điệp mà Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đưa ra trước đó. Ông Bessent cho rằng tăng trưởng kinh tế cùng các biện pháp kiểm soát chi tiêu có thể sớm giúp làm chậm tốc độ gia tăng vay nợ của chính phủ.

Tuy nhiên, việc lợi suất trái phiếu kỳ hạn dài tiếp tục tăng cho thấy nhà đầu tư vẫn đòi hỏi mức lợi suất cao hơn để nắm giữ nợ Mỹ.

Thị trường trái phiếu Mỹ trong năm nay đã nhiều lần chịu sức ép bởi lo ngại về quy mô vay nợ, lạm phát dai dẳng và khả năng nguồn cầu từ các nhà đầu tư lớn giảm đi.

Dalio cho rằng vấn đề không chỉ nằm ở Mỹ. Ông cũng cảnh báo Pháp đang tiến sát giới hạn vay nợ, trong bối cảnh thị trường trái phiếu nước này chịu áp lực mạnh và lợi suất tăng cao.

Áp lực vốn lan sang các tập đoàn AI

Ngoài nợ công, Dalio còn đề cập tới áp lực tài chính ngày càng lớn đối với các tập đoàn công nghệ đang đầu tư mạnh vào trí tuệ nhân tạo.

Theo ông, các doanh nghiệp công nghệ quy mô lớn trước đây chủ yếu dựa vào vốn chủ sở hữu, nhưng nay ngày càng phải tìm tới thị trường nợ để tài trợ cho các dự án AI có chi phí khổng lồ.

Điều đó khiến các doanh nghiệp AI quy mô lớn trở nên nhạy cảm hơn với lãi suất cao và điều kiện tín dụng thắt chặt.

Dalio cho rằng đây có thể trở thành một trong những yếu tố làm gia tăng rủi ro cho “bong bóng AI”, đặc biệt nếu doanh nghiệp phải đối mặt với nghĩa vụ trả nợ lớn hơn hoặc các thay đổi chính sách như thuế tài sản.

Cảnh báo của Dalio cho thấy bài toán lớn đối với Mỹ không chỉ là tiếp tục tìm người mua cho lượng nợ ngày càng tăng, mà còn là duy trì niềm tin của những chủ nợ nước ngoài lớn trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị và chi phí vốn cùng đi lên.