Phát hiện Trung Quốc sử dụng máy đào hầm chuyên dụng khoan thủng các lớp đá, xây hầm đường sắt cao tốc đầu tiên chạy xuyên con sông dài thứ 3 thế giới
Công trình được triển khai trong điều kiện địa hình và cảnh quan đô thị phức tạp.
Ngày 24/7, Trung Quốc hoàn thành hầm đường sắt cao tốc Caiyuanba dài 11,9km. Đây là công trình đầu tiên đưa tuyến đường sắt cao tốc đi ngầm dưới sông Dương Tử, con sông dài nhất châu Á và dài thứ ba thế giới.
Đường hầm nằm tại trung tâm thành phố Trùng Khánh, kết nối 2 quận Yuzhong và South Bank, đồng thời trở thành một hạng mục quan trọng trên tuyến đường sắt cao tốc Trùng Khánh - Hạ Môn.
Đường hầm Caiyuanba là một phần của tuyến đường sắt cao tốc dự kiến kết nối các trung tâm giao thông của Trùng Khánh (đô thị lớn ở Tây Nam Trung Quốc) với thành phố Hạ Môn (thuộc tỉnh Phúc Kiến ở khu vực duyên hải phía Đông Nam).
Công trình được triển khai trong điều kiện địa hình và cảnh quan đô thị phức tạp. Tuyến hầm phải đi xuyên qua các khu vực núi, khu dân cư và lòng sông Dương Tử. Đây cũng là đoạn tuyến phải xử lý nhiều lớp địa chất khác nhau nằm sâu dưới đáy sông.
Để thi công, Tập đoàn Cục 14 Đường sắt Trung Quốc sử dụng máy đào hầm chuyên dụng Changjiang (tên tiếng Anh của sông Dương Tử). Thiết bị được thiết kế riêng cho dự án, có khả năng chịu áp lực nước lớn và khoan qua các lớp đá xen kẽ ở độ sâu bên dưới lòng sông.
Công trình đi qua cấu trúc địa chất phức tạp gồm địa hình karst, khu vực đứt gãy và vùng có khí mỏ than. Tại đoạn chạy dưới dòng chính của sông Dương Tử, lớp đất đá phủ phía trên hầm chỉ dày khoảng 10m, trong khi áp lực nước tối đa lên tới 9 bar (0,9 MPa).
Máy đào hầm đã hoàn thành việc đào thông vào tháng 9/2025. Sau khi công tác xây dựng hầm hoàn tất, dự án bước sang giai đoạn lắp đặt đường ray.
Việc hoàn thành Caiyuanba cũng tạo thêm một phương án vượt sông cho mạng lưới đường sắt cao tốc tại Trung Quốc. Theo Railway Gazette International, các tuyến đường trước đây vượt sông Dương Tử tại khu vực này chủ yếu sử dụng cầu. Địa hình đồi núi và mật độ xây dựng cao của Trùng Khánh khiến phương án đi ngầm trở thành lựa chọn phù hợp với dự án.
Tuyến Trùng Khánh - Hạ Môn có tổng chiều dài khoảng 1.600km, thuộc mạng lưới đường sắt cao tốc được Trung Quốc quy hoạch theo mô hình “8 trục dọc, 8 trục ngang”. Một số đoạn tuyến đã được đưa vào khai thác, trong đó đoạn Trùng Khánh - Qianjiang dài 242km vận hành từ tháng 7/2025.
Theo SCMP, mạng lưới “8 trục dọc, 8 trục ngang” gồm 8 tuyến theo hướng Bắc - Nam và 8 tuyến theo hướng Đông - Tây, trải rộng từ Cam Túc ở phía Tây Bắc đến Hong Kong, Thâm Quyến ở phía Nam và Cáp Nhĩ Tân ở phía Đông Bắc. Bắc Kinh đặt mục tiêu cơ bản hoàn thành 16 hành lang đường sắt cao tốc này vào năm 2030.
Tập đoàn Đường sắt Trung Quốc cho biết đến tháng 3/2026, khoảng 84% khối lượng xây dựng của mạng lưới đã hoàn thành. Chính phủ Trung Quốc cũng đặt mục tiêu nâng tổng chiều dài đường sắt cao tốc từ hơn 50.000km vào cuối năm 2025 lên khoảng 60.000km trong 5 năm tới.
Phát biểu tại cuộc họp báo ngày 21/7, ông Wang Qiming - Phó Cục trưởng Cục Quản lý Đường sắt Quốc gia Trung Quốc, cho biết nước này sẽ tiếp tục nâng cao năng lực và điều chỉnh cấu trúc mạng lưới đường sắt trong 5 năm tới, đẩy nhanh việc hoàn thiện hệ thống “8 trục dọc, 8 trục ngang”, tăng cường kết nối giữa các khu vực kinh tế trọng điểm và cải thiện giao thông hành khách tại các cụm đô thị lớn.
Cùng với việc mở rộng mạng lưới, Trung Quốc đang triển khai nhiều công trình đường sắt chạy ngầm dưới sông và biển. Một dự án đáng chú ý khác là đường hầm dài 11,8km dưới sông Dương Tử, kết nối đảo Sùng Minh của Thượng Hải với Thái Thương, tỉnh Giang Tô, dự kiến hoàn thành trong năm nay.
Tại Quảng Đông, một đường hầm đường sắt cao tốc thuộc tuyến Thâm Quyến - Giang Môn cũng đang được xây dựng dưới cửa sông Châu Giang. Công trình dự kiến đạt độ sâu tới 116m và được giới thiệu là đường hầm đường sắt cao tốc dưới nước sâu nhất thế giới khi hoàn thành.
Ngoài ra, Trung Quốc đã đưa vào khai thác đường hầm dưới vịnh Trạm Giang dài khoảng 9,6km trên tuyến đường sắt cao tốc Quảng Châu - Trạm Giang. Những công trình này cho thấy các giải pháp thi công đường sắt ngầm dưới sông, biển đang ngày càng được áp dụng trong quá trình mở rộng mạng lưới đường sắt cao tốc của Trung Quốc.
Theo SCMP, Railway Gazette International, Trackopedia
