Sân bay quốc tế gần 70 năm của Việt Nam do Pháp xây dựng: Sẽ có nhiều thay đổi lớn, hướng tới đón 12 triệu khách/năm

Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) vừa có văn bản gửi Bộ Xây dựng góp ý hồ sơ quy hoạch chi tiết Cảng hàng không quốc tế Phú Bài thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Doanh nghiệp cơ bản đánh giá hồ sơ phù hợp với quy hoạch hệ thống cảng hàng không toàn quốc được phê duyệt tại Quyết định 1140 ngày 1/7/2026, song đề nghị tiếp tục làm rõ một số nội dung liên quan đến công suất, đường cất hạ cánh, hệ thống đường lăn và tiến độ đầu tư.

Theo đó, công suất khai thác Phú Bài đến năm 2030 được điều chỉnh từ 7 triệu xuống còn 4 triệu hành khách/năm. Theo ACV, đây là thay đổi đáng kể, có thể tác động trực tiếp đến quy mô đầu tư các hạng mục hạ tầng thiết yếu trong giai đoạn đầu. Vì vậy, đơn vị đề nghị đơn vị tư vấn bổ sung cơ sở, luận chứng cho việc điều chỉnh, đồng thời bảo đảm sự thống nhất với các đánh giá về tiềm năng phát triển vận tải hàng không và du lịch của Phú Bài.

Về phương án tổ chức khu bay, hồ sơ quy hoạch hiện đề xuất xây dựng đường cất hạ cánh số 2 cách đường cất hạ cánh hiện hữu 230m, cao hơn khoảng cách tối thiểu 210m. Phương án này đã được tư vấn nghiên cứu, đối chiếu với một số sân bay như Nội Bài, Đà Nẵng và các sân bay quốc tế có quy mô khai thác tương đương.

Tuy nhiên, ACV cho rằng cần tiếp tục nghiên cứu khả năng tăng tối đa khoảng cách giữa hai đường cất hạ cánh, qua đó nâng cao mức độ an toàn và năng lực khai thác lâu dài của hệ thống đường băng song song.

Hồ sơ cũng đưa ra phương án kéo dài đường cất hạ cánh hiện hữu từ 2.700m lên 3.600m ngay trong giai đoạn đến năm 2030, nhằm đáp ứng khả năng khai thác tàu bay Code E và mở các đường bay thẳng tới châu Âu. ACV đề nghị lấy ý kiến các hãng hàng không về nhu cầu thực tế, định hướng phát triển mạng đường bay trước khi quyết định quy mô đầu tư. Trên cơ sở đó, phương án cần được đánh giá lại về hiệu quả kinh tế cũng như thời điểm và thứ tự triển khai.

Tương tự, đối với hệ thống đường lăn, hồ sơ đang tính toán hoàn thiện đường lăn song song dài 3.600m cùng các đường lăn nối vào năm 2030. ACV đề nghị rà soát khả năng đáp ứng của khu bay hiện hữu đối với công suất 4 triệu hành khách/năm, đồng thời phân kỳ đầu tư đường lăn phù hợp với phương án kéo dài đường cất hạ cánh. Những hạng mục chưa thực sự cần thiết trong giai đoạn đầu nên được cân nhắc để tránh đầu tư dàn trải và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn.

ACV cũng yêu cầu tiếp tục rà soát cấu hình và hình học của mạng đường lăn nhằm hạn chế nguy cơ tàu bay xâm nhập đường cất hạ cánh (runway incursion), phù hợp với các khuyến cáo của Cơ quan Hàng không Liên bang Mỹ (FAA). Trong đó, cần đặc biệt xem xét các đường lăn kết nối trực tiếp từ sân đỗ, đi qua đường lăn song song rồi dẫn thẳng tới đường cất hạ cánh, bởi đây là phương án cần được kiểm soát chặt về an toàn khai thác.

Đối với khu vực giao thông trước nhà ga hành khách, ACV đề nghị tư vấn tính toán lại chiều dài làn đỗ xe trước thềm nhà ga. Theo doanh nghiệp, phương án hiện tại được xác định trên cơ sở tổng công suất 12 triệu hành khách/năm, trong khi nhà ga hành khách độc lập có công suất quy hoạch thấp hơn. Việc tính toán cần bám sát quy mô khai thác thực tế của từng giai đoạn để bảo đảm phù hợp và tránh phát sinh đầu tư vượt nhu cầu.

Một vấn đề khác được ACV lưu ý là tiến độ đầu tư nhà ga. Theo dự báo trong hồ sơ quy hoạch, nhu cầu vận chuyển hành khách tại Phú Bài có thể đạt khoảng 8,45 triệu lượt vào năm 2040. Với mức tăng trưởng này, nhà ga T3 có khả năng phải được triển khai sớm hơn dự kiến. Do đó, ACV đề nghị hồ sơ làm rõ phương án phân kỳ, thời điểm đầu tư và trình tự thực hiện các hạng mục liên quan, trong đó có phương án tháo dỡ và xây dựng mới trạm nhiên liệu.

ACV cũng đề nghị rà soát, bóc tách cụ thể khối lượng và suất đầu tư của từng hạng mục trong toàn bộ phương án quy hoạch. Việc này nhằm bảo đảm các tính toán sát với quy mô, nhu cầu đầu tư thực tế ở từng giai đoạn, qua đó có cơ sở đánh giá chính xác hơn tính khả thi và hiệu quả kinh tế của quy hoạch.

Trước đó, Bộ Xây dựng đã giao Cục Hàng không Việt Nam phối hợp với các đơn vị tư vấn nghiên cứu, lập quy hoạch chi tiết Cảng hàng không quốc tế Phú Bài thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Theo phương án quy hoạch, Phú Bài là cảng hàng không quốc tế, sân bay dùng chung dân dụng và quân sự, nằm trên địa bàn phường Phú Bài và phường Hương Thủy, TP. Huế. Trong giai đoạn 2021-2030, sân bay được định hướng đạt cấp 4E theo tiêu chuẩn của Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO), với công suất khoảng 4 triệu hành khách và 5.000 tấn hàng hóa mỗi năm. Hệ thống hạ tầng được tính toán để có thể khai thác các dòng tàu bay như A350, B747, B777, A320/A321 và các loại tương đương.

Về dài hạn, đến năm 2050, công suất khai thác Phú Bài được định hướng nâng lên 12 triệu hành khách và 24.000 tấn hàng hóa mỗi năm.

Sân bay Phú Bài được người Pháp xây dựng năm 1940 và đưa vào khai thác hàng không dân dụng, quân sự từ ngày 26/3/1976. Sau nhiều lần nâng cấp, ngày 29/8/2007, sân bay chính thức trở thành Cảng hàng không quốc tế thứ 4 của Việt Nam. Đến ngày 17/7/2009, sân bay được nâng cấp lên 4E, đồng thời là sân bay quân sự cấp 1, dùng chung dân dụng và quân sự.