Sửa Luật Kinh doanh bất động sản: Đề xuất cắt 4 thủ tục hành chính, giao địa phương quyết chuyển nhượng dự án

Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) đang đề xuất phân cấp mạnh thẩm quyền quản lý khi giao UBND cấp tỉnh quyết định việc cho phép chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án bất động sản. Đây là một trong những thay đổi đáng chú ý được Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét tại phiên họp chiều 29/7.

Trình bày tờ trình, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết dự thảo luật được xây dựng theo hướng tiếp tục cắt giảm điều kiện đầu tư, kinh doanh và đơn giản hóa thủ tục hành chính nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn trong quá trình triển khai dự án.

Theo đó, dự thảo luật gồm 10 chương, 62 điều, giảm 21 điều so với Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023.

Đáng chú ý, dự luật đề xuất chuyển thẩm quyền quyết định cho phép chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án bất động sản từ Thủ tướng Chính phủ sang UBND cấp tỉnh. Theo cơ quan soạn thảo, việc phân cấp này sẽ giúp địa phương chủ động hơn trong xử lý hồ sơ, đồng thời rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục đối với các dự án bất động sản.

Bên cạnh đó, dự thảo tiếp tục cắt giảm các thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh. Cụ thể, 4 trong tổng số 12 thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực kinh doanh bất động sản được đề xuất bãi bỏ, bao gồm thủ tục đăng ký khai thác, sử dụng dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản; các thủ tục cấp mới, cấp lại giấy phép hoạt động của sàn giao dịch bất động sản.

Đối với hoạt động môi giới, các thủ tục liên quan đến cấp mới, cấp lại chứng chỉ hành nghề cũng được đơn giản hóa. Đồng thời, dự luật rà soát và cắt giảm, đơn giản hóa 6 nhóm điều kiện kinh doanh, từ điều kiện đối với tổ chức, cá nhân kinh doanh bất động sản đến điều kiện chuyển nhượng dự án, chuyển nhượng quyền sử dụng đất đã có hạ tầng kỹ thuật và hoạt động của các sàn giao dịch.

Để xử lý những vướng mắc phát sinh trong thực tiễn, dự thảo luật cũng bổ sung và làm rõ nhiều quy định mới. Trong đó, lần đầu tiên bổ sung loại hình nhà ở có mục đích lưu trú, nhà ở thương mại giá phù hợp và quy định rõ hơn về phần diện tích sàn trong công trình xây dựng.

Đáng chú ý, dự thảo bổ sung quy định cho phép chuyển nhượng nhiều loại hợp đồng kinh doanh bất động sản, gồm hợp đồng mua bán, thuê mua nhà ở, nhà ở có mục đích lưu trú và phần diện tích sàn trong công trình xây dựng. Quy định này được áp dụng đối với cả tài sản hình thành trong tương lai và một số trường hợp tài sản đã hình thành nhưng chưa được cấp giấy chứng nhận theo quy định của pháp luật về đất đai.

Thẩm tra dự thảo luật, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết cơ quan thẩm tra cơ bản thống nhất với sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật Kinh doanh bất động sản, song đề nghị tiếp tục rà soát nhiều nội dung quan trọng.

Trong đó, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị nghiên cứu kỹ việc bổ sung các loại hình như nhà có mục đích lưu trú, căn hộ du lịch (condotel), căn hộ kết hợp văn phòng (officetel) và phần diện tích sàn trong công trình xây dựng vào phạm vi bất động sản được phép kinh doanh.

Theo cơ quan thẩm tra, việc sửa đổi phải bảo đảm thống nhất với pháp luật về đất đai, nhà ở và đầu tư; đồng thời cần phân định rõ các trường hợp tồn tại trước đây với các dự án triển khai theo quy định mới, bảo đảm nguyên tắc không hợp thức hóa các sai phạm đã xảy ra.

Đối với đề xuất cho phép cá nhân nước ngoài mua, thuê mua phần diện tích trong công trình xây dựng, cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ làm rõ cơ sở chính sách, mục tiêu và tác động của quy định này. Đồng thời, cần thiết lập cơ chế quản lý, giám sát chặt chẽ việc sở hữu, chuyển nhượng và sử dụng các loại tài sản này nhằm bảo đảm quốc phòng, an ninh, trật tự an toàn xã hội và tuân thủ quy hoạch.

Cơ quan thẩm tra cũng lưu ý cần làm rõ phạm vi phân cấp cho UBND cấp tỉnh trong trường hợp chuyển nhượng các dự án trước đây thuộc thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư của Thủ tướng, đặc biệt đối với các dự án liên tỉnh, có yếu tố quốc phòng, an ninh, nghĩa vụ tài chính lớn hoặc áp dụng cơ chế đặc thù cần ý kiến của cơ quan Trung ương.

Kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên cho biết Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản thống nhất với định hướng sửa đổi toàn diện Luật Kinh doanh bất động sản và nhất trí trình Quốc hội xem xét tại Kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất. Dự án luật dự kiến sẽ được Quốc hội xem xét thông qua tại kỳ họp diễn ra vào tháng 10 năm nay.