Tesla và Samsung phản đối Mỹ tăng thuế với hàng Việt Nam, cảnh báo rủi ro chuỗi cung ứng

Theo Reuters, Tesla và Samsung nằm trong nhóm phản đối các biện pháp thuế mới, với lập luận rằng hàng hóa và linh kiện sản xuất tại Việt Nam đang đóng vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng phục vụ thị trường Mỹ. Ngược lại, các hiệp hội đại diện cho ngành thép, thủy sản, gỗ dán, pin mặt trời và sản phẩm gỗ lại kêu gọi Washington áp thêm biện pháp thương mại.

Cơ quan Đại diện Thương mại Mỹ, USTR, đã khởi động cuộc điều tra theo Section 301 vào ngày 29/5 sau khi đưa Việt Nam vào nhóm “Priority Foreign Country”, tức mức giám sát nghiêm trọng nhất trong báo cáo Special 301 về sở hữu trí tuệ.

Đây là lần đầu tiên trong 13 năm một quốc gia bị đưa vào nhóm này. USTR cho rằng Việt Nam chưa giải quyết đầy đủ các vấn đề tồn tại lâu nay liên quan tới bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ.

Theo kế hoạch, chính quyền Mỹ có thời hạn tới ngày 29/11 để kết thúc cuộc điều tra và quyết định liệu có áp dụng biện pháp đáp trả hay không. Hiện chưa rõ nếu có thuế mới thì Washington sẽ áp trên diện rộng hay chỉ nhắm vào một số ngành cụ thể.

Tesla lo chuỗi cung ứng Mỹ bị ảnh hưởng

Trong hồ sơ gửi USTR ngày 2/7, Tesla đề nghị chính quyền Mỹ cân nhắc nhu cầu thực tế của các nhà sản xuất trong nước trước khi áp thêm thuế.

Hãng xe điện cho rằng một số linh kiện công nghệ cao và thiết bị sản xuất chính xác hiện vẫn chưa thể tìm được nguồn thay thế đầy đủ tại Mỹ, bất chấp các khoản đầu tư lớn nhằm mở rộng sản xuất trong nước.

Samsung cũng đưa ra lập luận tương tự.

Đơn vị của Samsung tại Mỹ cho biết Việt Nam đang sản xuất một phần đáng kể điện thoại thông minh và thiết bị mạng dành cho thị trường Mỹ.

Tập đoàn Hàn Quốc hiện là một trong những nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam, với tổng vốn đầu tư khoảng 25 tỷ USD.

Các hiệp hội bán lẻ và doanh nghiệp hoạt động trong những ngành phụ thuộc lớn vào sản xuất tại Việt Nam, như giày dép, may mặc, xe đạp, máy chơi game và hàng tiêu dùng, cũng phản đối việc áp thêm thuế. Lập luận chung của nhóm này là thuế mới có thể làm tăng chi phí đầu vào, gây gián đoạn chuỗi cung ứng và cuối cùng đẩy giá bán tại Mỹ lên cao hơn.

Thép, thủy sản và pin mặt trời muốn áp thuế

Trái với Tesla, Samsung và các nhà bán lẻ, một số ngành sản xuất tại Mỹ lại muốn Washington hành động mạnh hơn.

Các nhóm đại diện cho nhà sản xuất thép, thủy sản, gỗ dán, pin mặt trời và sản phẩm gỗ cáo buộc Việt Nam có những thực tiễn thương mại không công bằng và đề nghị chính quyền áp thêm thuế hoặc các biện pháp thương mại khác.

Ngoài cuộc điều tra về sở hữu trí tuệ, Washington cũng đang tiến hành một quy trình riêng liên quan đến tình trạng dư thừa công suất trong sản xuất. Việt Nam đã đề nghị phía Mỹ tiến hành các cuộc điều tra một cách khách quan.

Bên cạnh đó, cuộc điều tra còn điểm qua khía cạnh bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ. Các hiệp hội quốc tế (như Business Software Alliance, Hiệp hội Điện ảnh Mỹ) kỳ vọng Việt Nam tiếp tục đẩy mạnh công tác thực thi pháp luật về bản quyền phần mềm và nội dung trực tuyến, qua đó mở rộng không gian phát triển cho các nền tảng phát sóng hợp pháp trên thị trường.

Xuất khẩu Việt Nam sang Mỹ tăng mạnh

Tranh luận diễn ra trong bối cảnh thương mại giữa 2 nước tăng rất mạnh.

Theo Reuters, xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ trong 8 tháng đầu năm 2026 tăng 42% so với cùng kỳ năm trước. Đà tăng này đưa Việt Nam trở thành đối tác có thặng dư thương mại hàng hóa lớn nhất với Mỹ trong giai đoạn này, vượt Trung Quốc và Mexico. Cuối năm 2025, Việt Nam vẫn đứng thứ 4.

Mỹ hiện áp mức thuế chung 12,5% đối với hàng hóa Việt Nam, được đưa ra hồi tháng 7 sau một cuộc điều tra riêng liên quan đến việc ngăn chặn hàng hóa bị cho là sản xuất bằng lao động cưỡng bức.

Trước đó, hàng Việt Nam từng đối mặt mức thuế 20% theo chính sách thương mại của chính quyền Tổng thống Donald Trump, nhưng biện pháp này sau đó bị Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ.

Reuters cho biết nhiều nhà kinh tế nhận định chính quyền Mỹ đang tìm cách tái lập ít nhất một phần mức thuế từng bị hủy bỏ.

Theo Reuters