THACO, TC Group và nhiều công ty ô tô đồng loạt gửi kiến nghị tới Chính phủ về quy định chuyển giao công nghệ
THACO, TC Group cùng nhiều doanh nghiệp ô tô, xe máy lo ngại một số quy định về chuyển giao công nghệ tại Nghị định 101/2026/NĐ-CP có thể ảnh hưởng đến kế hoạch sản xuất, đầu tư và mở rộng thị trường xuất khẩu.
Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA), Hiệp hội Các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM), Tập đoàn Thành Công (TC Group) và THACO đã đồng loạt gửi kiến nghị tới Chính phủ và các bộ, ngành sau khi nghiên cứu Nghị định 101/2026/NĐ-CP, bày tỏ lo ngại quy định mới có thể ảnh hưởng đến hoạt động đầu tư, sản xuất và xuất khẩu của ngành ô tô - xe máy.
Các doanh nghiệp khẳng định ủng hộ chủ trương nâng cao tiêu chuẩn môi trường và kiểm soát công nghệ lạc hậu. Tuy nhiên, theo phản ánh, việc đưa công nghệ sản xuất, lắp ráp ô tô đạt tiêu chuẩn khí thải Euro 5 vào danh mục công nghệ hạn chế chuyển giao, đồng thời cấm chuyển giao công nghệ từ Euro 4 trở xuống đang tạo ra nhiều vướng mắc trong quá trình triển khai.
Theo Chủ tịch VAMA Hirata Osamu, Euro 5 hiện vẫn là tiêu chuẩn khí thải cao nhất được áp dụng bắt buộc đối với ô tô sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu mới tại Việt Nam.
Các doanh nghiệp đã đầu tư và triển khai theo đúng lộ trình của Chính phủ, vì vậy việc thay đổi quy định khiến doanh nghiệp gặp khó trong xây dựng kế hoạch sản xuất, kinh doanh và đầu tư.
VAMA cũng cho rằng Nghị định 101 làm phát sinh thêm thủ tục hành chính khi doanh nghiệp phải xin chấp thuận và giấy phép chuyển giao công nghệ thay vì chỉ đăng ký hợp đồng như trước.
Với các dự án đang triển khai, việc gia hạn hoặc bổ sung dòng xe mới có thể phải thực hiện lại thủ tục với thời gian xem xét kéo dài từ 5 ngày lên 45 ngày, chưa kể thời gian chuẩn bị hồ sơ.
Theo hiệp hội, rào cản này có thể khiến doanh nghiệp cân nhắc tăng nhập khẩu thay vì tiếp tục đầu tư mở rộng sản xuất trong nước, đi ngược mục tiêu phát triển công nghiệp ô tô nội địa.
Không chỉ lo ngại về sản xuất, các doanh nghiệp định hướng xuất khẩu cũng cảnh báo nguy cơ thu hẹp thị trường. TC Group cho biết đang chuẩn bị xuất khẩu xe và linh kiện sang nhiều thị trường như Lào, Myanmar, Kenya, Mexico, Australia, New Zealand và một số nước Trung Đông, với mục tiêu đạt 60.000 xe và linh kiện trong năm 2027.
Nếu không thể ký mới hoặc gia hạn hợp đồng chuyển giao công nghệ, doanh nghiệp sẽ gặp khó trong sản xuất các dòng xe phục vụ những thị trường vẫn áp dụng tiêu chuẩn khí thải thấp hơn Euro 5.
THACO cũng cho rằng việc áp dụng chung quy định cho cả thị trường trong nước và xuất khẩu có thể làm giảm cơ hội mở rộng thị trường quốc tế.
Trong khi đó, VAMM cảnh báo chuỗi cung ứng của ngành xe máy với hàng trăm doanh nghiệp sản xuất linh kiện, trong đó riêng Honda Việt Nam có khoảng 200 nhà cung cấp, hơn một nửa là doanh nghiệp Việt, có nguy cơ bị gián đoạn nếu các nhà sản xuất phải dừng cung ứng phụ tùng để tránh rủi ro pháp lý./
