Thi công thần tốc, nhà ga 35.000 tỷ sở hữu kiến trúc 'quốc hoa' đầu tiên của Việt Nam đạt nhiều dấu mốc mới
Nhà ga hành khách tại siêu sân bay lớn nhất cả nước đang bước vào giai đoạn nước rút, với hơn 76% khối lượng đã hoàn thành và nhiều hạng mục chuẩn bị vận hành thử từ đầu tháng 10.
Nhìn từ bên ngoài, nhà ga hành khách của Cảng hàng không quốc tế Long Thành (Đồng Nai) nổi bật với những đường cong mô phỏng hình bông sen. Nhưng phía sau lớp kiến trúc được ví như “quốc hoa” là một tổ hợp hàng không quy mô lớn, nơi hàng nghìn tấn kết cấu thép, hệ thống cơ điện, công nghệ tự động và các thiết bị phục vụ hành khách đang được tích hợp đồng thời để chuẩn bị cho giai đoạn vận hành thử.
Những ngày cuối tháng 9, công trường nhà ga bước vào chặng thi công nước rút. Tại khu vực trung tâm - được ví như “trái tim” của công trình - các nhà thầu đang hoàn thiện những hạng mục cuối của phần mái, trong khi nhiều khu vực khác đã chuyển dần từ thi công xây dựng sang lắp đặt, hoàn thiện hệ thống phục vụ khai thác.
Theo Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV), toàn gói thầu nhà ga hiện đạt hơn 76% khối lượng. Riêng dự án thành phần 3 gồm 16 gói thầu đã đạt khoảng 80% giá trị hợp đồng vào giữa tháng 9. Khu vực trung tâm và cánh phía Tây đang được ưu tiên hoàn thiện để phục vụ phương án vận hành thử từ đầu tháng 10 và đáp ứng các điều kiện khai thác vào cuối năm.
Một phần mái cùng hệ thống nội thất tại cánh phía Tây đã cơ bản hoàn thành. Tại khu vực trung tâm, cầu thang cuốn và nhiều hạng mục phục vụ hành khách đang được hoàn thiện. Giai đoạn hiện nay tập trung vào kiến trúc, hệ thống cơ điện, phòng cháy chữa cháy, công nghệ thông tin - truyền thông (ICT) và lắp đặt thiết bị công nghệ.
Đằng sau tiến độ ấy là một công trình có quy mô rất lớn. Nhà ga được thiết kế cao hơn 45m tính đến đỉnh mái, gồm một tầng trệt và 3 tầng lầu, với tổng diện tích sàn khoảng 376.000m2.
Kiến trúc công trình được tổ chức theo hình ảnh một bông hoa sen khổng lồ, gồm khu trung tâm và 3 cánh. Luồng hành khách đi và đến được phân tách nhằm phục vụ tổ chức khai thác. Những đường cong mềm mại của mái và các “cánh sen” tạo nên diện mạo đặc trưng, nhưng đồng thời cũng đặt ra yêu cầu cao về giải pháp kết cấu và thi công.
Riêng phần mái thép có tổng khối lượng hơn 5.300 tấn, được lắp ráp tại 256 điểm kết nối theo các tiêu chuẩn kiểm soát của châu Âu. Hệ kết cấu mái dạng vòm có diện tích gần 20.000m2, trong đó một cánh mái vươn dài tới 41m ra phía ngoài.
Để đưa hệ kết cấu này lên cao và kiểm soát chính xác vị trí trong quá trình lắp dựng, 56 thiết bị kích thủy lực chuyên dụng đã được sử dụng. Các thiết bị có khả năng chịu tải từ 40-330 tấn.
Đây cũng là một trong những công đoạn đòi hỏi độ chính xác cao của dự án. Ban Quản lý dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành yêu cầu đội ngũ kỹ sư của ATAD phối hợp với các chuyên gia đến từ Tập đoàn VSL của Thụy Sĩ trong quá trình nâng mái, nhằm kiểm soát tải trọng và bảo đảm an toàn cho kết cấu.
Nếu phần mái tạo nên hình ảnh nhận diện của nhà ga thì hệ thống bên trong mới là yếu tố quyết định khả năng vận hành của công trình. Nhà ga được bố trí 8 đảo làm thủ tục với 224 quầy, trong đó có 64 quầy tự gửi hành lý; 84 kiosk check-in và 32 cửa khởi hành sử dụng cầu dẫn hành khách.
Nhiều công nghệ tự động được tích hợp vào quy trình phục vụ. Hệ thống BHS tốc độ cao, Self Check-in, Self Baggage Drop, hệ thống soi chiếu hành lý ký gửi tự động phát hiện chất nổ, soi chiếu hành lý xách tay theo tiêu chuẩn EDS CB3, hệ thống trả khay tự động, Body Scan và hệ thống dẫn đậu tàu bay được bố trí cùng mạng lưới công nghệ thông tin - truyền thông phục vụ điều hành, quản lý và giám sát.
Theo phương án vận hành, hành khách tại sân bay Long Thành sẽ có thể thực hiện nhiều công đoạn theo hình thức tự phục vụ, từ check-in bằng sinh trắc học đến tự gửi hành lý và thực hiện một số thủ tục tại các thiết bị chuyên dụng.
Điều này cho thấy nhà ga sân bay Long Thành không đơn thuần là một công trình có quy mô lớn về diện tích. Đây là một tổ hợp khai thác hàng không mà kiến trúc, kết cấu, cơ điện, công nghệ và thiết bị phải được hoàn thiện đồng thời để có thể đưa vào vận hành.
Để giữ mục tiêu hoàn thành trong năm 2026, ACV đang yêu cầu tăng nguồn lực trên công trường, kiểm soát tiến độ theo từng khu vực, tăng cường phối hợp giữa các gói thầu, chủ động vật tư và thiết bị, đồng thời ưu tiên những hạng mục trực tiếp phục vụ khai thác.
Theo kế hoạch, giai đoạn 1 sân bay quốc tế Long Thành sẽ khai thác thương mại vào cuối năm 2026. Nhà ga hành khách được khởi công từ tháng 8/2023, với tổng mức đầu tư 35.000 tỷ đồng.
Từ một công trình đang ngổn ngang kết cấu và thiết bị trong những ngày đầu thi công, nhà ga đang chuyển sang một trạng thái khác: từng khu vực được hoàn thiện, hệ thống được tích hợp và các điều kiện vận hành lần lượt được kiểm tra. Phía sau hình ảnh “bông sen” khổng lồ là một cỗ máy hàng không quy mô lớn đang được lắp ghép để chuẩn bị bước vào giai đoạn thử nghiệm và khai thác.
