Thị trường M&A Việt Nam: 2,3 tỷ USD và cuộc tái cơ cấu sâu của các ‘ông lớn’ bất động sản, ngân hàng

Sau giai đoạn trầm lắng kéo dài bởi biến động vĩ mô và siết chặt dòng vốn, thị trường mua bán – sáp nhập (M&A) Việt Nam đang bước vào một chu kỳ mới, không còn mang tính “phục hồi kỹ thuật” mà là quá trình tái cơ cấu sâu ở những ngành kinh tế trọng yếu.

Chia sẻ tại Diễn đàn M&A Mùa xuân 2026, bà Phạm Thị Thuỳ Dương, Trưởng Ban Vận động thành lập Hiệp hội Mua bán & Sáp nhập Doanh nghiệp Việt Nam (VMAA), cho biết theo số liệu cập nhật đến cuối năm 2025, thị trường M&A Việt Nam ghi nhận khoảng 220 thương vụ, với tổng giá trị công bố xấp xỉ 2,3 tỷ USD.

Đáng chú ý, các thương vụ tập trung mạnh ở bất động sản, tài chính – ngân hàng, y tế và năng lượng – những lĩnh vực đang chịu áp lực tái cấu trúc lớn nhất sau nhiều năm tăng trưởng nóng.

Nếu như giai đoạn trước, M&A chủ yếu được nhìn nhận như một giải pháp tình thế để xử lý khó khăn thanh khoản hoặc thoái vốn trong khủng hoảng, thì bước sang năm 2025–2026, bản chất giao dịch đã thay đổi rõ rệt.

Theo bà Dương, sự gia tăng hoạt động M&A phản ánh nhu cầu tái cấu trúc sâu, đặc biệt ở các doanh nghiệp bất động sản và ngân hàng – nơi áp lực về vốn, quản trị, chuẩn mực minh bạch và an toàn tài chính ngày càng lớn. Tuy nhiên, thị trường vẫn đối mặt nhiều thách thức: Khung pháp lý chồng chéo, năng lực quản trị hậu M&A chưa đồng đều, trong khi nhà đầu tư nước ngoài tiếp tục thận trọng trước bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều bất định.

“Điều này đòi hỏi thị trường M&A Việt Nam phải phát triển theo hướng minh bạch, chuyên nghiệp và bền vững hơn, với sự tham gia ngày càng rõ nét của các định chế trung gian và vai trò đồng hành của Hiệp hội trong tương lai”, bà Dương nhấn mạnh.

Doanh nghiệp phải làm gì để hút dòng vốn dài hạn?

Từ góc nhìn doanh nghiệp, ông Hồ Quang Minh – Chủ tịch BNI Việt Nam, Chủ tịch BCG Group, cho rằng sự hình thành của Hiệp hội M&A Việt Nam mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đóng vai trò như một bệ đỡ thể chế cho thị trường.

Theo ông Minh, một tổ chức đại diện chính danh không chỉ giúp chuẩn hóa hoạt động nghề nghiệp, mà còn góp phần xây dựng niềm tin cho nhà đầu tư trong và ngoài nước khi tham gia thị trường Việt Nam.

“Doanh nghiệp được chuẩn bị tốt về quản trị, tài chính, pháp lý và chiến lược phát triển luôn có lợi thế lớn khi đàm phán và đạt mức định giá cao hơn”, ông nhấn mạnh.

Quan trọng hơn, M&A không đơn thuần là mua bán tài sản, mà là quá trình đồng kiến tạo giá trị, giúp doanh nghiệp mở rộng quy mô, tiếp cận công nghệ mới và nâng cao năng lực quản trị trong dài hạn.

Việc chuẩn hóa quy trình giao dịch M&A sẽ góp phần giảm thiểu rủi ro tranh chấp, hạn chế định giá cảm tính và tạo lập môi trường cạnh tranh lành mạnh hơn. Khi niềm tin thị trường được củng cố, dòng vốn dài hạn, đặc biệt từ các quỹ đầu tư chiến lược, sẽ có xu hướng chảy mạnh hơn vào các thương vụ chất lượng, qua đó thúc đẩy quá trình tái cấu trúc doanh nghiệp theo hướng bền vững.

Đặc biệt, ông Hồ Quang Minh nhấn mạnh vai trò của kết nối quốc tế. Trong bối cảnh kinh tế năm 2026 biến động nhanh và cạnh tranh gay gắt, doanh nghiệp Việt khó có thể bứt phá nếu chỉ hoạt động trong phạm vi nội địa. Thông qua Hiệp hội M&A Việt Nam, doanh nghiệp có thể tiếp cận hệ sinh thái nhà đầu tư, quỹ vốn và đối tác chiến lược toàn cầu, từ đó mở rộng thị trường, nâng cao năng lực quản trị và gia tăng giá trị thương hiệu.

“Kết nối toàn cầu không chỉ mang lại dòng vốn, mà còn giúp doanh nghiệp Việt tiếp cận chuẩn mực vận hành quốc tế, cải thiện năng suất và khả năng thích ứng với chuỗi cung ứng toàn cầu. Đây là nền tảng để doanh nghiệp từng bước tham gia sâu hơn vào mạng lưới sản xuất – kinh doanh khu vực và thế giới, thay vì chỉ đóng vai trò gia công hoặc thị trường tiêu thụ”, ông Minh nhận định.