Thông tư 50 giúp ngân hàng 'dễ thở' hơn, hạn chế cuộc đua lãi suất?

Ngày 30/9, Ngân hàng Nhà nước ban hành Thông tư 50 sửa đổi, bổ sung một số quy định về các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của tổ chức tín dụng theo Thông tư 22 trước đây.

Một trong những thay đổi đáng chú ý là nâng tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi (LDR) từ mức tối đa 85% lên 95%. Đồng thời, Thông tư 50 lần đầu đưa vào lộ trình áp dụng hai tỷ lệ quản lý thanh khoản theo chuẩn Basel III gồm tỷ lệ khả năng chi trả (LCR) và tỷ lệ nguồn vốn ổn định ròng (NSFR).

Đánh giá về chính sách mới, ông Quản Trọng Thành, Giám đốc Khối Phân tích tại Công ty Chứng khoán Maybank Investment Bank (MSVN), cho rằng đây là một bước điều chỉnh cần thiết, giúp hệ thống ngân hàng tiến gần hơn tới các chuẩn mực quản trị quốc tế.

“Việc cải thiện khung quản trị hệ thống ngân hàng phù hợp với chuẩn quốc tế là một phần trong quá trình hướng tới nâng hạng tín nhiệm quốc gia”, ông Thành nhận định.

Theo chuyên gia này, việc áp dụng các tỷ lệ LCR và NSFR sẽ giúp ngân hàng quản trị rủi ro thanh khoản thực chất hơn, thay vì chỉ tập trung vào các chỉ tiêu truyền thống. Khi kết hợp với các công cụ điều hành như thị trường mở (OMO), thị trường liên ngân hàng, các ngân hàng có thể cân đối kỳ hạn nguồn vốn và sử dụng vốn hiệu quả hơn.

CASA trở thành lợi thế, ngân hàng bớt áp lực huy động vốn

Một điểm thay đổi quan trọng trong Thông tư 50 là cách nhìn nhận về tiền gửi không kỳ hạn (CASA). Theo ông Quản Trọng Thành, nếu trước đây CASA được xem chủ yếu là nguồn vốn ngắn hạn theo cách tính tại Thông tư 22, thì quy định mới cho phép tính đây là nguồn vốn ổn định với hệ số lên tới 90%.

Điều này tạo lợi thế cho những ngân hàng có tỷ lệ CASA cao, bởi họ có thể tận dụng nguồn vốn chi phí thấp để cải thiện hiệu quả hoạt động mà vẫn đáp ứng yêu cầu quản trị thanh khoản.

“Tỷ lệ LDR theo Thông tư 50 đã được điều chỉnh theo hướng dễ thở hơn so với Thông tư 22”, ông Thành nói.

Theo lộ trình, tỷ lệ LCR sẽ bắt đầu với mức tối thiểu 50%, sau đó tăng thêm 10% mỗi năm để đạt 100% từ ngày 1/10/2033. Trong khi đó, NSFR bắt đầu từ mức 90%, tăng lên 95% từ năm 2029 và đạt 100% từ năm 2030.

Đáng chú ý, khi ngân hàng đáp ứng đầy đủ các tỷ lệ thanh khoản mới theo Basel III, việc tuân thủ tỷ lệ LDR theo cách tính cũ sẽ không còn là yêu cầu bắt buộc.

Chuyên gia MSVN cho rằng việc áp dụng theo lộ trình cũng tạo điều kiện để các ngân hàng, đặc biệt là nhóm ngân hàng nhỏ, có thêm thời gian chuẩn bị về hệ thống quản trị, dữ liệu và nguồn vốn.

Ngân hàng lớn có lợi thế trong cuộc chơi mới

Theo ông Quản Trọng Thành, tác động của Thông tư 50 sẽ có sự phân hóa giữa các ngân hàng.

Những ngân hàng đã đầu tư sớm vào quản trị rủi ro, có quan hệ huy động vốn với các tổ chức quốc tế như IFC, World Bank, ADB hoặc đã tiếp cận các chuẩn Basel III sẽ có lợi thế hơn trong quá trình chuyển đổi.

Một số ngân hàng được ông Thành nhắc tới có thể kể đến như Techcombank, HDBank, VPBank, ACB, MSB.

“Những ngân hàng đăng ký áp dụng sớm các tỷ lệ thanh khoản theo Basel III có thể đạt ngay mức 100% và khi đó sẽ được miễn tuân thủ LDR”, ông cho biết.

Trong khi đó, nhóm ngân hàng còn lại sẽ cần từng bước triển khai để đáp ứng các tiêu chuẩn mới. Tuy nhiên, với việc khung pháp lý được điều chỉnh theo hướng linh hoạt hơn, các ngân hàng sẽ có thêm động lực đẩy nhanh quá trình chuyển đổi.

Về tác động tới thị trường, ông Thành cho rằng Thông tư 50 có thể giúp hạn chế tình trạng các ngân hàng phải liên tục tăng lãi suất huy động để thu hút nguồn vốn dài hạn.

Theo ông, hiện nay một số ngân hàng có lợi thế lớn về CASA vẫn phải tham gia cuộc đua huy động vốn do các quy định cũ chưa phản ánh đầy đủ chất lượng nguồn vốn.

“Khung quản trị mới sẽ giúp các ngân hàng quản lý thanh khoản tốt hơn, từ đó tránh việc phải chạy đua huy động vốn trên diện rộng”, ông Thành nói.

Tuy nhiên, chuyên gia này lưu ý việc nâng trần LDR từ 85% lên 95% không đồng nghĩa giải quyết hoàn toàn bài toán thanh khoản của nền kinh tế.

Theo ông, đây chỉ là giải pháp giúp ngân hàng giảm áp lực trong ngắn hạn và thúc đẩy nâng cao năng lực quản trị. Về dài hạn, nguồn vốn cho nền kinh tế vẫn phụ thuộc vào khả năng mở rộng cung tiền, thu hút FDI, huy động vốn quốc tế và khai thông các nguồn vốn đang bị tồn đọng.

Do đó, ông Thành cho rằng việc nâng hạng tín nhiệm quốc gia đóng vai trò quan trọng, giúp Chính phủ, ngân hàng và doanh nghiệp tiếp cận các nguồn vốn quốc tế với chi phí thấp hơn, qua đó tạo thêm dư địa cho tăng trưởng.