Không chỉ cung cấp điện, công trình này còn có vai trò chống lũ, điều tiết nước cho đồng bằng Bắc Bộ, tạo điều kiện phát triển giao thông thủy, nuôi trồng thủy sản, cải thiện khí hậu tiểu vùng và mở ra tiềm năng du lịch sinh thái lòng hồ.
Đây là công trình xây dựng cấp đặc biệt với tổng mức đầu tư hơn 9.220 tỷ đồng, thuộc nhóm dự án nguồn điện quan trọng trong Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Cuộc đấu giá được tổ chức theo hình thức bỏ phiếu trực tiếp nhiều vòng, phương thức trả giá lên, thu hút gần 1.000 hồ sơ đăng ký hợp lệ và có 330 khách hàng tham gia trực tiếp.
Theo kế hoạch ban đầu, nhà máy dự kiến phát điện tổ máy đầu tiên vào năm 2012 và hoàn thành toàn bộ vào năm 2015. Tuy nhiên, nhờ sự nỗ lực không ngừng của đội ngũ kỹ sư, công nhân, tiến độ đã được rút ngắn đáng kể.
Nhà máy Thủy điện Sơn La cho đến nay vẫn giữ ngôi vương lớn nhất Đông Nam Á, top 9 toàn thế giới. Và cho tới bây giờ người ta vẫn đang nhắc tới cuộc chinh phục sông Đà để ghi dấu ấn trên bản đồ thủy điện thế giới.
Nhà máy có thiết kế nửa nằm trong núi, đòi hỏi độ chính xác cao trong kỹ thuật thi công, trở thành một trong các thủy điện lớn nhất Việt Nam và Đông Nam Á.