Trung tâm lọc hóa dầu, năng lượng quốc gia đầu tiên của Việt Nam sắp đạt cột mốc quan trọng
Theo UBND tỉnh Quảng Ngãi, lãnh đạo tỉnh yêu cầu tập trung mọi nguồn lực để hoàn thiện hồ sơ trình Quốc hội vào kỳ họp tháng 10/2026, nhằm sớm hoàn thiện cơ chế, chính sách, tạo động lực phát triển dự án.
Ngày 3/8, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi chủ trì cuộc họp nghe báo cáo về đề xuất cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển Trung tâm Lọc hóa dầu và Năng lượng quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất.
Báo cáo tại cuộc họp, Trưởng ban Quản lý Khu kinh tế Dung Quất và các KCN tỉnh Quảng Ngãi cho biết, dự án Trung tâm Lọc hóa dầu và Năng lượng quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất có quy mô khoảng 2.000ha, nằm tại 4 vị trí thuộc khu kinh tế, trên địa bàn các xã Bình Sơn và Vạn Tường. Ngoài ra, còn có khoảng 2.700ha diện tích mặt nước được dự trữ để phát triển điện gió, cảng và các hoạt động kinh tế biển.
Trung tâm được định hướng phát triển các dự án lọc hóa dầu, khí tự nhiên và năng lượng với hạt nhân là Nhà máy Lọc dầu Dung Quất cùng hệ thống kho cảng, đường ống hiện hữu; từng bước hình thành mô hình kinh tế tuần hoàn, kinh tế carbon thấp, phù hợp với xu hướng chuyển dịch năng lượng.
Đến nay, việc xây dựng và hình thành trung tâm đã có đầy đủ căn cứ pháp lý và thực tiễn, phù hợp với các quy hoạch, chiến lược đã được phê duyệt.
Đây được xác định là mô hình trung tâm năng lượng quốc gia đầu tiên tại Việt Nam, đòi hỏi nguồn lực đầu tư lớn cùng công nghệ, kỹ thuật cao. Vì vậy, cần có các cơ chế, chính sách đặc thù để thúc đẩy phát triển, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và tạo động lực tăng trưởng kinh tế - xã hội.
Tỉnh đề xuất 4 nhóm với 9 chính sách nhằm tạo động lực phát triển trung tâm. Đáng chú ý, về tài chính - ngân sách, tỉnh đề xuất hằng năm ngân sách trung ương bổ sung có mục tiêu cho ngân sách tỉnh bằng 30% số thu từ hoạt động xuất, nhập khẩu phát sinh tại Khu kinh tế Dung Quất để phát triển trung tâm. Nguồn lực này nhằm phục vụ đầu tư hạ tầng kỹ thuật, giao thông, giải phóng mặt bằng và tái định cư, trong bối cảnh nhu cầu vốn đầu tư cho các hạng mục này giai đoạn 2026-2035 là rất lớn, khoảng hơn 13.500 tỷ đồng, vượt khả năng cân đối của ngân sách địa phương.
Ngoài ra, tỉnh cũng đề xuất các chính sách về đơn giản hóa thủ tục hành chính; ưu đãi tiền thuê đất, thuê đất có mặt nước và thuế; cùng các chính sách về hoạt động đầu tư, kinh doanh khác trong trung tâm.
Kết luận cuộc họp, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi đánh giá cao nỗ lực của Ban Quản lý Khu kinh tế Dung Quất và các KCN tỉnh, cùng các sở, ngành, đơn vị và Tổng Công ty Lọc hóa dầu Việt Nam trong nghiên cứu, xây dựng và đề xuất các cơ chế, chính sách phát triển Trung tâm Lọc hóa dầu và Năng lượng quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất.
Ông nhấn mạnh đây là nhiệm vụ chính trị hết sức quan trọng, góp phần tạo động lực để Quảng Ngãi thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số trong những năm tới.
Tỉnh đang tập trung mọi nguồn lực cho nhiệm vụ này ngay từ đầu tháng 8/2026, phấn đấu hoàn thiện hồ sơ để trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp tháng 10/2026.
Để bảo đảm tiến độ, Chủ tịch UBND tỉnh giao Ban Quản lý Khu kinh tế Dung Quất và các KCN tỉnh chủ trì, phối hợp với các sở, ngành, doanh nghiệp liên quan khẩn trương hoàn thiện các đề xuất. Đối với các nhóm chính sách đang đề xuất, cần rà soát kỹ căn cứ pháp lý, cập nhật các quy định mới và đánh giá tính khả thi để có phương án phù hợp.
Trong đó, đối với các chính sách liên quan đến tài chính - ngân sách, cần nghiên cứu theo hướng tạo nguồn lực từ phần tăng thu của hoạt động xuất, nhập khẩu để đầu tư trở lại cho hạ tầng Khu kinh tế Dung Quất, thay vì đề xuất cơ chế hỗ trợ trực tiếp từ ngân sách trung ương.
Cùng với đó, nghiên cứu cơ chế "luồng xanh", áp dụng thủ tục đầu tư đặc biệt đối với các dự án năng lượng nhằm tạo thuận lợi, rút ngắn thời gian thực hiện thủ tục cho nhà đầu tư.
Các chính sách về giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, sử dụng đất và quy hoạch phải được rà soát kỹ, vừa bảo đảm cơ sở pháp lý, vừa đáp ứng yêu cầu triển khai các dự án.
Đối với chính sách ưu đãi thuế thu nhập cá nhân, cần xác định rõ đối tượng được thụ hưởng, bảo đảm phù hợp và tránh phát sinh bất cập trong quá trình thực hiện.
Theo đề xuất của Bộ Công thương, dự án Trung tâm Lọc hóa dầu và Năng lượng quốc gia có tổng mức đầu tư từ 16,1-20,5 tỷ USD, chia làm hai giai đoạn. Giai đoạn 2025-2030, dự án được đầu tư 14,1-17,5 tỷ USD; giai đoạn đến năm 2045 bổ sung khoảng 2-3 tỷ USD.
Khi hoàn thành, trung tâm này dự kiến đáp ứng tối thiểu 30% nhu cầu xăng dầu của cả nước, bảo đảm dự trữ tương đương 30 ngày sản xuất và tiêu thụ. Ngoài ra, dự án dự kiến tạo khoảng 30.000 việc làm, đóng góp 30% GRDP của tỉnh Quảng Ngãi và thúc đẩy phát triển các ngành phụ trợ như logistics, công nghiệp hỗ trợ.
