Chủ tịch UBND TP. Hà Nội nói về phương án huy động gần 900.000 tỷ đồng làm 5 tuyến đường sắt đô thị

Ngày 4/11, tiếp tục chương trình kỳ họp thứ 7 (kỳ họp chuyên đề), HĐND TP. Hà Nội đã thông qua nghị quyết thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù trong đầu tư xây dựng các tuyến đường sắt đô thị trên địa bàn. Đáng chú ý, nghị quyết quy định nhà thầu phải cam kết đơn giá hợp đồng bình quân đối với các đoạn tuyến đi ngầm không vượt quá 120 triệu USD/km.

Phát biểu tại kỳ họp, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết, nghị quyết nhằm cụ thể hóa các chủ trương đã được Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố và Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội thống nhất, đồng thời tạo hành lang pháp lý để triển khai các tuyến đường sắt đô thị theo phương thức hợp đồng chìa khóa trao tay, hướng tới mục tiêu hoàn thành vào năm 2030.

Theo ông Vũ Đại Thắng, Hà Nội đang đồng thời triển khai 5 tuyến đường sắt đô thị số 1, 2, 8, 10 và 14, với tổng chiều dài khoảng 253 km. Đây đều là những dự án có quy mô đầu tư lớn, yêu cầu tiến độ cao và áp dụng phương thức tổ chức thực hiện mới. Do đó, thành phố cần có cơ chế phù hợp để tháo gỡ những vướng mắc liên quan đến quản lý hợp đồng, bố trí vốn, tạm ứng, thanh toán và tổ chức triển khai.

Trong quá trình xây dựng nghị quyết, UBND thành phố đã chỉ đạo các cơ quan chuyên môn rà soát quy định pháp luật, đồng thời lấy ý kiến các cơ quan quản lý nhà nước ở Trung ương về tài chính, ngân sách, đầu tư xây dựng và quản lý hợp đồng nhằm bảo đảm tính khả thi khi áp dụng.

Liên quan đến quy mô đầu tư và phương án huy động nguồn lực, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội cho biết, tổng nhu cầu vốn dành cho các dự án đường sắt đô thị trên địa bàn trong giai đoạn 2026-2030 dự kiến vượt 1 triệu tỷ đồng. Trong đó, riêng 5 tuyến đang được triển khai cần khoảng 900.000 tỷ đồng.

Trước nhu cầu vốn đặc biệt lớn, Hà Nội xác định việc kiểm soát chặt chẽ chi phí đầu tư và chủ động chuẩn bị nguồn lực tài chính là những yêu cầu trọng tâm ngay từ giai đoạn xây dựng phương án triển khai.

Đối với các dự án áp dụng phương thức hợp đồng chìa khóa trao tay, thành phố quy định mức giá hợp đồng bình quân tối đa cho các đoạn tuyến đi ngầm là 120 triệu USD/km, chưa bao gồm một số khoản chi phí nằm ngoài phạm vi hợp đồng theo quy định. Theo lãnh đạo thành phố, mức giá khống chế này thấp hơn đáng kể so với suất đầu tư bình quân của các dự án đường sắt đô thị đã và đang triển khai tại Việt Nam.

Đây cũng là căn cứ quan trọng để thành phố đàm phán, lựa chọn nhà thầu chiến lược, xác định tổng mức đầu tư và kiểm soát giá trị hợp đồng, đồng thời ràng buộc trách nhiệm của tổng thầu trong quá trình thực hiện dự án.

Nhấn mạnh yêu cầu kiểm soát chi phí, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng khẳng định: “Mức giá 120 triệu USD/km là tối đa, không có chuyện trượt giá, không có chuyện phát sinh”.

Trong quá trình triển khai, thành phố sẽ tiếp tục rà soát, kiểm soát chi phí dựa trên hồ sơ thiết kế, tổng mức đầu tư, kết quả kiểm toán và các điều kiện hợp đồng, bảo đảm không vượt mức giá khống chế đã xác định.

Về phương án huy động vốn, Hà Nội dự kiến sử dụng kết hợp nhiều nguồn lực, bao gồm ngân sách thành phố, nguồn hỗ trợ từ ngân sách Trung ương, vốn vay ODA, phát hành trái phiếu và nguồn thu từ khai thác quỹ đất tại các khu vực phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD).

Các nguồn vốn được tính toán dựa trên nhu cầu đầu tư và khả năng huy động theo từng giai đoạn. Thành phố cũng sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành Trung ương để hoàn thiện phương án hỗ trợ, bố trí vốn, đồng thời chủ động điều hành kế hoạch đầu tư công và chuẩn bị các điều kiện cần thiết để khai thác hiệu quả nguồn thu từ TOD.

Đối với công tác kiểm soát chất lượng và tiến độ, ông Vũ Đại Thắng cho biết, Hà Nội sẽ tăng cường quản lý xuyên suốt quá trình thực hiện dự án, từ khảo sát, thiết kế, lựa chọn công nghệ đến thi công, lắp đặt thiết bị, nghiệm thu và đưa công trình vào khai thác.

Việc áp dụng phương thức hợp đồng chìa khóa trao tay được kỳ vọng sẽ nâng cao trách nhiệm của tổng thầu đối với chất lượng công trình, tiến độ thi công và hiệu quả đầu tư.

Cùng với đó, thành phố sẽ tổ chức kiểm tra, giám sát thường xuyên nhằm kịp thời phát hiện và yêu cầu khắc phục những vấn đề chưa đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật, chất lượng và an toàn. Công tác nghiệm thu, thanh toán phải căn cứ vào sản phẩm, khối lượng hoàn thành và các mốc tiến độ được quy định trong hợp đồng.

Lãnh đạo thành phố khẳng định, dù áp dụng các cơ chế đặc thù để đẩy nhanh tiến độ, việc triển khai dự án vẫn phải tuân thủ nghiêm các yêu cầu về an toàn, chất lượng công trình và hiệu quả sử dụng vốn đầu tư.

Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh, ngay sau khi nghị quyết được thông qua, thành phố sẽ khẩn trương hoàn thiện các quy trình quản lý, phân định rõ trách nhiệm giữa người quyết định đầu tư, chủ đầu tư, tổng thầu và các cơ quan liên quan.

Đồng thời, UBND thành phố sẽ thường xuyên báo cáo, cung cấp thông tin về tình hình triển khai các dự án để HĐND thành phố theo dõi, giám sát, bảo đảm việc thực hiện cơ chế đặc thù đúng quy định và đạt mục tiêu đề ra.