Truy tố đại gia Bình ‘đồng’ cùng loạt phó giám đốc, lãnh đạo doanh nghiệp

Viện Kiểm sát nhân dân tối cao chính thức ban hành cáo trạng truy tố vụ án hình sự liên quan đến Công ty TNHH Tân Thuận Phong, có trụ sở tại KCN Nam Cầu Kiền thuộc TP. Hải Phòng. Cơ quan tố tụng quyết định truy tố bị can Bùi Văn Bình sinh năm 1962, trú tại phường An Dương, TP. Hải Phòng giữ chức Giám đốc Công ty Tân Thuận Phong về hai tội danh gồm “Gây ô nhiễm môi trường” theo điểm d khoản 3 Điều 235 Bộ luật Hình sự và “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng” theo khoản 3 Điều 221 Bộ luật Hình sự.

Cùng bị truy tố với ông Bình còn có 4 bị can khác gồm con trai ông là Bùi Đức Huy sinh năm 1995, giữ chức Phó Giám đốc Công ty Tân Thuận Phong và Bùi Đình Chung sinh năm 1978, là người điều hành Công ty TNHH Đông Dương 3 cùng Công ty TNHH Hồng Vận bị truy tố về tội “Gây ô nhiễm môi trường”. Hai bị can cuối cùng là Phan Thị Hương Giang, Phó Trưởng phòng Kế toán và Phạm Thị Xuân, Thủ quỹ Công ty Tân Thuận Phong bị truy tố về tội “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”.

Trốn thuế hơn 410 tỷ đồng

Quá trình điều tra xác định, Công ty Tân Thuận Phong có vốn điều lệ 179 tỷ đồng, hoạt động trong lĩnh vực xử lý rác thải dân dụng và công nghiệp cùng tái chế kinh doanh phế liệu. Trong khoảng thời gian từ năm 2021 đến tháng 8/2025, đơn vị này thu gom nhiều loại phế liệu như đồng sunfat, kẽm sunfat để bán lại cho các cá nhân và doanh nghiệp có nhu cầu.

Tuy nhiên, để che giấu doanh thu thực tế, Bùi Văn Bình đã chỉ đạo nhân viên cấp dưới lập hai hệ thống sổ kế toán tài chính. Bị cáo Bình giao Nguyễn Thị Tiến làm Kế toán trưởng cùng nhân viên kế toán khác cập nhật số liệu theo chứng từ thu chi hợp pháp để kê khai nộp thuế.

Song song, Bình chỉ đạo Phan Thị Hương Giang và Phạm Thị Xuân trực tiếp thu tiền bán phế liệu bằng tiền mặt hoặc nhận chuyển khoản qua tài khoản cá nhân, lập phiếu thu viết tay, dùng phần mềm Excel để theo dõi toàn bộ nguồn doanh thu không phát sinh chứng từ hợp lệ.

Kết quả kiểm tra tài chính cho thấy, từ ngày 1/1/2021 đến ngày 31/8/2025, tổng doanh thu thực tế của Công ty Tân Thuận Phong ghi nhận hơn 1.853 tỷ đồng. Trong số này, doanh nghiệp chỉ kê khai nộp thuế hơn 1.442 tỷ đồng, còn lại hơn 410,8 tỷ đồng bị bỏ ngoài sổ sách kế toán hoàn toàn không nộp thuế. Hành vi này đã gây thiệt hại nghiêm trọng cho ngân sách Nhà nước với số tiền thuế giá trị gia tăng hơn 12,3 tỷ đồng (cụ thể là 12.378.744.496 đồng). Hành vi của các bị can được xác định vi phạm khoản 3 và khoản 10 Điều 13 Luật Kế toán năm 2015, nghiêm cấm việc để ngoài sổ kế toán tài sản đơn vị hay lập hai hệ thống sổ kế toán tài chính trở lên.

Chuyển giao hàng nghìn tấn “cát cháy” trái phép gây ô nhiễm môi trường

Bên cạnh sai phạm về tài chính, cơ quan chức năng còn làm rõ hành vi phạm tội của nhóm bị can này liên quan đến lĩnh vực bảo vệ môi trường. Ngày 8/2/2025, Công ty Tân Thuận Phong ký hợp đồng với Công ty TNHH Huaping Việt Nam, đặt tại Khu kinh tế Đình Vũ - Cát Hải thuộc TP. Hải Phòng để thu gom vận chuyển và xử lý chất thải công nghiệp với chủng loại “cát cháy” có đơn giá 500 đồng/kg.

Ban đầu, Bùi Văn Bình giao nhân viên đưa số “cát cháy” này vào dây chuyền xử lý hóa học nhưng chỉ sau khi thử nghiệm xử lý khoảng 500kg thì hệ thống hút bị tắc nghẽn khiến Bình phải ra lệnh dừng lại.

Do lượng “cát cháy” tồn đọng ngày càng lớn, Bùi Đức Huy xin ý kiến bố và được đồng ý chuyển sang giao cho đơn vị ngoài xử lý. Mặc dù biết Công ty Đông Dương 3 không đủ điều kiện pháp lý để tiếp nhận và xử lý chất thải này nhưng vì mục đích tiết kiệm chi phí, Huy vẫn chỉ đạo cấp dưới liên hệ thỏa thuận với Bùi Đình Chung để bàn giao với đơn giá ban đầu là 100 đồng/kg, sau đó giảm còn 50 đồng/kg vào tháng 6/2025.

Thời điểm đó, Bùi Đình Chung đang chuẩn bị san lấp mặt bằng nhà xưởng cho Công ty Hồng Vận nhưng nguồn cát tự nhiên rất khan hiếm lại có giá thành cao nên Chung đồng ý nhận “cát cháy” về để chèn lót đường ống cống thoát nước hệ thống phòng cháy chữa cháy và chôn lấp tạo mặt bằng.

Từ tháng 2/2025 đến tháng 9/2025, Công ty Huaping Việt Nam đã bàn giao cho Công ty Tân Thuận Phong hơn 2.724 tấn “cát cháy” và thanh toán số tiền hơn 673 triệu đồng. Trong đó, từ tháng 4 đến ngày 9/9/2025, Công ty Tân Thuận Phong đã vận chuyển hơn 2.663 tấn đến Công ty Đông Dương 3 và Công ty Hồng Vận, còn hơn 61 tấn chuyển cho Công ty Xi măng Cẩm Phả xử lý đúng quy định.

Bùi Văn Bình cùng Bùi Đức Huy giao cho Đào Văn Thủy điều hành hệ thống xe vận chuyển đến các địa điểm do người của Chung hướng dẫn. Qua khám nghiệm và giám định, cơ quan chức năng xác định trong tổng số “cát cháy” tiếp nhận, Bùi Đình Chung đã chỉ đạo nhân viên sử dụng hơn 1.678 tấn trộn cùng bùn thải để sản xuất gạch tuynel, còn hơn 984 tấn dùng để chôn lấp san nền trực tiếp trong khuôn viên Công ty Hồng Vận. Hành vi này vi phạm trực tiếp khoản 1 Điều 6 Luật Bảo vệ môi trường năm 2022 nghiêm cấm việc chôn lấp đổ thải chất thải rắn không đúng quy trình kỹ thuật.

Vụ việc bị phát hiện ngày 9/9/2025, khi Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường phối hợp với Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an và Công an TP. Hải Phòng bắt quả tang các đối tượng đang vận chuyển, đổ bùn thải cùng hàng nghìn tấn “cát cháy” màu đen tại khu đất của Công ty Đông Dương 3, thuộc thôn Đức Hỷ, xã Cẩm Giàng, TP. Hải Phòng.

Cơ quan điều tra đã tiến hành khám xét, lấy mẫu giám định và tạm giữ hơn 984 tấn “cát cháy” còn tồn đọng. Kết quả giám định của Viện Khoa học hình sự xác định toàn bộ mẫu chất thải thu giữ đều là chất thải rắn thông thường. Trong khi đó, Cục Môi trường kết luận việc chuyển giao “cát cháy” chưa qua xử lý cho đơn vị không đủ điều kiện tiếp nhận để sử dụng làm nguyên liệu sản xuất gạch là hành vi vi phạm quy định pháp luật.

Phanh phui âm mưu “chạy án”

Quá trình điều tra mở rộng, cơ quan chức năng cũng làm rõ việc nhóm ông Bình sử dụng một phần tiền ngoài sổ sách ghi chép các khoản chi quản lý hay ngoại giao quan hệ. Tuy nhiên, kết quả xác minh khẳng định không có căn cứ chứng minh các đối tượng dùng tiền để mua chuộc cơ quan chức năng bỏ qua sai phạm nên không cấu thành tội “Đưa hối lộ” và “Nhận hối lộ”.

Liên quan đến quá trình khắc phục hậu quả sau khi bị triệu tập làm việc, Bùi Văn Bình đã gọi điện cho con gái yêu cầu thu xếp tài chính đưa cho vợ hai nhằm tìm cách khắc phục giảm nhẹ tội trạng. Con gái ông Bình đã đi vay mượn bạn bè, thế chấp tài sản ngân hàng, sử dụng ngoại tệ tích lũy và đổi tiền tại các điểm giao dịch để giao cho vợ hai tổng số tiền hơn 21,3 tỷ đồng và 1,2 triệu USD. Do chưa tìm được cách chạy án, số tiền này được dùng để gửi tiết kiệm cho vay và cất giữ tại nhà.

Sau khi làm việc với cơ quan điều tra, con gái và người vợ thứ hai của ông Bình đã nhận thức được trách nhiệm pháp lý, tự nguyện nộp lại 960.000 USD cùng hơn 27 tỷ đồng để khắc phục hậu quả.

Đáng chú ý, trong quá trình giải quyết vụ án, người vợ thứ hai của ông Bình từng đưa cho một cán bộ thuộc Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường 20 triệu đồng với lý do cảm ơn và nhờ chuyển thuốc điều trị bệnh cho ông Bình tại trại tạm giam. Ngoài ra, người này còn để 49.300 USD trong một hộp bánh đặt trên ô tô.

Theo thông tin vụ án, ngay khi phát hiện số tiền, cán bộ cảnh sát đã chủ động trả lại, không chiếm giữ. Tuy nhiên, do vi phạm quy định của ngành, cán bộ này đã làm đơn xin xuất ngũ và được cấp trên chấp thuận.