TS Trần Du Lịch: TP.HCM đang dần hình thành đại đô thị kiểu Thượng Hải, Tokyo
TS Trần Du Lịch nhận định TP.HCM đang dần hình thành mô hình đại đô thị tương tự các trung tâm kinh tế hàng đầu thế giới như Thượng Hải, Tokyo hay New York.
Quy hoạch TP.HCM không phải là phép toán '1+2=3' rồi ghép cơ học
Phát biểu góp ý cho Quy hoạch tổng thể TP.HCM đến năm 2050, tầm nhìn 100 năm, TS Trần Du Lịch cho rằng cách tiếp cận quy hoạch cần thay đổi căn bản, từ tư duy "ghép địa giới hành chính" sang kiến tạo một đại đô thị có năng lực cạnh tranh toàn cầu.
Theo ông, quy hoạch TP.HCM không thể chỉ được hiểu đơn giản là phép cộng giữa TP.HCM với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu.
"TP.HCM không phải là một đô thị riêng lẻ. Phải nhìn đây là một đại đô thị đặc biệt với không gian phát triển rộng lớn, hội tụ những lợi thế hiếm có về vị trí địa lý, khoa học công nghệ, nguồn nhân lực chất lượng cao và khả năng kết nối quốc tế", ông nói.
TS Trần Du Lịch nhận định TP.HCM đang dần hình thành mô hình đại đô thị tương tự các trung tâm kinh tế hàng đầu thế giới như Thượng Hải, Tokyo hay New York. Vì vậy, quy hoạch đến năm 2050 và tầm nhìn 100 năm cần vượt khỏi tư duy mở rộng không gian đô thị theo cách "ghép" các địa phương, để hướng tới xây dựng một trung tâm kinh tế đổi mới sáng tạo có sức cạnh tranh toàn cầu.
Theo TS Trần Du Lịch, một trong những thay đổi quan trọng nhất là phải chuyển từ tư duy quy hoạch theo địa giới hành chính sang tư duy phát triển vùng.
Ông cho rằng TP.HCM nằm giữa các cực tăng trưởng quan trọng như Đồng Nai, Tây Ninh và các địa phương trong vùng Đông Nam Bộ. Đây là lợi thế chiến lược để hình thành một không gian kinh tế liên kết, thay vì phát triển như những đô thị tách biệt.
Đặc biệt, chuyên gia kinh tế nhấn mạnh cần chuyển từ tư duy quy hoạch đất đai sang quy hoạch hệ sinh thái kinh tế.
"Nếu quy hoạch trước đây thường trả lời câu hỏi đất này làm gì, thì quy hoạch mới phải trả lời câu hỏi ngành kinh tế nào tạo ra giá trị gia tăng cao nhất; con người sẽ sống và làm việc như thế nào; hệ thống hạ tầng nào giúp nâng cao năng suất; đâu là những động lực phát triển bền vững và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu", ông phân tích.
TP.HCM sẽ giữ vai trò gì trong mạng lưới đô thị toàn cầu?
TS Trần Du Lịch cho rằng mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số liên tục trong giai đoạn 2026 - 2045 phải trở thành nội dung trung tâm của quy hoạch TP.HCM. Ông nhấn mạnh đây không còn là vấn đề tranh luận, bởi mục tiêu này đã được xác định trong Nghị quyết 09 của Bộ Chính trị về phát triển TP.HCM trong kỷ nguyên mới.
"Quy hoạch TP.HCM trước hết phải giải được bài toán tăng trưởng hai con số trong hai thập kỷ tới", ông nói.
Để hiện thực hóa mục tiêu đó, ông đề nghị quy hoạch cần xác định rõ các động lực tăng trưởng theo từng giai đoạn phát triển, đặc biệt là giai đoạn đến năm 2030 và 10 năm tiếp theo.
Cùng với đó là những mục tiêu chuyển đổi cụ thể: Từ nền kinh tế thâm dụng lao động sang thâm dụng công nghệ; từ đô thị công nghiệp sang đô thị dịch vụ tri thức và tài chính; từ tăng trưởng theo chiều rộng sang tăng trưởng theo chiều sâu.
Theo TS Trần Du Lịch, dữ liệu và tài sản số phải trở thành nguồn lực sản xuất mới của thành phố. Đồng thời, TP.HCM cần đẩy mạnh phát triển kinh tế biển, logistics quốc tế, nâng cao chất lượng thể chế và xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo làm nền tảng cho giai đoạn phát triển mới.
Đối với hạ tầng đô thị, TS Trần Du Lịch nhấn mạnh giao thông công cộng phải là xương sống của toàn bộ chiến lược phát triển. Theo ông, đây không chỉ là giải pháp giao thông mà còn là triết lý phát triển đô thị hiện đại, cần được ưu tiên hàng đầu trong mọi quyết định đầu tư.
Kết luận phần góp ý, TS Trần Du Lịch cho rằng quy hoạch TP.HCM không nên chỉ trả lời câu hỏi thành phố sẽ xây thêm những gì trong tương lai.
"Điều quan trọng hơn là phải trả lời được câu hỏi: Trong 25 năm, 50 năm hay 100 năm tới, TP.HCM sẽ giữ vai trò gì trong mạng lưới các thành phố toàn cầu, của châu Á và của thế giới", ông nhấn mạnh.
