Từ 1/7, quy định mới về xây nhà dân chính thức có hiệu lực

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 207/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Xây dựng, trong đó bổ sung nhiều quy định liên quan đến quản lý hoạt động xây dựng nhà ở riêng lẻ. Nghị định có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.

Theo quy định mới, việc xây dựng nhà ở riêng lẻ phải bảo đảm các yêu cầu về an toàn đối với con người, tài sản, thiết bị thi công, công trình lân cận và môi trường xung quanh. Hoạt động thiết kế, thi công phải tuân thủ đầy đủ các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và các quy định chuyên ngành do cơ quan có thẩm quyền ban hành.

Đối với nhà ở riêng lẻ thuộc dự án đầu tư xây dựng hoặc nhà ở do tổ chức làm chủ đầu tư, quá trình triển khai phải thực hiện theo các quy định hiện hành của Chính phủ về hoạt động xây dựng.

Một trong những nội dung đáng chú ý của nghị định là việc phân loại trách nhiệm thiết kế theo quy mô công trình.

Cụ thể, chủ sở hữu được tự tổ chức thiết kế đối với nhà ở riêng lẻ có quy mô nhỏ, đồng thời đáp ứng đầy đủ các điều kiện gồm dưới 3 tầng, không có tầng hầm, tổng diện tích sàn xây dựng dưới 250m2 và chiều cao công trình dưới 12m.

Đối với nhà ở riêng lẻ dưới 7 tầng hoặc có một tầng hầm, hồ sơ thiết kế phải do tổ chức hoặc cá nhân có chuyên môn, kinh nghiệm thực hiện theo quy định của pháp luật.

Các công trình nhà ở từ 7 tầng trở lên hoặc có từ 2 tầng hầm trở lên bắt buộc phải được thiết kế bởi tổ chức, cá nhân đáp ứng điều kiện năng lực theo quy định. Đặc biệt, hồ sơ thiết kế đối với nhóm công trình này phải bảo đảm tuân thủ các quy chuẩn và tiêu chuẩn về phòng cháy, chữa cháy.

Bên cạnh quy định về thiết kế, Nghị định 207 cũng làm rõ trách nhiệm của chủ sở hữu trong quá trình thi công xây dựng.

Theo đó, chủ nhà phải lắp đặt biển thông tin công trình tại cổng hoặc lối ra vào khu vực xây dựng. Biển báo phải thể hiện rõ các thông tin cơ bản như tên chủ sở hữu, địa chỉ liên hệ và số điện thoại để thuận tiện cho việc quản lý, giám sát.

Chủ sở hữu đồng thời chịu trách nhiệm tổ chức thi công, giám sát thi công và bảo đảm an toàn trong suốt quá trình xây dựng. Trách nhiệm này không chỉ áp dụng đối với công trình đang thi công mà còn bao gồm việc bảo vệ an toàn cho các công trình liền kề, người dân xung quanh và môi trường khu vực.

Nghị định cũng khuyến khích chủ đầu tư nhà ở riêng lẻ thực hiện việc lưu trữ hồ sơ công trình và tổ chức giám sát thi công theo đúng quy định nhằm nâng cao chất lượng xây dựng.

Về công tác giám sát, nội dung kiểm tra phải bao quát nhiều yếu tố quan trọng như biện pháp thi công, giải pháp bảo đảm an toàn đối với các công trình lân cận, chất lượng vật liệu xây dựng, cấu kiện và thiết bị trước khi đưa vào sử dụng.

Ngoài ra, hệ thống giàn giáo, kết cấu chống đỡ tạm, máy móc phục vụ thi công và các biện pháp an toàn lao động cũng thuộc phạm vi phải được giám sát trong suốt quá trình xây dựng.

Đối với trường hợp chủ sở hữu chuyển đổi công năng sử dụng một phần hoặc toàn bộ nhà ở riêng lẻ kèm theo hoạt động sửa chữa, cải tạo công trình, việc thiết kế và thi công phải phù hợp với mục đích sử dụng mới, đồng thời đáp ứng các yêu cầu của quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật liên quan.

Nghị định nhấn mạnh, ngoài các quy định về xây dựng, mọi hoạt động xây mới, cải tạo hoặc chuyển đổi công năng nhà ở riêng lẻ còn phải tuân thủ đầy đủ các quy định của pháp luật về phòng cháy, chữa cháy, bảo vệ môi trường cũng như các quy định pháp luật chuyên ngành khác có liên quan.