Từ nay, chủ tịch xã được quyền phạt tiền vi phạm lao động, tối đa 50 triệu đồng đối với lĩnh vực đặc biệt

Chính phủ đã ban hành Nghị định 283/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội và người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Nghị định được ban hành ngày 15/7 và có hiệu lực từ ngày 10/9/2026.

Một trong những nội dung đáng chú ý là quy định về thẩm quyền xử phạt của Chủ tịch UBND cấp xã. Theo Điều 55, Chủ tịch UBND xã, phường, đặc khu được phạt cảnh cáo; phạt tiền đến 37,5 triệu đồng đối với hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội.

Đối với lĩnh vực người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, mức phạt tiền tối đa mà Chủ tịch UBND cấp xã được áp dụng là 50 triệu đồng. Ngoài ra, chức danh này còn có quyền tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề có thời hạn hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn, tịch thu tang vật vi phạm hành chính và áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định.

Quy định mới phân biệt rõ thẩm quyền giữa cấp xã và cấp tỉnh. Chủ tịch UBND cấp tỉnh được phạt tiền đến 75 triệu đồng đối với vi phạm trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội và đến 100 triệu đồng đối với vi phạm liên quan đến người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

Nghị định 283 quy định nhiều nhóm hành vi vi phạm trong lĩnh vực lao động, từ tuyển dụng, quản lý lao động, giao kết và thực hiện hợp đồng lao động đến tiền lương, thời giờ làm việc, nghỉ ngơi và quan hệ lao động. Chẳng hạn, trong lĩnh vực tiền lương, người sử dụng lao động có thể bị xử phạt khi trả lương không đúng hạn, không trả hoặc trả không đủ tiền lương, tiền làm thêm giờ, tiền làm việc ban đêm hoặc thực hiện khấu trừ tiền lương trái quy định. Với hành vi trả lương thấp hơn mức lương tối thiểu, mức phạt được xác định theo số lượng người lao động bị vi phạm, có thể lên tới 75 triệu đồng đối với trường hợp vi phạm từ 51 người trở lên.

Nghị định cũng quy định mức phạt đối với các hành vi liên quan đến thời giờ làm việc, làm thêm giờ, nghỉ hằng tuần, nghỉ hằng năm, ngày lễ, Tết và nhiều nghĩa vụ khác của người sử dụng lao động.

Đáng lưu ý, mức phạt được quy định trong các chương về hành vi vi phạm chủ yếu là mức áp dụng đối với cá nhân. Trong trường hợp hành vi thuộc diện áp dụng mức phạt đối với tổ chức, mức phạt tiền đối với tổ chức được xác định bằng 2 lần mức phạt đối với cá nhân theo nguyên tắc tại Nghị định.

Việc trao thẩm quyền xử phạt cho Chủ tịch UBND cấp xã giúp quy định rõ hơn trách nhiệm xử lý vi phạm hành chính ngay tại địa bàn cơ sở. Tuy nhiên, thẩm quyền này không đồng nghĩa mọi vi phạm lao động đều thuộc phạm vi xử phạt của cấp xã. Mức phạt tối đa và loại hình thức xử phạt phải được áp dụng trong giới hạn mà Nghị định 283 quy định.

Đối với doanh nghiệp và người sử dụng lao động, quy định mới đặt ra yêu cầu rà soát việc tuân thủ pháp luật lao động, đặc biệt ở những nội dung thường phát sinh trong quan hệ lao động như hợp đồng, tiền lương, thời giờ làm việc, nghỉ ngơi và bảo đảm quyền của người lao động.