Quốc hội sắp bàn cơ chế phát triển Trung tâm Lọc hóa dầu và Năng lượng quốc gia đầu tiên của Việt Nam

Sáng 5/11, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và sự điều hành của Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến, Quốc hội đã nghe Tờ trình và biểu quyết thông qua việc bổ sung chương trình kỳ họp. Kết quả, cả 444 đại biểu tham gia biểu quyết đều tán thành, đạt tỷ lệ 100%.

Theo đề nghị của Chính phủ, chương trình kỳ họp dự kiến bổ sung 5 nội dung để xem xét, quyết nghị trong Nghị quyết kỳ họp.

Các nội dung gồm: Điều chỉnh địa giới đơn vị hành chính giữa TP. Hà Nội và tỉnh Phú Thọ; cơ chế, chính sách phát triển Trung tâm Lọc hóa dầu và Năng lượng quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất, tỉnh Quảng Ngãi; thực hiện giải pháp thuế đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay theo Nghị quyết số 19 của Quốc hội; quản lý xuất nhập cảnh đối với công dân Việt Nam đồng thời có quốc tịch nước ngoài; sử dụng ngân sách trung ương hỗ trợ các khoản chi phí mà Binh đoàn 15 đã thực hiện.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Quốc hội đồng ý về chủ trương bổ sung các nội dung trên nhằm tránh phải điều chỉnh chương trình nhiều lần, trong bối cảnh thời gian còn lại của đợt 1 kỳ họp không nhiều.

Việc đưa các nội dung vào chương trình sẽ căn cứ vào tiến độ chuẩn bị hồ sơ, tài liệu và việc đáp ứng các điều kiện theo quy định. Riêng nội dung điều chỉnh địa giới hành chính, nếu đủ điều kiện, sẽ được bố trí trình bày Tờ trình, báo cáo thẩm tra và tổ chức thảo luận tại tổ, hội trường theo trình tự quy định.

Đối với các nội dung còn lại, trước mắt, cơ quan trình và cơ quan thẩm tra sẽ gửi tài liệu để đại biểu Quốc hội nghiên cứu, chuẩn bị ý kiến. Các nội dung quyết nghị dự kiến được thể hiện trong dự thảo Nghị quyết kỳ họp để đại biểu góp ý. Trường hợp cần thiết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ báo cáo Quốc hội để bố trí thời gian thảo luận phù hợp.

Bên cạnh việc bổ sung nội dung, chương trình kỳ họp cũng được điều chỉnh về thời gian và cách thức tiến hành một số phiên họp. Theo đó, các nội dung do cùng cơ quan chủ trì soạn thảo có thể được bố trí trình bày chung, giải trình, tiếp thu và chỉnh lý; đồng thời, thời gian thảo luận một số nội dung trong tuần cũng được sắp xếp lại.

Theo chương trình đã được thông qua, Quốc hội sẽ kết thúc đợt 1 của Kỳ họp thứ 2 vào ngày 13/11/2026. Thời gian bế mạc đợt 2 vẫn giữ nguyên vào ngày 21/11/2026.

Trước đó, tại buổi làm việc với Bộ Công Thương, Tổng Công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (HoSE: BSR) đã báo cáo các đề xuất về cơ chế, chính sách nhằm thúc đẩy hình thành Trung tâm Lọc hóa dầu và Năng lượng quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất.

Cụ thể, BSR kiến nghị áp dụng cơ chế đầu tư đặc biệt đối với các dự án lọc hóa dầu, hóa chất, năng lượng sạch, hydro xanh, nhiên liệu phát thải thấp, LNG, logistics và các dự án nghiên cứu - phát triển (R&D) quy mô lớn.

Doanh nghiệp cũng đề xuất miễn thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư đối với các dự án đã nằm trong quy hoạch, đồng thời phân cấp cho Ban Quản lý Khu kinh tế Dung Quất thực hiện cơ chế “một cửa” trong giải quyết thủ tục đầu tư.

Về chính sách tài chính, BSR đề xuất miễn tiền thuê đất, thuế nhập khẩu nguyên liệu và thuế bảo vệ môi trường đối với nhiên liệu phục vụ sản xuất năng lượng tiêu thụ nội bộ; áp dụng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp theo từng nhóm dự án; ưu đãi đối với hoạt động nghiên cứu - phát triển.

Đáng chú ý, doanh nghiệp còn kiến nghị giảm 50% thuế thu nhập cá nhân đối với chuyên gia, nhà khoa học và lao động chất lượng cao làm việc tại Trung tâm.

BSR cũng đề xuất bổ sung cơ chế tín dụng linh hoạt nhằm tạo điều kiện huy động nguồn lực cho các dự án quy mô lớn. Đồng thời, doanh nghiệp kiến nghị Bộ Công Thương sớm báo cáo Thủ tướng Chính phủ để trình Quốc hội xem xét ban hành nghị quyết về cơ chế đặc thù phát triển Trung tâm Lọc hóa dầu và Năng lượng quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất.

Ngoài ra, BSR đề xuất sửa đổi các quy định về kinh doanh xăng dầu theo hướng tạo điều kiện để doanh nghiệp chủ động hơn trong hoạt động nhập khẩu, chuyển khẩu và xuất khẩu dầu thô, nguyên liệu và xăng dầu.

Doanh nghiệp cũng kiến nghị sớm ban hành cơ chế hỗ trợ quản trị rủi ro trước biến động của thị trường năng lượng, đồng thời đơn giản hóa các quy định về an toàn nhằm giảm chi phí, rút ngắn thời gian thực hiện nhưng vẫn bảo đảm an toàn vận hành.

Theo đề xuất trước đó của Bộ Công Thương, Trung tâm Lọc hóa dầu và Năng lượng quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất có tổng mức đầu tư dự kiến 16,1-20,5 tỷ USD, được triển khai theo 2 giai đoạn.

Trong đó, giai đoạn 2025-2030 dự kiến cần nguồn vốn 14,1-17,5 tỷ USD. Giai đoạn tiếp theo, đến năm 2045, dự kiến bổ sung khoảng 2-3 tỷ USD.

Với quy mô đầu tư lên tới hàng chục tỷ USD, việc xây dựng cơ chế, chính sách đặc thù được kỳ vọng sẽ tạo điều kiện thu hút các nhà đầu tư chiến lược, huy động nguồn lực và đẩy nhanh quá trình hình thành Trung tâm Lọc hóa dầu và Năng lượng quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất.