Tuyến cao tốc hơn 63.000 tỷ đi xuyên qua tỉnh lớn nhất miền Bắc dự kiến thông xe kỹ thuật vào năm 2030

Bộ Xây dựng vừa có báo cáo gửi Chính phủ về đề án chủ trương đầu tư xây dựng tuyến đường bộ cao tốc Mộc Châu - Sơn La - Điện Biên, đoạn qua địa bàn tỉnh Sơn La.

Theo báo cáo, tuyến cao tốc có tổng chiều dài khoảng 179,5km. Điểm đầu giao với Quốc lộ 43, kết nối với điểm cuối dự án cao tốc Hòa Bình - Mộc Châu đang triển khai tại phường Vân Sơn, tỉnh Sơn La. Điểm cuối nằm tại khu vực xã Mường Bám, giáp ranh hai tỉnh Sơn La và Điện Biên, kết nối với dự án cao tốc Sơn La - Điện Biên - Cửa khẩu Tây Trang.

Dự án có sơ bộ tổng mức đầu tư khoảng 63.120 tỷ đồng, dự kiến sử dụng vốn ngân sách Trung ương, trong đó nhu cầu vốn giai đoạn 2026-2030 khoảng 43.812 tỷ đồng.

Để tạo thuận lợi cho công tác tổ chức thi công và đẩy nhanh tiến độ, tuyến cao tốc dự kiến được chia thành 4 đoạn. Mỗi đoạn tiếp tục được tách thành 2 dự án thành phần, gồm bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và đầu tư xây dựng công trình.

Theo kết quả khảo sát và thiết kế sơ bộ, tuyến đi qua khu vực miền núi có địa hình đặc biệt phức tạp, độ chênh cao lên tới khoảng 1.000m. Điều kiện thi công khó khăn, phải xây dựng nhiều công trình trên tuyến, trong khi hệ thống đường tiếp cận công trường còn hạn chế.

Với những thách thức này, dự án đặt mục tiêu cơ bản hoàn thành, thông xe kỹ thuật vào năm 2030 và chính thức đưa vào khai thác từ năm 2031.

Trên cơ sở kinh nghiệm triển khai các dự án cao tốc thời gian qua, Bộ Xây dựng đề xuất áp dụng 5 nhóm cơ chế, chính sách đặc biệt nhằm tháo gỡ vướng mắc về thủ tục, huy động nguồn lực và rút ngắn thời gian thực hiện.

Cụ thể, Bộ đề xuất phân cấp cho Ủy ban Thường vụ Quốc hội thẩm quyền điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án; cho phép triển khai xây dựng các khu tái định cư trên cơ sở hồ sơ thiết kế sơ bộ trong báo cáo nghiên cứu tiền khả thi đã được Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư.

Đối với công tác di dời hạ tầng kỹ thuật, Bộ Xây dựng kiến nghị giao Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) làm chủ đầu tư, tổ chức thực hiện các tiểu dự án di dời công trình điện có cấp điện áp từ 110kV trở lên.

Một cơ chế đáng chú ý khác là đề xuất cho phép áp dụng hình thức chỉ định thầu đối với toàn bộ các gói thầu thuộc dự án. Việc chỉ định thầu vẫn phải tuân thủ trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật về đấu thầu.

Về quy hoạch, trường hợp hồ sơ lập, thẩm định và phê duyệt dự án có nội dung khác với các quy hoạch liên quan, Bộ Xây dựng đề xuất cho phép phê duyệt dự án mà không phải thực hiện trước thủ tục điều chỉnh quy hoạch. Sau khi dự án được phê duyệt, các quy hoạch liên quan phải được rà soát, cập nhật, điều chỉnh và công bố kịp thời.

Bên cạnh đó, Bộ đề xuất trao thẩm quyền cho UBND các tỉnh quyết định thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đối với các khu vực bãi đổ chất thải rắn xây dựng đã được xác định trong hồ sơ khảo sát, qua đó sớm bàn giao mặt bằng phục vụ thi công.

Theo đánh giá của Bộ Xây dựng, việc sớm đầu tư tuyến cao tốc Mộc Châu - Sơn La - Điện Biên có ý nghĩa quan trọng trong việc tháo gỡ điểm nghẽn hạ tầng giao thông, đáp ứng nhu cầu đi lại và vận chuyển hàng hóa của tỉnh Sơn La cũng như toàn vùng Tây Bắc.

Khi hoàn thành, tuyến đường sẽ góp phần hình thành trục giao thông tốc độ cao kết nối các địa phương miền núi phía Bắc, từng bước hoàn thiện mạng lưới đường bộ cao tốc theo quy hoạch, đồng thời tăng cường liên kết với các hành lang giao thông quốc tế, trong đó có mạng lưới đường xuyên Á và ASEAN.

Dự án sớm được đầu tư sẽ thu hẹp khoảng cách phát triển vùng miền, xóa đói giảm nghèo cho đồng bào các dân tộc thiểu số, phát huy tiềm năng, thế mạnh của địa phương, nâng cao năng lực cạnh tranh của tỉnh và tăng cường giao thương quốc tế qua khu vực cửa khẩu Tây Trang, Chiềng Khương, Lóng Sập.

“

Sơn La là tỉnh thuộc vùng Tây Bắc Bộ, đồng thời là địa phương có diện tích tự nhiên lớn nhất miền Bắc với quy mô khoảng 14.123,5km2.