VCCI đề xuất siết điều kiện tạm hoãn xuất cảnh với chủ doanh nghiệp nợ thuế

VCCI cho rằng việc tạm hoãn xuất cảnh đối với người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp thuộc trạng thái 06 (không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký) đang phát sinh nhiều bất cập. Một số trường hợp doanh nghiệp có số nợ thuế không lớn hoặc chỉ vi phạm thủ tục thông báo địa chỉ kinh doanh nhưng người đại diện vẫn bị áp dụng biện pháp hạn chế quyền đi lại.

Theo VCCI, việc tạm hoãn xuất cảnh cần được thực hiện trên cơ sở xác định rõ nghĩa vụ thuế và hành vi cố tình chây ỳ của người nộp thuế, thay vì áp dụng đồng loạt theo tình trạng hoạt động của doanh nghiệp.

Cụ thể, VCCI đề xuất chỉ áp dụng biện pháp này khi cơ quan có thẩm quyền đã ban hành quyết định ấn định số nợ thuế cụ thể bằng văn bản, khoản nợ vượt một ngưỡng nhất định và người nộp thuế đã được tống đạt thông báo hợp lệ nhưng vẫn cố tình không thực hiện nghĩa vụ.

Ngưỡng nợ thuế được VCCI đề xuất tham khảo là trên 200 triệu đồng đối với cá nhân, hộ kinh doanh và trên 1 tỷ đồng đối với doanh nghiệp.

Gỡ vướng thủ tục chấm dứt mã số thuế

Bên cạnh vấn đề tạm hoãn xuất cảnh, VCCI cũng phản ánh tình trạng doanh nghiệp gặp khó khi thực hiện thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế do còn khoản tiền thuế nộp thừa. Có trường hợp số tiền chỉ từ vài nghìn đồng đến vài triệu đồng nhưng doanh nghiệp vẫn chưa thể hoàn tất thủ tục giải thể.

Theo phản ánh của doanh nghiệp và chuyên gia, khi làm thủ tục giải thể, nếu tài khoản thuế còn số dư, kể cả khoản nộp thừa, người nộp thuế vẫn phải xử lý trước khi được chấm dứt hiệu lực mã số thuế.

Để tháo gỡ, VCCI kiến nghị bổ sung cơ chế đặc thù đối với các khoản thuế, tiền phạt và tiền chậm nộp được nộp thừa từ 10 triệu đồng trở xuống. Theo đó, nếu doanh nghiệp có văn bản tự nguyện từ bỏ quyền nhận lại khoản tiền này, cơ quan thuế có thể ghi thu vào ngân sách, tất toán tài khoản và ban hành thông báo chấm dứt hiệu lực mã số thuế mà không cần thực hiện thủ tục hoàn trả.

VCCI đồng thời đề xuất thiết lập cơ chế liên thông tự động giữa cơ quan thuế và cơ quan đăng ký kinh doanh. Khi cơ quan thuế ban hành thông báo chấm dứt hiệu lực mã số thuế, dữ liệu sẽ được chuyển tự động sang hệ thống đăng ký kinh doanh để cập nhật trạng thái pháp lý và thực hiện thủ tục xóa tên doanh nghiệp. Người nộp thuế theo đó không phải tiếp tục nộp một bộ hồ sơ riêng.

Bảo vệ quyền kinh doanh của người bị mạo danh

Một vấn đề khác được VCCI đề cập là tình trạng cá nhân bị sử dụng trái phép thông tin để đăng ký thành lập doanh nghiệp, hộ kinh doanh hoặc hợp tác xã.

Trong dự thảo Nghị quyết về chính sách đặc thù tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế, Bộ Tài chính đề xuất tạm thời chưa áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh đối với những cá nhân bị lợi dụng thông tin để đăng ký thành lập các loại hình kinh doanh nói trên.

Tuy nhiên, VCCI cho rằng giải pháp này mới chỉ xử lý quyền đi lại trong ngắn hạn, chưa giải quyết triệt để những hệ lụy đối với người bị mạo danh. Trên thực tế, thông tin căn cước công dân của họ vẫn có thể bị ghi nhận là người đại diện hợp pháp của doanh nghiệp vi phạm trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.

Điều này khiến người bị mạo danh có nguy cơ bị ngân hàng từ chối mở tài khoản, từ chối cấp tín dụng, thậm chí bị cơ quan đăng ký kinh doanh từ chối cấp phép khi muốn thành lập doanh nghiệp mới để hoạt động hợp pháp.

Để xử lý tận gốc, VCCI kiến nghị bổ sung cơ chế khôi phục quyền tự do kinh doanh cho người bị mạo danh. Theo đề xuất, trong thời hạn không quá 30 ngày kể từ khi nhận được văn bản thụ lý của cơ quan công an, cơ quan thuế cần giải tỏa các biện pháp cưỡng chế liên quan đến cá nhân đó, đồng thời phối hợp với cơ quan đăng ký kinh doanh xử lý, cập nhật lại thông tin nhân thân trên hệ thống dữ liệu.