UBCKNN thông báo chốt ngày khai trương 'sân chơi' tỷ USD, Vingroup, Masan, Vinamilk sẵn sàng nhập cuộc

Ngày 26/6/2026, theo thông tin từ Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), Bộ Tài chính sẽ phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức lễ khai trương Sàn giao dịch carbon trong nước vào ngày 29/6.

Theo UBCKNN, hệ thống văn bản pháp lý và quy chế nghiệp vụ phục vụ hoạt động của Sàn giao dịch carbon đã được hoàn thiện, bảo đảm đầy đủ cơ sở pháp lý và kỹ thuật để đưa thị trường vào vận hành.

Về hàng hóa giao dịch, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã thực hiện phân bổ thí điểm hạn ngạch phát thải khí nhà kính cho 110 cơ sở. Đồng thời, Bộ cũng ban hành thông tư quy định về quản lý, vận hành Hệ thống đăng ký quốc gia đối với hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon, tạo nền tảng cho công tác quản lý và giao dịch trên thị trường.

Song song với đó, hệ thống giao dịch tại HNX, hệ thống lưu ký và thanh toán tại VSDC cùng Hệ thống đăng ký quốc gia về hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon đã được hoàn thiện, kết nối đồng bộ và tổ chức kiểm thử trên toàn thị trường.

Trong tháng 5 và tháng 6, các đơn vị đã tiến hành kiểm thử nội bộ cũng như kiểm thử toàn thị trường với sự tham gia của các thành viên liên quan. Kết quả cho thấy việc kết nối giữa Hệ thống đăng ký quốc gia, hệ thống giao dịch và hệ thống lưu ký, thanh toán vận hành ổn định; các quy trình nghiệp vụ và trao đổi dữ liệu đều đáp ứng đầy đủ yêu cầu thực tế.

UBCKNN cũng đã hoàn tất việc lựa chọn ngân hàng thanh toán phục vụ hoạt động của Sàn giao dịch carbon theo quy định tại Nghị định số 29/2026 của Chính phủ, bảo đảm đáp ứng các yêu cầu về năng lực tài chính, hạ tầng kỹ thuật và nghiệp vụ.

Trên cơ sở các điều kiện vận hành đã được hoàn thiện, Sàn giao dịch carbon trong nước sẽ chính thức ra mắt vào cuối tháng 6.

Trước đó, ngày 15/6, Tổng Công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC) đã chấp thuận 5 thành viên lưu ký và thanh toán giao dịch thị trường carbon gồm Chứng khoán VPS (VCK), Chứng khoán VietinBank (CTS), Chứng khoán VNDirect (VND), Chứng khoán DNSE (DSE) và Chứng khoán Dầu khí (PSI).

Đến ngày 17/6, Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX) tiếp tục chấp thuận 3 thành viên tham gia hệ thống giao dịch gồm Chứng khoán DNSE, Chứng khoán VNDirect và Chứng khoán VietinBank. Mới nhất, ngày 19/6, Chứng khoán MB (MBS) cũng đã nộp hồ sơ đăng ký tham gia hệ thống giao dịch carbon.

Các quyết định trên tạo cơ sở pháp lý để các công ty chứng khoán tham gia đầy đủ quy trình giao dịch trên thị trường carbon, từ đặt lệnh, khớp lệnh đến lưu ký và thanh toán.

Theo Vinacontrol, giá tín chỉ carbon hiện dao động từ 230.000 đồng đến 2,3 triệu đồng mỗi tín chỉ. Việt Nam đã ghi nhận hơn 36 triệu tín chỉ carbon được giao dịch, tương đương quy mô khoảng 36.000 tỷ đồng (1,8 tỷ USD) nếu tính theo mức giá trung bình.

Theo dự báo của McKinsey (2022), thị trường tín chỉ carbon toàn cầu có thể tăng trưởng gấp 5-10 lần trong giai đoạn 2030-2050, mở ra dư địa phát triển rất lớn cho các doanh nghiệp tiên phong.

Tại Việt Nam, từ năm 2016, Công ty Masan High-Tech Materials (MSR - công ty con của Tập đoàn Masan) đã triển khai trồng cây trên các khu vực đất đá thải sau khai thác khoáng sản. Đến năm 2023, doanh nghiệp đã phủ xanh khoảng 58ha trong phạm vi dự án.

Hiện Masan High-Tech Materials đang theo dõi sát lộ trình phát triển thị trường tín chỉ carbon tại Việt Nam, đồng thời chuẩn bị về pháp lý, kỹ thuật và tài chính để sẵn sàng tham gia thị trường trong thời gian tới, góp phần thực hiện mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính.

Về phía Vinamilk, theo Báo cáo Phát triển bền vững năm 2025, bà Mai Kiều Liên - Tổng Giám đốc doanh nghiệp cho biết công ty kiên trì theo đuổi mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050 thông qua lộ trình "Vinamilk Pathways to Dairy Net Zero 2050". Doanh nghiệp đã triển khai kiểm kê khí nhà kính theo chuẩn quốc tế cho cả ba phạm vi phát thải, đồng thời chuẩn hóa hệ thống dữ liệu và tăng cường xác nhận độc lập. Đến nay, Vinamilk đã có hai nhà máy đạt trạng thái trung hòa carbon.

Ông Nguyễn Quốc Khánh - Giám đốc Điều hành Nghiên cứu và Phát triển (R&D) của Vinamilk cho biết doanh nghiệp đã triển khai nhiều giải pháp nhằm hiện thực hóa mục tiêu Net Zero vào năm 2050.

"Trong tương lai, chúng tôi có thể tính đến việc bán tín chỉ carbon nếu lượng khí nhà kính hấp thụ lớn hơn lượng phát thải", ông Khánh cho biết.

Trong khi đó, tại cuộc họp tham vấn cộng đồng diễn ra ngày 10/2, đại diện Vingroup cho biết doanh nghiệp đang xây dựng dự án tín chỉ carbon dựa trên kịch bản chuyển đổi từ phương tiện sử dụng động cơ đốt trong sang phương tiện chạy điện. Mô hình được xây dựng trên giả định mỗi phương tiện di chuyển khoảng 12.000km mỗi năm.

Ông Trần Kỳ Anh - Quản lý giao dịch tín chỉ carbon của Vingroup cho biết dự án dự kiến tạo ra khoảng 1 triệu tín chỉ carbon trong giai đoạn 2025-2029 và có thể được gia hạn tối đa hai lần, nâng tổng thời gian triển khai lên tới 15 năm.

Về quyền sở hữu tín chỉ carbon, đại diện Vingroup cho biết quyền này thuộc về đơn vị triển khai dự án. Tuy nhiên, người dùng có thể được hưởng lợi gián tiếp thông qua các chương trình ưu đãi như hỗ trợ chuyển đổi từ xe xăng sang xe điện hoặc miễn phí sạc trong một khoảng thời gian nhất định.

Thị trường carbon được kỳ vọng sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí giảm phát thải khi có thể mua bán tín chỉ carbon để cân đối nghĩa vụ môi trường, đồng thời tạo động lực thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh của nền kinh tế.