Việt Nam sắp có TP cảng hàng không, phục vụ cho siêu sân bay lớn nhất cả nước

Gần 89ha đất tại phường Long Thành đang được Đồng Nai chuẩn bị đấu giá để lựa chọn nhà đầu tư cho Thành phố cảng hàng không và Trung tâm điều hành hãng hàng không. Động thái này diễn ra khi siêu sân bay lớn nhất Việt Nam đang bước vào giai đoạn hoàn thiện, hướng tới khai thác thương mại cuối năm 2026.

“Thành phố cảng hàng không” sắp được lựa chọn nhà đầu tư

Cảng hàng không quốc tế Long Thành hiện nay đang dần hoàn thiện những hạng mục cuối cùng để chuẩn bị khai thác. Trong lúc công trường sân bay bước vào giai đoạn nước rút, một không gian phát triển mới ngay bên cạnh cũng đang được Đồng Nai chuẩn bị hình thành. Đó là Thành phố cảng hàng không - một trong những cấu phần thuộc dự án thành phần 4 của Dự án đầu tư xây dựng Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1.

Theo báo cáo của UBND TP. Đồng Nai gửi Bộ Xây dựng, địa phương đang hoàn thiện thủ tục để tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất, lựa chọn nhà đầu tư đối với một số công trình thuộc dự án thành phần này.

Đáng chú ý, gần 89ha đất đã được UBND TP. Đồng Nai giao cho Trung tâm Phát triển quỹ đất để thực hiện đấu giá quyền sử dụng đất, lựa chọn nhà đầu tư cho Thành phố cảng hàng không và Trung tâm điều hành hãng hàng không tại phường Long Thành. Dự kiến việc đấu giá được tổ chức trong quý III/2026.

Như vậy, cùng với một sân bay đang tiến tới thời điểm khai thác, khu vực Long Thành cũng bắt đầu bước vào giai đoạn tìm kiếm các nhà đầu tư để hình thành những công trình kinh tế, dịch vụ hỗ trợ hoạt động hàng không.

Gần 89ha đất cho hai cấu phần mới

Quỹ đất được Đồng Nai chuẩn bị gồm hai khu vực, với tổng diện tích gần 89ha. Một phần được dành cho Thành phố cảng hàng không, phần còn lại dành cho Trung tâm điều hành hãng hàng không. Đây là những công trình nằm ngoài khu vực khai thác hàng không trực tiếp nhưng có vai trò bổ trợ cho hệ sinh thái của sân bay Long Thành.

Việc đưa quỹ đất ra đấu giá cũng đánh dấu bước chuyển từ khâu quy hoạch, chuẩn bị đất sang giai đoạn lựa chọn nhà đầu tư. Hiện Đồng Nai đang hoàn thiện trích lục bản đồ địa chính các khu đất để làm cơ sở triển khai các thủ tục tiếp theo.

Nếu quá trình lựa chọn nhà đầu tư diễn ra theo kế hoạch, những khu đất này sẽ có thêm cơ sở để được đưa vào khai thác, hình thành các chức năng đô thị và dịch vụ gắn với một sân bay quốc tế quy mô lớn.

Vì sao Long Thành cần một “thành phố cảng hàng không”?

Một sân bay quy mô lớn không chỉ bao gồm đường cất hạ cánh, nhà ga hay các khu vực phục vụ máy bay. Khi đi vào khai thác, sân bay sẽ kéo theo nhu cầu rất lớn về điều hành, dịch vụ hàng không, logistics, thương mại, lưu trú và nhiều hoạt động kinh tế khác.

Long Thành được quy hoạch theo 3 giai đoạn, với công suất thiết kế cuối cùng lên tới 100 triệu hành khách và 5 triệu tấn hàng hóa mỗi năm. Riêng giai đoạn 1 có tổng mức đầu tư hơn 109.000 tỷ đồng, công suất thiết kế khoảng 25 triệu hành khách và 1,2 triệu tấn hàng hóa mỗi năm.

Với quy mô đó, khu vực xung quanh sân bay được kỳ vọng không chỉ là vùng phụ trợ cho hoạt động hàng không mà còn trở thành một không gian kinh tế mới. Trong bức tranh ấy, Thành phố cảng hàng không là một trong những cấu phần được đặt ra để hỗ trợ hệ sinh thái phát triển quanh Long Thành. Nói cách khác, sân bay tạo ra dòng hành khách và hàng hóa, còn hệ thống đô thị, dịch vụ và thương mại xung quanh sẽ tạo thêm giá trị kinh tế từ những dòng dịch chuyển đó.

Sân bay lớn nhất Việt Nam đang về đích

Việc chuẩn bị quỹ đất cho Thành phố cảng hàng không diễn ra đúng vào thời điểm dự án sân bay Long Thành đang bước vào giai đoạn hoàn thiện. Cảng hàng không quốc tế Long Thành được khởi công từ tháng 1/2021, do Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) làm chủ đầu tư.

Theo kế hoạch được báo cáo, giai đoạn 1 đặt mục tiêu hoàn thành xây dựng trong tháng 9/2026, hướng tới khai thác thương mại vào tháng 12/2026. Đây vẫn là kế hoạch và việc đưa sân bay vào khai thác còn phụ thuộc vào quá trình hoàn thiện, kiểm tra, nghiệm thu và đáp ứng các điều kiện cần thiết.

Khi Long Thành tiến gần thời điểm vận hành, nhu cầu hình thành các công trình hỗ trợ bên ngoài khu bay cũng trở nên cấp thiết hơn.

Không chỉ có Thành phố cảng hàng không và Trung tâm điều hành hãng hàng không, hệ sinh thái quanh sân bay còn được tính toán với các cấu phần như khu công nghiệp hàng không, logistics và hệ thống cung ứng nhiên liệu.

Không chỉ đấu giá đất, Đồng Nai đang dựng “hệ sinh thái” quanh sân bay

Một ví dụ khác là dự án tuyến ống dẫn nhiên liệu hàng không từ cảng đầu nguồn đến sân bay Long Thành.

Địa phương đã hoàn tất lựa chọn nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt. Liên danh gồm Tập đoàn Đầu tư Thái Nam, Công ty TNHH MTV Nhiên liệu hàng không Việt Nam (Skypec), Công ty TNHH Thương mại tổng hợp và Đầu tư Long Thành và Tập đoàn Nhiên liệu hàng không Đông Dương được lựa chọn thực hiện dự án.

Đoạn tuyến qua Khu công nghiệp Gò Dầu đã được khởi công ngày 12/5. Tuy nhiên, theo báo cáo của địa phương, tiến độ hiện dự kiến kéo dài đến hết tháng 3/2027, chưa đáp ứng yêu cầu hoàn thành trong năm 2026. Sở Xây dựng TP Đồng Nai đã yêu cầu nhà đầu tư tập trung nguồn lực để bảo đảm tiến độ.

Những dự án như vậy cho thấy bài toán Long Thành đang mở rộng vượt ra ngoài phạm vi một công trình hàng không.

Gần 5.000ha đất từng phải giải phóng để hình thành sân bay

Để có được mặt bằng cho siêu sân bay, dự án Long Thành phải thực hiện một trong những đợt giải phóng mặt bằng quy mô lớn. Tổng diện tích đất cần thu hồi trong hai giai đoạn gần 5.000ha, ảnh hưởng tới khoảng 8.073 hộ dân. Đến nay, công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cơ bản hoàn thành.

Theo báo cáo của UBND TP. Đồng Nai, còn 8 trường hợp chưa đồng ý bàn giao mặt bằng. Trong tháng 7, UBND phường Long Thành đã cưỡng chế thu hồi đất đối với 7 trường hợp; trường hợp còn lại đang được hoàn thiện hồ sơ để tổ chức cưỡng chế trong tháng 8.

Khi phần lớn mặt bằng sân bay đã được giải quyết, trọng tâm phát triển đang dần chuyển sang câu chuyện khai thác giá trị kinh tế của không gian xung quanh sân bay. Và gần 89ha đất chuẩn bị đấu giá chính là một trong những bước đi đáng chú ý đầu tiên.

Nếu giai đoạn trước, câu chuyện Long Thành chủ yếu xoay quanh việc xây dựng một sân bay quy mô lớn, thì giai đoạn mới sẽ là câu chuyện về những gì được hình thành xung quanh sân bay đó.

Thành phố cảng hàng không, Trung tâm điều hành hãng hàng không, khu công nghiệp hàng không, logistics và các công trình dịch vụ sẽ tạo thành những lớp chức năng bổ trợ cho sân bay.

Trong bối cảnh Long Thành hướng tới khai thác thương mại từ cuối năm 2026, việc Đồng Nai chuẩn bị đấu giá gần 89ha đất cho hai cấu phần nói trên cho thấy địa phương đang từng bước chuyển từ xây dựng hạ tầng hàng không sang phát triển hệ sinh thái kinh tế - đô thị quanh sân bay. Nếu được triển khai đồng bộ, Long Thành trong tương lai sẽ không chỉ là nơi máy bay cất và hạ cánh, mà còn có thể trở thành một cực đô thị, dịch vụ và logistics mới của Đồng Nai và cả vùng kinh tế phía Nam.