Nghiên cứu tuyến đường sắt ngắn nhất kết nối từ trung tâm Hà Nội đến sân bay Gia Bình

Ngày 9/11, UBND TP. Hà Nội chủ trì cuộc họp nghe báo cáo, thảo luận về phương án kết nối giao thông với Cảng hàng không quốc tế Gia Bình, trong đó tập trung vào quy hoạch hướng tuyến và vị trí các nhà ga đường sắt đô thị.

Phát biểu tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Xuân Dũng cho biết, theo quy hoạch, Cảng hàng không quốc tế Nội Bài dự kiến đạt công suất 50 triệu hành khách/năm vào năm 2030 và tăng lên 100 triệu hành khách/năm vào năm 2050.

Hiện Chính phủ đang giao các cơ quan chức năng nghiên cứu, xây dựng đề án khai thác Cảng hàng không quốc tế Gia Bình, trong đó có phương án chuyển toàn bộ hoạt động khai thác các chuyến bay quốc tế từ Nội Bài sang Gia Bình.

Theo định hướng, trong giai đoạn 2029-2030, sân bay Nội Bài tiếp tục phục vụ các chuyến bay nội địa và một phần chuyến bay quốc tế. Trong khi đó, cảng hàng không thứ hai của Hà Nội tại khu vực phía Nam sẽ được xem xét đầu tư ở giai đoạn tiếp theo, phù hợp với định hướng quy hoạch dài hạn.

Liên quan đến hạ tầng giao thông kết nối các sân bay, Thứ trưởng Bùi Xuân Dũng nhấn mạnh yêu cầu phát triển đồng bộ cả đường bộ và đường sắt đô thị. Theo quy định pháp luật về đường sắt, các tuyến đường sắt đô thị kết nối sân bay phải bố trí nhà ga ngay trong khu vực cảng hàng không, tạo thuận lợi cho hành khách di chuyển và chuyển đổi giữa các phương thức vận tải.

Đối với mạng lưới đường sắt đô thị Hà Nội, Thứ trưởng đề nghị tiếp tục rà soát, điều chỉnh quy hoạch các tuyến kết nối trực tiếp với hai sân bay Nội Bài và Gia Bình theo kết luận của lãnh đạo Bộ Xây dựng.

Trong đó, cần ưu tiên nghiên cứu hướng tuyến từ sân bay Gia Bình qua ga Gia Lâm vào trung tâm Hà Nội, đồng thời xác định rõ vị trí ga trung tâm và các nhà ga liên quan. Đặc biệt, phải làm rõ vai trò của ga Gia Lâm với tư cách là đầu mối kết nối đường sắt quốc gia, đường sắt địa phương, đường sắt chuyên dùng và đường sắt đô thị.

Mục tiêu đặt ra là lựa chọn phương án có cự ly ngắn nhất, rút ngắn thời gian di chuyển từ trung tâm Hà Nội đến các sân bay xuống khoảng 30-45 phút. Để đạt được mục tiêu này, Thứ trưởng đề nghị nghiên cứu tổ chức các đoàn tàu chạy thẳng đến sân bay, hạn chế dừng tại các ga trung gian, tương tự mô hình đang được áp dụng tại một số quốc gia.

Bên cạnh đó, Cục Đường sắt được yêu cầu phối hợp với Sở Xây dựng các tỉnh Bắc Ninh và Hưng Yên rà soát phương án kết nối đường sắt liên vùng với Hà Nội, bảo đảm tính đồng bộ giữa các tuyến.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Xuân Dũng cũng đề nghị nghiên cứu phương án kết nối từ sân bay Gia Bình về trung tâm Hà Nội theo hướng tuyến ngắn nhất, qua khu vực ga Gia Lâm; xem xét bổ sung tuyến nhánh kết nối với các ga trung tâm; nghiên cứu tổ chức tuyến kết nối từ khu vực trung tâm theo hướng phía Nam lên sân bay Nội Bài, bảo đảm liên thông giữa các đầu mối đường sắt quốc gia, đường sắt đô thị và đường sắt chuyên dùng.

Thứ trưởng Bùi Xuân Dũng giao Cục Đường sắt chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan và sở xây dựng các địa phương khẩn trương rà soát, hoàn thiện phương án ngay trong ngày 10/11. Nội dung nghiên cứu phải cụ thể hóa từng hướng tuyến, vị trí nhà ga, xác định đầu mối trung tâm và lựa chọn phương án kết nối nhanh nhất từ Hà Nội đến hai cảng hàng không quốc tế.

Hà Nội đề xuất lấy ga Gia Lâm làm đầu mối kết nối sân bay Gia Bình

Kết luận cuộc họp, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết, Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm đã được thành phố nghiên cứu, xây dựng và thông qua. Theo định hướng này, Hà Nội sẽ phát triển theo mô hình đa trung tâm, không chỉ tập trung vào khu vực lõi lịch sử Hồ Gươm mà còn mở rộng không gian đô thị gắn với các cực tăng trưởng mới.

Do đó, mạng lưới giao thông công cộng cũng được quy hoạch theo hướng kết nối nhiều trung tâm phát triển và đầu mối giao thông lớn, thay vì chỉ hướng về khu vực nội đô truyền thống.

Theo Chủ tịch UBND thành phố, việc kết nối đường sắt từ các sân bay vào Hà Nội cần được xem xét trên cơ sở định hướng phát triển đa trung tâm. Trong đó, đường sắt quốc gia không đi trực tiếp vào khu vực trung tâm mà được tổ chức kết nối tại các đầu mối giao thông thuộc hành lang và khu vực phía Bắc thành phố.

Thực hiện yêu cầu của Chính phủ về nghiên cứu phương án kết nối đường sắt trực tiếp giữa hai sân bay Gia Bình, Nội Bài với trung tâm Hà Nội, thành phố đã phối hợp với các địa phương, Bộ Xây dựng và đơn vị tư vấn xây dựng một số phương án.

Trên cơ sở ý kiến thảo luận tại cuộc họp, đặc biệt là đề xuất của tỉnh Bắc Ninh và Bộ Xây dựng, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội đề nghị ưu tiên nghiên cứu tuyến đường sắt kết nối sân bay Gia Bình với Thủ đô theo hướng ngắn nhất, tạo thuận lợi cho hành khách tiếp cận các khu vực trung tâm, đồng thời hạn chế tối đa việc phải trung chuyển hoặc thay đổi phương tiện nhiều lần.

Tuy nhiên, ông Vũ Đại Thắng lưu ý, Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm vừa được thông qua nên việc điều chỉnh phải tuân thủ các trình tự, thủ tục chặt chẽ và có thể phát sinh nhiều vấn đề phức tạp. Vì vậy, các phương án kết nối mới cần được nghiên cứu theo hướng bổ sung, tận dụng hạ tầng và giữ ổn định những định hướng lớn đã được phê duyệt.

Theo phương án được Hà Nội đề xuất, ga Gia Lâm sẽ đóng vai trò đầu mối trung chuyển quan trọng, kết nối đường sắt quốc gia, đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị. Từ đây, một tuyến đường sắt sẽ được tổ chức kết nối đến sân bay Gia Bình, qua đó rút ngắn cự ly di chuyển và phát huy vai trò đầu mối giao thông của ga Gia Lâm.

Đối với tuyến đường sắt đô thị số 1, Chủ tịch UBND thành phố đề nghị giữ nguyên định hướng phát triển theo trục Bắc - Nam, coi đây là một trong những tuyến xuyên suốt quan trọng của mạng lưới giao thông Thủ đô.

Trên cơ sở đó, thành phố sẽ nghiên cứu bổ sung nhánh tuyến từ khu vực ga Gia Lâm kết nối với trung tâm Hà Nội và theo hướng phía Đông đến sân bay Gia Bình. Phương án này được xem xét theo nguyên tắc bổ sung kết nối, không làm thay đổi căn bản quy hoạch và các dự án đường sắt đã được phê duyệt hoặc đang triển khai.

Đáng chú ý, phương án trên còn mở ra khả năng hình thành tuyến đường sắt liên thông trực tiếp giữa hai sân bay quốc tế Gia Bình và Nội Bài.

Nếu được triển khai, hành khách từ các chuyến bay quốc tế hạ cánh tại Gia Bình có thể di chuyển bằng đường sắt đến Nội Bài để tiếp tục hành trình trên các chuyến bay nội địa đến những tỉnh, thành phố khác và ngược lại.

Việc hình thành kết nối trực tiếp giữa hai sân bay được kỳ vọng tạo thuận lợi cho hoạt động trung chuyển hành khách, đồng thời nâng cao hiệu quả tổ chức khai thác hệ thống cảng hàng không trong tương lai.

Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh, các hướng tuyến cụ thể cần tiếp tục được cơ quan chuyên môn và đơn vị tư vấn nghiên cứu, đánh giá kỹ lưỡng về tính khả thi, hiệu quả khai thác và khả năng kết nối. Quá trình xây dựng phương án phải bảo đảm thuận lợi cho hành khách, đồng thời không làm ảnh hưởng đến những định hướng lớn trong Quy hoạch tổng thể Thủ đô đã được phê duyệt.