Việt Nam từng làm cầu vượt biển 12.000 tỷ dài bậc nhất Đông Nam Á với căn hầm bí ẩn gồm 88 khoang đúc sẵn được áp dụng công nghệ lắp ghép chưa từng có

Nhắc đến những công trình giao thông mang tính biểu tượng của Việt Nam, cầu vượt biển Tân Vũ - Lạch Huyện luôn là cái tên nổi bật. Đây không chỉ là cây cầu vượt biển dài nhất cả nước hiện tại mà công trình còn sở hữu một "thế giới ngầm" đặc biệt nằm bên trong kết cấu cầu - nơi tập trung toàn bộ hệ thống chịu lực quan trọng bảo đảm cho hàng triệu lượt phương tiện lưu thông an toàn mỗi năm.

Công trình thay đổi cách kết nối giữa đất liền và biển đảo

Được Bộ Giao thông Vận tải (nay là Bộ Xây dựng) phê duyệt từ năm 2010 và chính thức đưa vào khai thác từ tháng 9/2017, cầu Tân Vũ - Lạch Huyện có tổng vốn đầu tư gần 11.850 tỷ đồng từ nguồn vốn ODA của Nhật Bản kết hợp vốn đối ứng trong nước.

Toàn tuyến dài 15,63km, trong đó riêng phần cầu vượt biển dài khoảng 5,44km. Sau gần một thập kỷ vận hành, đây vẫn là công trình cầu vượt biển dài nhất Việt Nam và thuộc nhóm những cây cầu vượt biển có quy mô lớn tại khu vực Đông Nam Á.

Dự án gồm ba hợp phần chính gồm tuyến đường dẫn phía Hải An, cầu vượt biển Đình Vũ - Cát Hải và tuyến đường kết nối phía Cát Hải. Công trình bắt đầu từ khu vực nút giao Tân Vũ và kéo dài tới cảng cửa ngõ quốc tế Lạch Huyện.

Phần cầu chính được thiết kế với mặt cắt rộng 16m, quy mô 4 làn xe và dự phòng khả năng mở rộng lên 6 làn trong tương lai. Điểm đáng chú ý là công trình lần đầu tiên tại Việt Nam áp dụng công nghệ lắp ghép các đốt dầm bê tông dự ứng lực dài 60m được sản xuất sẵn rồi vận chuyển ra công trường để lắp đặt.

Giải pháp này giúp rút ngắn đáng kể thời gian thi công trên biển, đồng thời kiểm soát tốt chất lượng từng cấu kiện trước khi đưa vào sử dụng.

Không chỉ đơn thuần là một công trình giao thông, cầu Tân Vũ - Lạch Huyện còn tạo bước ngoặt cho khu vực đảo Cát Hải. Trước đây, việc di chuyển từ trung tâm Hải Phòng ra đảo chủ yếu phụ thuộc vào phà, mất nhiều thời gian và dễ bị ảnh hưởng bởi thời tiết. Sau khi cây cầu hoàn thành, quãng đường này chỉ còn khoảng vài phút di chuyển bằng ô tô.

Nhờ đó, cảng nước sâu Lạch Huyện, đảo Cát Hải, quần đảo Cát Bà cùng hàng loạt khu công nghiệp, dịch vụ logistics ven biển có thêm động lực phát triển mạnh mẽ.

Ở quy mô vùng, công trình đóng vai trò là mắt xích quan trọng trong hành lang kinh tế Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh khi kết nối trực tiếp với cao tốc Hà Nội - Hải Phòng, Quốc lộ 5, Quốc lộ 18, sân bay quốc tế Cát Bi và hệ thống cảng biển cửa ngõ phía Bắc.

"Đường hầm" bí mật nằm bên trong thân cầu

Điều ít người biết là bên trong cây cầu vượt biển này tồn tại một không gian kỹ thuật đặc biệt kéo dài gần 4,5km. Hệ thống này được tạo thành từ 88 khoang bê tông đúc sẵn, mỗi khoang dài 60m, liên kết liên tục dọc theo thân cầu. Nhìn từ bên ngoài, rất khó nhận ra sự tồn tại của cấu trúc này bởi toàn bộ được bố trí bên trong dầm hộp của công trình.

Không gian bên trong có chiều rộng khoảng 9m và chiều cao hơn 2,5m, đủ để các kỹ sư di chuyển, kiểm tra và bảo dưỡng định kỳ. Đây cũng là nơi đặt toàn bộ hệ thống cáp dự ứng lực - bộ phận được xem như "xương sống" của cây cầu. Mỗi khoang chứa 12 bó cáp lớn, có nhiệm vụ phân tán tải trọng và duy trì khả năng chịu lực cho toàn bộ kết cấu.

Nhờ hệ thống này, cây cầu có thể đáp ứng lưu lượng giao thông lớn, bảo đảm vận hành an toàn cho các phương tiện lưu thông với tốc độ thiết kế 80km/h.

Để phục vụ công tác quản lý và bảo trì, bên trong hầm được lắp đặt hệ thống chiếu sáng và các thiết bị kỹ thuật cần thiết. Tuy nhiên, khu vực này chỉ dành cho lực lượng vận hành, không mở cửa cho người dân tham quan hay tiếp cận.

Dấu mốc của hạ tầng giao thông biển Việt Nam

Sau nhiều năm khai thác, cầu Tân Vũ - Lạch Huyện không chỉ phát huy vai trò kết nối giao thông mà còn trở thành biểu tượng cho năng lực thi công các công trình hạ tầng quy mô lớn trên biển của Việt Nam.

Trong bối cảnh chiến lược phát triển kinh tế biển ngày càng được chú trọng, cây cầu đã góp phần mở rộng không gian phát triển cho Hải Phòng, thúc đẩy hoạt động logistics, xuất nhập khẩu và tăng cường liên kết vùng.

Hiện nay, Việt Nam đang tiếp tục triển khai nhiều dự án cầu vượt biển quy mô lớn hơn. Trong đó đáng chú ý là dự án cầu vượt biển Hòn Khoai tại Cà Mau với chiều dài dự kiến khoảng 18km, kết nối đất liền với đảo Hòn Khoai. Nếu hoàn thành theo quy hoạch, công trình này sẽ vượt xa cầu Tân Vũ - Lạch Huyện về quy mô chiều dài, đồng thời thiết lập kỷ lục mới cho hạ tầng cầu vượt biển của Việt Nam trong tương lai.