Việt Nam xây dựng hầm xuyên núi qua đèo dài nhất cả nước, rút ngắn thời gian di chuyển từ 2 giờ còn 10 phút: Khởi công 7 tháng nhưng vẫn chưa hoàn thành GPMB

Sáng 9/7, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Lai Châu Hà Quang Trung dẫn đầu đoàn công tác kiểm tra thực địa Dự án hầm đường bộ qua đèo Hoàng Liên - công trình giao thông trọng điểm kết nối phường Sa Pa (tỉnh Lào Cai) với xã Bình Lư (tỉnh Lai Châu).

Theo báo cáo của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh Lai Châu, đến tháng 7/2026, công tác giải phóng mặt bằng trên địa bàn tỉnh Lai Châu cơ bản đã hoàn thành. Chủ đầu tư đã bàn giao mặt bằng sạch cho các đơn vị thi công; diện tích rừng được phê duyệt chuyển mục đích sử dụng cũng đã được chặt hạ, dọn dẹp đạt khoảng 90% khối lượng.

Hiện phía Lai Châu chỉ còn một số vướng mắc nhỏ, gồm một trường hợp tranh chấp đất, một vị trí chưa xác định rõ ranh giới với Thủy điện Nậm Thi và tuyến đường điện 35kV của Công ty Cầu kính Rồng Mây chưa được di dời.

Tuy nhiên, tiến độ toàn dự án đang bị ảnh hưởng đáng kể do mặt bằng phía tỉnh Lào Cai vẫn chưa được bàn giao. Theo kế hoạch, hai địa phương thống nhất hoàn thành công tác bàn giao trước ngày 30/6/2026, song đến nay khu vực thuộc địa phận Lào Cai vẫn chưa đủ điều kiện để triển khai thi công.

Nguyên nhân chủ yếu là một số đoạn tuyến bị chồng lấn ranh giới với dự án của phường Sa Pa và dự án Khu đô thị xanh Ecopark, khiến công tác giải phóng mặt bằng chưa thể hoàn tất.

Việc chậm bàn giao mặt bằng cũng ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ giải ngân của dự án. Tính đến thời điểm báo cáo, giá trị giải ngân năm 2026 mới đạt hơn 21,3 tỷ đồng, tương đương 2,47% kế hoạch vốn được giao, trong khi giá trị khối lượng thực hiện ước đạt khoảng 72 tỷ đồng.

Kết luận buổi kiểm tra, Chủ tịch UBND tỉnh Lai Châu Hà Quang Trung đánh giá công tác giải phóng mặt bằng đang là điểm nghẽn lớn nhất của dự án, ảnh hưởng nghiêm trọng đến tiến độ chung và cho rằng trách nhiệm trước hết thuộc về chủ đầu tư trong việc tổ chức thực hiện.

Để đẩy nhanh tiến độ, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu chủ đầu tư và các nhà thầu khẩn trương xây dựng biểu đồ tiến độ chi tiết cho từng hạng mục, xác định rõ trách nhiệm của từng đơn vị, từng cá nhân. Các đơn vị tư vấn, thiết kế và thi công phải thường xuyên bám sát hiện trường để kịp thời xử lý các vướng mắc, đồng thời thực hiện nghiêm chế độ báo cáo tiến độ hằng tuần.

Bên cạnh đó, Sở Tài chính được giao phối hợp với chủ đầu tư đẩy nhanh công tác nghiệm thu, thanh toán và giải ngân; Sở Xây dựng rà soát toàn bộ quy trình đầu tư, chủ động tháo gỡ các khó khăn thuộc thẩm quyền; Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh tăng cường hỗ trợ công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng.

Đặc biệt, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh được yêu cầu quyết liệt đôn đốc các đơn vị tư vấn sớm hoàn thiện thiết kế bản vẽ thi công đối với các hạng mục còn lại nhằm bù đắp phần khối lượng đang bị chậm tiến độ.

Người đứng đầu UBND tỉnh Lai Châu cũng yêu cầu chủ đầu tư chủ động phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng và chính quyền tỉnh Lào Cai để sớm tháo gỡ dứt điểm các vướng mắc liên quan đến chồng lấn ranh giới dự án, đẩy nhanh công tác bồi thường và sớm tiếp nhận mặt bằng sạch để triển khai thi công.

Dự án hầm đường bộ qua đèo Hoàng Liên được khởi công ngày 19/12/2025 với tổng mức đầu tư khoảng 3.300 tỷ đồng. Đây là công trình giao thông trọng điểm kết nối trực tiếp tỉnh Lào Cai và Lai Châu, đồng thời mở ra trục liên kết Sa Pa - Tam Đường - Lai Châu, tạo động lực phát triển du lịch, thương mại và kinh tế - xã hội khu vực Tây Bắc.

Công trình có chiều dài toàn tuyến gần 8,8 km, gồm hầm chính dài 2,63 km và hầm phụ dài 2,65 km. Tuyến được thiết kế theo tiêu chuẩn đường cấp III miền núi với tốc độ thiết kế 60 km/h, nền đường rộng 9 m, đồng bộ hệ thống cầu, thoát nước và các hạng mục bảo đảm an toàn giao thông.

Điểm nhấn của dự án là hầm xuyên núi được thiết kế theo tiêu chuẩn kết hợp giữa Việt Nam và Nhật Bản. Hầm chính rộng 9,75 m với hai làn xe lưu thông hai chiều, chiều cao tĩnh không 5 m; hầm phụ rộng 4,7 m kết hợp các hầm ngang phục vụ thoát hiểm và cứu hộ. Dự án cũng đầu tư trung tâm điều hành cùng hệ thống thông gió, chiếu sáng, phòng cháy chữa cháy, giám sát giao thông và cứu hộ cứu nạn hiện đại.

Theo quy hoạch, tuyến hầm đi về phía phải Quốc lộ 4D theo hướng Lai Châu - Sa Pa, men theo sườn núi dưới tuyến đường hiện hữu, xuyên qua đỉnh đèo Hoàng Liên trước khi kết nối với hệ thống đường khu vực.

Khi hoàn thành, công trình sẽ thay thế khoảng 22 km đường đèo hiểm trở, rút ngắn thời gian di chuyển giữa Lai Châu và Sa Pa từ khoảng 50-120 phút xuống còn khoảng 11 phút. Dự án được kỳ vọng sẽ nâng cao năng lực kết nối vùng, tăng cường an toàn giao thông, thúc đẩy giao thương giữa Lai Châu, Lào Cai với Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, đồng thời tạo động lực phát triển logistics, thương mại biên giới qua cửa khẩu Ma Lù Thàng - Kim Thủy Hà, thu hút khách du lịch quốc tế và góp phần bảo đảm quốc phòng, an ninh khu vực biên giới.