World Bank: Tín dụng tăng mạnh nhưng tiền chưa chảy vào sản xuất
World Bank cho rằng dù tín dụng tại Việt Nam tăng mạnh trong bối cảnh chính sách tiền tệ nới lỏng, dòng vốn vẫn chủ yếu lưu thông trong hệ thống tài chính và chảy vào bất động sản, thay vì thúc đẩy sản xuất, tiêu dùng và các lĩnh vực tạo tăng trưởng bền vững.
Trong báo cáo cập nhật tình hình kinh tế Việt Nam tháng 5/2026 vừa công bố, World Bank nhận định Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đang theo đuổi định hướng chính sách tiền tệ thận trọng hơn trong năm 2026, đồng thời từng bước chuyển sang cơ chế điều hành theo mục tiêu lạm phát.
Theo WB, nhà điều hành đã đưa ra mục tiêu tăng trưởng tín dụng khoảng 15% trong năm nay, thấp hơn mức 19% của năm 2025. Song song với đó, cơ quan quản lý cũng đang chuẩn bị cho lộ trình gỡ bỏ cơ chế hạn mức tín dụng nhằm tiến tới khuôn khổ điều hành linh hoạt hơn.
Báo cáo cho biết trong bối cảnh thanh khoản hệ thống chịu áp lực từ đầu năm, Ngân hàng Nhà nước đã bơm khoảng 700 triệu USD thông qua nghiệp vụ thị trường mở để hỗ trợ thanh khoản và kéo giảm lãi suất liên ngân hàng xuống khoảng 4,4% vào cuối tháng 4.
Dù vậy, WB cho rằng thực tế chính sách tiền tệ đã được siết chặt hơn thông qua các biện pháp kiểm soát rủi ro trong hệ thống ngân hàng.
Cụ thể, cơ quan này đánh giá hoạt động giám sát đang được tăng cường với các quy định nghiêm ngặt hơn về giới hạn sở hữu ngân hàng, giới hạn cấp tín dụng cho một khách hàng và định hướng hạn chế dòng vốn chảy vào lĩnh vực bất động sản.
Ngoài ra, yêu cầu nâng cao chất lượng vốn ngân hàng trong năm 2026 được xem là bước khởi đầu trong lộ trình tiến tới áp dụng các chuẩn mực Basel III vào năm 2030.
Liên quan đến chất lượng tín dụng, WB cho biết tỷ lệ nợ xấu công bố của 28 ngân hàng thương mại lớn đã giảm từ 3,5% xuống còn 2,9% trong năm 2025 nhờ thị trường bất động sản phục hồi và tín dụng tăng mạnh.
Tuy nhiên, tổ chức này cũng cảnh báo rủi ro tiềm ẩn vẫn ở mức đáng lưu ý khi tỷ lệ dự phòng rủi ro nợ xấu liên tục suy giảm trong ba năm gần đây, phản ánh khả năng hấp thụ tổn thất của hệ thống ngân hàng đang yếu đi.
Đáng chú ý, WB cho rằng tín dụng tại Việt Nam tăng mạnh nhưng chưa thực sự đi vào nền kinh tế thực.
Theo báo cáo, cung tiền M2 tăng nhanh hơn GDP danh nghĩa, khiến vòng quay tiền tệ giảm xuống còn 0,6 trong năm 2025 — mức thấp nhất trong vòng một thập kỷ.
Điều này cho thấy dòng tiền lưu thông chậm hơn trong nền kinh tế, phản ánh nhu cầu tiêu dùng yếu, tâm lý kinh doanh thận trọng và xu hướng gia tăng tiết kiệm.
“Thanh khoản hiện vẫn chủ yếu lưu thông trong hệ thống tài chính thay vì thúc đẩy nhu cầu và sản xuất”, các chuyên gia WB nhận định.
