3 mức xếp hạng công dân số: Người dân tham gia dịch vụ số tích cực sẽ được giảm thuế, miễn phí thủ tục hành chính

Bộ Công an đang lấy ý kiến về dự thảo Nghị quyết về phát triển công dân số. Dự thảo do Bộ Công an tham mưu Chính phủ xây dựng, dựa trên các quy định pháp luật và theo đề nghị của Bộ trưởng Bộ Công an. Quá trình lấy ý kiến diễn ra từ ngày 12-31/12.

Trong đó, nội dung đáng chú ý là lần đầu tiên hệ thống "chấm điểm công dân số" được đề xuất tích hợp trên VNeID, nhằm khuyến khích các hành vi tích cực trên môi trường số, không áp dụng để xử phạt hay hạn chế quyền lợi.

Hệ thống chấm điểm công dân số là chính sách hoàn toàn mới. Bộ Công an cho rằng pháp luật hiện hành (Luật Căn cước, Luật Giao dịch điện tử, các Nghị định liên quan) chưa có bất kỳ quy định nào về việc xây dựng hay vận hành "Hệ thống Điểm công dân số".

Mục đích xây dựng hệ thống điểm công dân số được Bộ Công an đưa ra nhằm tạo cơ chế đo lường và khuyến khích người dân tích cực tham gia môi trường số.

Việc gắn điểm số với các lợi ích cụ thể cũng nhằm thúc đẩy người dân chủ động cập nhật dữ liệu, sử dụng dịch vụ số an toàn và đóng góp xây dựng xã hội.

Bộ Công an khẳng định điểm công dân số không áp dụng để xử phạt hay hạn chế quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.

Hành vi vi phạm pháp luật sẽ được xử lý theo quy định hiện hành và trường hợp vi phạm nghiêm trọng có thể cảnh báo hoặc tạm dừng cộng điểm cho đến khi khắc phục xong.

Chi tiết thang điểm công dân số

Đáng chú ý, tại dự thảo, Bộ Công an đề xuất công dân số được phân làm 3 mức. Trong đó công dân số tích cực có 350 điểm tín nhiệm trở lên, công dân số cơ bản từ 100 - 349 điểm và dưới 100 điểm chưa xếp hạng.

Điểm cộng cho công dân sẽ được tính dựa trên việc cập nhật dữ liệu, tần suất sử dụng dịch vụ số và các đóng góp cho cộng đồng số.

Theo đó công dân sử dụng càng nhiều dịch vụ online, tích cực đóng góp ý kiến các dự thảo, tham gia khảo sát, phản ánh kiến nghị trên môi trường số, càng được cộng nhiều điểm.

Công dân có điểm cao sẽ có nhiều ưu đãi đặc biệt về thuế, phí, dịch vụ, thủ tục hành chính, an sinh xã hội.

Khi trở thành công dân số tích cực, người dân sẽ được giảm từ 10 - 100% đối với 127 loại thuế, phí. Trong đó, các thủ tục hành chính phổ biến như đăng ký kết hôn, cư trú, khai sinh, khai tử, cấp phép xây dựng, cấp giấy phép lái xe, cấp lại thẻ căn cước… sẽ được miễn phí hoàn toàn.

Cách trở thành công dân số tích cực

Để trở thành công dân số, điều đầu tiên người dân phải được cấp tài khoản định danh điện tử trên VNeID, có khả năng sử dụng dịch vụ công và dịch vụ số an toàn, có trách nhiệm và tuân thủ pháp luật.

Điểm cộng được tính dựa trên các tiêu chí: cập nhật dữ liệu, tần suất sử dụng dịch vụ số, và các đóng góp cho cộng đồng số. Công dân sử dụng càng nhiều dịch vụ online, tích cực đóng góp ý kiến các dự thảo, tham gia khảo sát, phản ánh kiến nghị trên môi trường số càng được cộng nhiều điểm. Điểm số được gắn với các quyền lợi, ưu đãi về thuế, phí, dịch vụ, thủ tục hành chính, an sinh xã hội.

Dự thảo đề xuất, công dân hoàn tất hồ sơ VNeID đạt 100% sẽ được 100 điểm; góp ý dự thảo văn bản pháp luật cộng 10 điểm, tương tác với đại biểu Quốc hội cộng 5 điểm/lần.

Thực hiện thủ tục hành chính online cộng 7 điểm/lần; phản ánh kiến nghị cộng 5 điểm/lần được tiếp nhận, xử lý thành công…

Dự kiến công dân được cộng điểm trên VNeID khi tham gia hoạt động sau đây:

Dự thảo đề xuất cộng thêm 50 điểm/năm cho công dân thuộc nhóm yếu thế (người cao tuổi, người khuyết tật, đồng bào dân tộc thiểu số) khi đạt tối thiểu 150 điểm từ các hoạt động trên.

Dự thảo quy định, công dân số cơ bản chỉ được miễn, giảm lệ phí khi thực hiện thủ tục hành chính.

Với công dân số tích cực sẽ được hưởng toàn bộ lợi ích, gồm cả giảm 10% thuế thu nhập cá nhân, thuế trước bạ khi chuyển nhượng bất động sản, thuế trước bạ đăng ký xe, thuế thu nhập cá nhân khi kinh doanh thương mại điện tử, thuế giá trị gia tăng khi mua hàng online hoặc thanh toán không dùng tiền mặt.

Bộ Công an lưu ý, mỗi hoạt động được ghi nhận phải có nguồn dữ liệu xác thực, tự động, minh bạch, bảo đảm chống gian lận. Các nhóm hoạt động được chuẩn hóa để tránh trùng lặp; trường hợp có nguy cơ trùng, áp dụng nguyên tắc tính điểm một lần ưu tiên.

Bộ Công an cho rằng Nghị quyết mới với nhiều cơ chế đột phá sẽ khuyến khích người dân thay đổi thói quen, tích cực tham gia hoạt động chuyển đổi số