Đề xuất đánh thuế đất bỏ hoang 0,2%, không áp dụng hạn mức

Sáng 23/10, thừa ủy quyền của Thủ tướng, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn trình Quốc hội dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của ba luật thuế, gồm Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp và Luật Thuế thu nhập cá nhân.

Đối với Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, Chính phủ đề xuất bổ sung quy định thu thuế đối với đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng hoặc chậm đưa vào sử dụng. Mức thuế suất dự kiến là 0,2%, không áp dụng hạn mức. Theo đó, toàn bộ diện tích đất thuộc diện này sẽ chịu cùng một mức thuế suất, không phân biệt phần diện tích trong hay vượt hạn mức.

Theo cơ quan soạn thảo, đề xuất nhằm thể chế hóa Nghị quyết 21 của Trung ương về nghiên cứu xây dựng chính sách tài chính, thuế với lộ trình phù hợp, trong đó chú trọng khắc phục tình trạng đất bỏ hoang và nâng cao hiệu quả sử dụng đất.

Tại dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi), khái niệm đất bỏ hoang cũng lần đầu được đề cập, được hiểu là đất đã được Nhà nước giao hoặc cho thuê nhưng không được đưa vào sử dụng liên tục trong một khoảng thời gian nhất định.

Cụ thể, đất nông nghiệp bỏ hoang quá 24 tháng liên tục có thể bị thu hồi nếu người sử dụng không tiếp tục đưa đất vào sử dụng sau khi bị xử phạt vi phạm hành chính. Với các dự án chậm tiến độ, ngoài tiền thuê đất và tiền sử dụng đất, chủ đầu tư phải nộp thêm khoản tiền bổ sung tăng dần theo từng năm; đất có thể bị thu hồi nếu quá 60 tháng vẫn không được đưa vào khai thác.

Tuy nhiên, trong báo cáo thẩm tra dự án luật, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi cho rằng hồ sơ chưa đánh giá đầy đủ tác động đối với thu ngân sách khi áp thuế với đất bỏ hoang.

Dự thảo cũng chưa quy định loại trừ thời gian xảy ra sự kiện bất khả kháng và trường hợp đất thuộc dự án đầu tư phân kỳ đã được phê duyệt. Theo cơ quan thẩm tra, điều này có thể dẫn đến việc thu thuế cả với những trường hợp chậm đưa đất vào sử dụng do nguyên nhân khách quan.

Một vấn đề khác là dự thảo luật dẫn chiếu pháp luật về đất đai đối với ba trường hợp gồm đất bỏ hoang, đất không đưa vào sử dụng và đất chậm đưa vào sử dụng. Trong khi đó, dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) mới quy định khái niệm đất bỏ hoang và các trường hợp thu hồi đất bỏ hoang do vi phạm pháp luật về đất đai. Vì vậy, Ủy ban cho rằng quy định dẫn chiếu hiện chưa đủ căn cứ để áp dụng.

Đối chiếu với dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi), cơ quan thẩm tra cũng nhận thấy có sự chưa thống nhất với Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp hiện hành. Luật hiện hành quy định thuế suất 0,15% đối với đất sử dụng không đúng quy định, trong khi về bản chất, nhóm đất này có thể bao gồm đất không được đưa vào sử dụng hoặc chậm đưa vào sử dụng.

Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị Chính phủ thống nhất thuật ngữ, khái niệm, tiêu chí và phạm vi áp dụng giữa dự thảo luật thuế và dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi). Đồng thời, cơ quan soạn thảo cần làm rõ mối quan hệ giữa mức thuế suất 0,2% và các khoản tiền phải nộp theo pháp luật về đất đai, bảo đảm không phát sinh tình trạng trùng lặp nghĩa vụ tài chính.

Theo chương trình dự kiến, Quốc hội sẽ thảo luận về dự án luật tại tổ vào chiều 23/10 và thảo luận tại hội trường ngày 6/11. Nếu được thông qua ngày 20/11, luật sẽ có hiệu lực từ năm 2027.