Ba 'ngòi nổ' xuất hiện ngay trước giờ G, Fed có thể sẽ tăng lãi suất?

Căng thẳng leo thang trở lại tại Trung Đông đã đẩy giá dầu tăng mạnh, làm lu mờ báo cáo lạm phát tiêu dùng tháng 6 thấp hơn kỳ vọng - yếu tố từng được xem là mang lại dư địa để Fed tiếp tục giữ nguyên lãi suất.

Bên cạnh đó, nhu cầu bùng nổ nhờ làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) cùng các thông báo áp thuế mới của chính quyền Tổng thống Donald Trump đang khiến giới quan sát cho rằng cuộc họp ngày 28-29/7 có thể xuất hiện những ý kiến bất đồng nếu Fed tiếp tục duy trì chính sách hiện tại.

Trong những ngày gần đây, nhà đầu tư cũng gia tăng đặt cược vào khả năng Fed nâng lãi suất ngay trong cuộc họp tuần này. Có thời điểm trong tuần trước, xác suất thị trường dự báo kịch bản này đã tiến sát 40%.

"Xung đột tại Trung Đông rõ ràng đang nóng lên và rủi ro giá dầu tăng mạnh hơn nữa đã lớn hơn đáng kể. Thị trường đang điều chỉnh kỳ vọng khi lạm phát có nguy cơ dai dẳng hơn do những yếu tố địa chính trị", ông Alex Payne, Giám đốc quản lý danh mục cấp cao tại Vanguard, nhận định.

Ngày càng nhiều quan chức Fed nghiêng về phương án tăng lãi suất

Số lượng các nhà hoạch định chính sách ủng hộ việc nâng lãi suất ngay hoặc trong tương lai gần đang gia tăng.

Đầu tháng này, Chủ tịch Fed chi nhánh Dallas Lorie Logan kêu gọi tăng lãi suất ở mức vừa phải, cho rằng lạm phát vẫn chưa trên lộ trình bền vững để quay về mục tiêu 2% của Fed.

Trong khi đó, Chủ tịch Fed chi nhánh Cleveland Beth Hammack cũng cho rằng hiện "không tồn tại sự xung đột" giữa hai mục tiêu của Fed và lạm phát hiện là vấn đề đáng lo ngại hơn thị trường lao động.

Cả Logan và Hammack đều có quyền biểu quyết tại cuộc họp tuần này và có thể bỏ phiếu phản đối nếu Fed quyết định giữ nguyên lãi suất.

"Qua những phát biểu gần đây, có thể thấy một nhóm nhỏ quan chức như Logan và Hammack đã sẵn sàng hành động. Trong khi đó, phần lớn còn lại vẫn muốn thấy lạm phát cải thiện thêm và điều đó cần diễn ra sớm", bà Claudia Sahm, Kinh tế trưởng của New Century Advisors LLC, nhận xét.

Những lo ngại đã xuất hiện từ cuộc họp trước

Ngay tại cuộc họp tháng trước, khi Fed giữ nguyên lãi suất lần thứ tư liên tiếp, đã có một số quan chức cho rằng việc nâng lãi suất là cần thiết.

Biên bản cuộc họp cũng cho thấy phần lớn các nhà hoạch định chính sách đã thảo luận về những kịch bản mà lạm phát có thể duy trì ở mức cao do nhu cầu liên quan đến AI, xung đột tại Trung Đông hoặc tác động từ các mức thuế quan mới. Gần như tất cả những người tham gia thảo luận đều cho rằng nếu các kịch bản này xảy ra, Fed nhiều khả năng sẽ phải nâng lãi suất.

Kể từ cuộc họp đó, chính quyền Trump đã công bố kế hoạch áp thêm thuế đối với Canada và nhiều đối tác thương mại khác, thỏa thuận ngừng bắn mong manh giữa Iran và Mỹ đã đổ vỡ, trong khi làn sóng đầu tư vào AI vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.

Chủ tịch Fed chưa tiết lộ hướng đi cụ thể

Chủ tịch Fed Kevin Warsh tiếp tục khẳng định cam kết đưa lạm phát trở về mục tiêu và tuyên bố trước Quốc hội trong tháng này rằng Fed sẽ sử dụng mọi công cụ cần thiết để đảm bảo ổn định giá cả.

Tuy nhiên, việc ông tránh đề cập cụ thể cách thức sử dụng các công cụ chính sách đã khiến thị trường tiếp tục suy đoán về hướng đi của lãi suất, kể cả trong ngắn hạn.

Đến cuối tuần trước, hợp đồng tương lai lãi suất quỹ liên bang cho thấy thị trường định giá khoảng 35% khả năng Fed nâng lãi suất tại cuộc họp lần này.

Trước đó, xác suất này từng giảm xuống khoảng 10% sau khi Bộ Lao động Mỹ công bố chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 6 giảm lần đầu tiên trong sáu năm nhờ giá xăng hạ nhiệt. Tuy nhiên, kỳ vọng đã đảo chiều khi xung đột với Iran leo thang trở lại.

"Khoảng một phần ba số ngân hàng chúng tôi làm việc cùng đang chuẩn bị cho kịch bản lãi suất tiếp tục tăng, trong khi phần còn lại phòng ngừa rủi ro nếu Fed cắt giảm lãi suất. Sự phân hóa này cho thấy thị trường không còn cố dự đoán Fed sẽ làm gì, mà đang chuẩn bị cho cả hai khả năng", ông Pradeep Bhatia, CEO của Derivative Path Inc., cho biết.

Tăng ngay hay chờ thêm?

Theo bà Veronica Clark, chuyên gia kinh tế tại Citigroup, Fed có thể vẫn cảm thấy đủ cơ sở để giữ nguyên lãi suất sau báo cáo lạm phát tháng 6 khả quan.

Nếu các dữ liệu sắp tới cho thấy giá năng lượng tăng không tác động mạnh đến lạm phát và tỷ lệ thất nghiệp tiếp tục tăng, Fed có thể kéo dài thời gian giữ nguyên lãi suất, thậm chí cân nhắc cắt giảm chi phí vay.

Thực tế, một số quan chức Fed cũng phát tín hiệu rằng Ngân hàng Trung ương có thể kiên nhẫn vào thời điểm hiện tại. Tuy nhiên, họ đồng thời nhấn mạnh Fed có thể phải tăng lãi suất trong các cuộc họp tới nếu áp lực giá cả không hạ nhiệt.

"Nếu lạm phát thực tế không sớm giảm xuống, tôi tin rằng việc xem xét lại lập trường chính sách hiện nay là phù hợp", Phó Chủ tịch Fed Philip Jefferson phát biểu hai ngày sau khi báo cáo CPI được công bố.

Theo ông Joseph Lavorgna, Kinh tế trưởng khu vực châu Mỹ của SMBC Nikko Securities America và cựu quan chức Bộ Tài chính dưới nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Donald Trump, việc tăng lãi suất ngay trong tháng này có thể giúp Chủ tịch Kevin Warsh củng cố uy tín trong cuộc chiến chống lạm phát, đồng thời ít bị xem là mang động cơ chính trị hơn so với việc nâng lãi suất sát cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.

Ông nhắc lại việc Tổng thống Trump từng chỉ trích cựu Chủ tịch Fed Jerome Powell sau khi Fed cắt giảm lãi suất 0,5 điểm phần trăm vào tháng 9/2024, chỉ vài tuần trước cuộc bầu cử Tổng thống. Khi đó, ông Trump gọi quyết định này là một "động thái mang tính chính trị" nhằm hỗ trợ đối thủ của ông là cựu Phó Tổng thống Kamala Harris.

"Nếu tăng lãi suất vào tháng 9 hoặc tệ hơn là tháng 10 - ngay trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ - thì điều đó sẽ bị nhìn nhận như thế nào? Ông ấy có lẽ nên hành động ngay từ bây giờ", Lavorgna nói.

Theo vị chuyên gia này, Chủ tịch Warsh cũng có thể xoa dịu Tổng thống Trump nếu giải thích rằng việc tăng lãi suất nhằm kiềm chế kỳ vọng lạm phát, qua đó góp phần giữ ổn định mặt bằng lãi suất dài hạn - điều mà ông Trump đặc biệt quan tâm.

Dù Fed đưa ra quyết định nào, giới đầu tư sẽ đặc biệt theo dõi cuộc họp báo sau cuộc họp của Chủ tịch Kevin Warsh để tìm kiếm tín hiệu về đánh giá của Fed đối với triển vọng kinh tế và định hướng chính sách trong thời gian tới.

"Điều quan trọng nhất mà chúng ta cần biết trong vài cuộc họp tới là quan điểm trung tâm của Ủy ban hiện nằm ở đâu đối với khả năng phải tiếp tục tăng lãi suất", ông Matthew Luzzetti, Kinh tế trưởng phụ trách Mỹ tại Deutsche Bank Securities, nhận định.