Bắt giữ cựu Cục trưởng cùng loạt lãnh đạo trường đại học Y danh tiếng vì nâng điểm cho con trai lãnh đạo, hạ điểm nữ sinh suốt nhiều năm tại Nhật Bản
Theo kết quả điều tra, thí sinh này dự thi các môn Toán, Vật lý và Tiếng Anh. Điểm số đã được cộng thêm sau khi chấm để đủ điều kiện trúng tuyển vào khoa Y.
Tháng 7/2018, dư luận Nhật Bản rúng động trước bê bối tuyển sinh tại Trường Đại học Y khoa Tokyo (Tokyo Medical University).
Ông Futoshi Sano, khi đó là Cục trưởng Cục Chính sách Khoa học và Công nghệ thuộc Bộ Giáo dục, Văn hóa, Thể thao, Khoa học và Công nghệ Nhật Bản (MEXT) bị bắt với cáo buộc nhận hối lộ sau khi bị cho là đã giúp trường tiếp cận một chương trình trợ cấp của Chính phủ để đổi lấy việc con trai được cộng điểm trong kỳ thi tuyển sinh.
Cuộc điều tra sau đó lần lượt phanh phui hàng loạt sai phạm trong công tác tuyển sinh của trường, khiến nhiều lãnh đạo bị khởi tố, xét xử và đưa vụ việc trở thành một trong những bê bối giáo dục nghiêm trọng nhất tại Nhật Bản.
Ngày 10/7/2018, Văn phòng Công tố đặc biệt Tokyo đã bắt giữ ông Futoshi Sano (khi đó 58 tuổi) với cáo buộc nhận hối lộ.
Theo cơ quan điều tra, trong quá trình triển khai chương trình hỗ trợ nghiên cứu dành cho các trường đại học tư thục, ông Sano bị cáo buộc đã tạo điều kiện để Trường Đại học Y khoa Tokyo được lựa chọn nhận khoản trợ cấp nghiên cứu khoảng 35 triệu yen (5,6 tỷ đồng) từ Chính phủ. Đổi lại, lãnh đạo nhà trường đã can thiệp vào kết quả thi tuyển sinh để con trai thứ 2 của ông trúng tuyển vào trường trong kỳ thi diễn ra tháng 2/2018.
Quá trình phân tích dữ liệu trên hệ thống máy tính của trường đã phát hiện nhiều dấu hiệu bất thường. Cơ quan thanh tra đặc biệt Tokyo xác định điểm thi của một số thí sinh đã bị chỉnh sửa sau khi chấm, trong đó có con trai ông Sano. Theo kết quả điều tra, thí sinh này dự thi các môn Toán, Vật lý và tiếng Anh. Điểm số đã được cộng thêm sau khi chấm để đủ điều kiện trúng tuyển vào khoa Y.
Danh sách những thí sinh được điều chỉnh điểm cũng được cơ quan điều tra thu giữ. Kết quả xác minh cho thấy nguyên Chủ tịch Hội đồng quản trị, nguyên Hiệu trưởng cùng một số cán bộ của Trường Đại học Y khoa Tokyo đã tham gia vào quá trình sửa đổi dữ liệu tuyển sinh.
Sau khi vụ việc bị phanh phui, các lãnh đạo nhà trường lần lượt từ chức. Nhiều người sau đó thừa nhận hành vi gian lận và bị truy tố vì các tội danh liên quan đến hối lộ và gian lận trong tuyển sinh.
Cuộc điều tra đối với vụ việc của ông Sano cũng mở ra một bê bối lớn hơn tại Trường Đại học Y khoa Tokyo. Đầu tháng 8/2018, báo Yomiuri Shimbun đưa tin trường này đã âm thầm điều chỉnh điểm thi đầu vào của các thí sinh nữ trong nhiều năm.
Theo kết quả điều tra nội bộ, từ năm 2011, nhà trường áp dụng cơ chế giảm điểm đối với nhiều nữ sinh nhằm duy trì tỷ lệ nữ trúng tuyển quanh mức 30%. Một số nguồn tin trong trường cho biết ban lãnh đạo khi đó cho rằng nhiều nữ bác sĩ sẽ rời nghề sau khi kết hôn hoặc sinh con, ảnh hưởng đến nguồn nhân lực của bệnh viện.
Thông tin này gây làn sóng phản ứng mạnh mẽ tại Nhật Bản. Dư luận chỉ trích việc điều chỉnh điểm dựa trên giới tính đã vi phạm nguyên tắc công bằng trong giáo dục, đi ngược chủ trương thúc đẩy bình đẳng giới mà Chính phủ Nhật Bản theo đuổi trong nhiều năm.
Vụ việc cũng làm gia tăng sức ép đối với Bộ Giáo dục Nhật Bản khi liên tiếp xuất hiện các bê bối liên quan đến quan chức cấp cao của bộ này. Ngoài ông Sano, một số cựu lãnh đạo khác của MEXT cũng bị điều tra trong các vụ án liên quan đến nhận lợi ích từ doanh nghiệp và cơ sở giáo dục.
Sau nhiều năm xét xử, ngày 20/7/2022, Tòa án quận Tokyo tuyên Futoshi Sano phạm tội "Nhận hối lộ". Ông bị tuyên phạt 2 năm 6 tháng tù, cho hưởng án treo trong thời gian 5 năm.
Theo bản án, ông Sano đã chấp nhận đề nghị từ lãnh đạo Trường Đại học Y khoa Tokyo về việc hỗ trợ trường trong chương trình trợ cấp của Bộ Giáo dục và nhận thức được con trai mình được cộng điểm như phần lợi ích đối ứng.
Cùng vụ án, Masahiko Usui - cựu Chủ tịch Hội đồng quản trị Trường Đại học Y khoa Tokyo bị tuyên 1 năm 6 tháng tù, hưởng án treo 4 năm; Mamoru Suzuki - cựu Hiệu trưởng nhận 1 năm tù, hưởng án treo 2 năm. Koji Taniguchi - cựu lãnh đạo một công ty tư vấn y tế bị xác định là người làm trung gian trong vụ việc, lĩnh 2 năm tù, hưởng án treo 5 năm.
Tại phiên tòa, ông Sano tiếp tục khẳng định bản thân không biết con trai được cộng điểm và cho rằng việc tư vấn đối với chương trình hỗ trợ đại học không thuộc thẩm quyền quyết định của mình. Các bị cáo còn lại cũng phủ nhận đã thông báo cho ông Sano về việc nâng điểm.
Tuy nhiên, HĐXX nhận định chuỗi chứng cứ, lời khai cùng các tài liệu thu thập được đủ cơ sở xác định giữa việc tạo điều kiện để trường nhận hỗ trợ từ Chính phủ và việc can thiệp kết quả tuyển sinh tồn tại mối quan hệ trao đổi lợi ích. Tòa cho rằng hành vi này đã làm tổn hại nghiêm trọng tính công bằng của kỳ thi tuyển sinh, gây ảnh hưởng đến quyền lợi của nhiều thí sinh.
Bê bối tại Trường Đại học Y khoa Tokyo được xem là một trong những vụ gian lận tuyển sinh nghiêm trọng nhất trong lịch sử giáo dục hiện đại của Nhật Bản. Vụ việc buộc nhiều trường đại học phải rà soát lại toàn bộ quy trình tuyển sinh, đồng thời thúc đẩy các cuộc điều tra sâu rộng về tính minh bạch, công bằng và xung đột lợi ích trong hệ thống giáo dục đại học của nước này.
Theo The Japan Times, ARAB NEWS Japan, The Mainichi, Reuters, Asahi Shimbun
