Bộ Xây dựng chính thức tăng phí cảng nước sâu, Gemadept (GMD) đứng trước cơ hội tái định giá

Bộ Xây dựng vừa ban hành Quyết định số 2506/QĐ-BXD về việc sửa đổi, bổ sung Điều 7 của Quyết định số 810/QĐ-BGTVT ngày 1/7/2024 của Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải, liên quan đến khung giá dịch vụ bốc dỡ container tại cảng biển Việt Nam. Quyết định này chính thức có hiệu lực từ ngày 2/1/2026.

Theo đó, Bộ đã phê duyệt việc tăng phí xếp dỡ container tại các cảng nước sâu thuộc khu vực Lạch Huyện và Cái Mép – Thị Vải. Theo biểu giá mới, mức phí xếp dỡ được điều chỉnh tăng khoảng 10% so với khung giá trước đây.

Theo đánh giá của Chứng khoán Vietcap, diễn biến này mở ra dư địa điều chỉnh tăng đối với các dự báo hiện tại của Gemadept (GMD), vốn chưa phản ánh tác động từ việc tăng phí. Đơn vị phân tích đã thực hiện phân tích kịch bản và ước tính rằng, với mức tăng phí xếp dỡ cảng nước sâu khoảng 10% từ đầu năm 2026, lợi nhuận sau thuế của Gemalink (GML) có thể tăng khoảng 12% mỗi năm so với dự báo hiện tại.

Tác động này được kỳ vọng sẽ giúp định giá của GML tăng khoảng 19%, qua đó kéo định giá tổng thể của GMD tăng 4%, lên mức 81.100 đồng/cp (so với mức 78.200 đồng/cp trước đó). Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng lên định giá chung của GMD được đánh giá là không quá lớn, do GML hiện là cảng duy nhất của doanh nghiệp được hưởng lợi trực tiếp từ đợt điều chỉnh phí này, trong khi GML chỉ đóng góp khoảng 20% vào tổng định giá của GMD.

Về dài hạn, Chính phủ đặt mục tiêu tăng dần phí xếp dỡ tại các cảng nước sâu lên mức 70–80% so với mặt bằng chung của khu vực, nhằm khuyến khích tái đầu tư và nâng cấp hạ tầng cảng, đáp ứng nhu cầu ngày càng gia tăng từ các hãng tàu toàn cầu, bao gồm các tiêu chuẩn về ESG, cảng thông minh và các yêu cầu kỹ thuật khác. Đối với cảng sông, phí dịch vụ cũng được định hướng tăng theo các yếu tố tương tự, song với tốc độ chậm hơn do tình trạng dư thừa công suất vẫn ở mức cao.

Vietcap cho rằng Việt Nam vẫn còn dư địa để tăng thêm 20–30% phí bốc dỡ sau đợt điều chỉnh đầu năm 2026, tuy nhiên không kỳ vọng mức tăng 10% sẽ được duy trì đều đặn qua từng năm. Việc điều chỉnh phí trong tương lai sẽ phụ thuộc vào quyết định của Bộ Giao thông Vận tải cũng như điều kiện thị trường tại từng thời điểm.

Vietcap cũng nhận định rằng việc tăng phí xếp dỡ không làm suy giảm khả năng cạnh tranh của các cảng Việt Nam, bởi mức phí hiện tại vẫn thấp so với mặt bằng khu vực. Đáng chú ý, chi phí bốc dỡ mà các hãng tàu phải trả cho cảng (khoảng 60 USD/TEU) là tương đối nhỏ so với cước vận chuyển sang Mỹ, hiện dao động trên 3.000 USD/TEU.