Cây cầu 60 năm tuổi sắp hoàn thành sứ mệnh, được thay thế bằng cây cầu mới 2.200 tỷ tạo hình ‘bờ xe nước’

Ngày 8/10, tỉnh Quảng Ngãi sẽ tổ chức lễ khởi công công trình cầu Trà Khúc 1 bắc qua sông Trà Khúc. Cây cầu có tổng mức đầu tư 2.199 tỷ đồng từ nguồn vốn ngân sách tỉnh, được thiết kế với hệ dây võng tự neo cùng 3 vòng tròn thép nối tiếp nhau, tạo hình tượng “bờ xe nước” trên sông Trà Khúc.

UBND tỉnh giao Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông tỉnh, chủ đầu tư dự án, xây dựng kế hoạch tổ chức lễ khởi công theo hướng gọn nhẹ, tiết kiệm, trang trọng, ý nghĩa, bảo đảm thiết thực, phù hợp với tính chất, quy mô công trình.

Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông tỉnh đồng thời phối hợp với các sở, ngành, địa phương liên quan trong quá trình chuẩn bị, tổ chức lễ khởi công; bảo đảm các điều kiện về mặt bằng, công trình, thiết bị, an toàn, giao thông, phòng cháy, chữa cháy và các điều kiện cần thiết khác phục vụ buổi lễ.

Cây cầu đặc biệt với thiết kế “bờ xe nước” trên sông Trà Khúc

Dự án cầu Trà Khúc 1 có tổng mức đầu tư 2.199 tỷ đồng, được phê duyệt ngày 8/8/2025. Công trình được thiết kế là cầu đường bộ cấp đặc biệt, với tổng chiều dài tuyến khoảng 830m, trong đó phần cầu dài khoảng 577m, rộng 28m.

Cầu gồm 4 nhịp cầu treo dây võng tự neo, sử dụng kết cấu dầm thép liên hợp bản bê tông cốt thép và bê tông cốt thép dự ứng lực. Công trình có tĩnh không thông thuyền tối thiểu 30 × 6m, phù hợp cấp IV đường thủy nội địa; tải trọng thiết kế HL93, áp dụng tiêu chuẩn thiết kế cầu TCVN 11823:2017.

Điểm nhấn của công trình là 3 vòng tròn thép lớn nối tiếp nhau, tạo hình ảnh “bờ xe nước” giữa sông Trà Khúc. Theo thiết kế, 3 vòng thép này ngoài chức năng tạo hình còn là bộ phận tạo thành hệ kết cấu dây võng của cầu.

Phương án kiến trúc công trình được tỉnh Quảng Ngãi lựa chọn thông qua cuộc thi tuyển phương án kiến trúc trên phạm vi toàn quốc. Bản thiết kế “Dấu ấn sông Trà” lấy cảm hứng từ bờ xe nước từng tồn tại trên sông Trà Khúc, được hội đồng chấm điểm cao nhất và đoạt giải nhất cuộc thi.

Theo thiết kế, trên cầu còn bố trí sàn ngắm cảnh tại khu vực trụ tháp cùng hệ thống chiếu sáng và trang trí mỹ thuật theo phương án kiến trúc được lựa chọn.

Công trình không chỉ đặc biệt về hình thái kiến trúc mà còn có yêu cầu cao về kết cấu và kỹ thuật thi công. Một kỹ sư xây dựng nhận định, cầu Trà Khúc 1 sử dụng kết cấu 4 nhịp và hệ dây võng tự neo, cùng dầm thép liên hợp bản bê tông cốt thép và bê tông cốt thép dự ứng lực, đòi hỏi yêu cầu cao về thiết kế, chế tạo, lắp dựng và kiểm soát kết cấu trong quá trình thi công.

Theo các kỹ sư xây dựng cầu đường, độ khó của công trình nằm ở việc kiểm soát hình học và nội lực của toàn bộ hệ cầu. Trong quá trình thi công, trọng lượng bản thân dầm, dây võng, vòng thép và tải trọng tạm thời sẽ liên tục thay đổi. Do đó, phải giám sát, đánh giá liên tục lực căng của hệ dây, độ võng của dây, biến dạng dầm thép, cao độ và vị trí các cấu kiện, trình tự lắp dựng cũng như sự thay đổi nội lực trong từng giai đoạn thi công.

Công trình cầu Trà Khúc 1 sử dụng kết cấu dây võng tự neo, được cho biết là công nghệ lần đầu tiên được áp dụng tại Việt Nam, đòi hỏi yêu cầu kỹ thuật cao.

Kết nối nhiều tuyến đường, thay thế cây cầu đã khai thác hơn 6 thập kỷ

Ở phía Nam, tuyến đường dẫn cầu rộng từ 28-44m, kết nối đầu cầu với vòng xoay đường Quang Trung - Bà Triệu - Hai Bà Trưng tại phường Nghĩa Lộ. Để phục vụ tổ chức giao thông, vuốt nối công trình và bảo đảm sự hài hòa với cảnh quan khu vực, một phần diện tích khách sạn Sông Trà và vườn hoa Ba Tơ sẽ được giải tỏa theo phương án thiết kế.

Tại vị trí giao cắt với đường Tôn Đức Thắng, dự án xây dựng nút giao khác mức bằng hầm chui rộng 11,5m, cao 3,5m nhằm hạn chế xung đột giữa các luồng giao thông.

Ở phía Bắc, đầu cầu mới tại phường Trương Quang Trọng được xây dựng lệch 11 độ về phía Đông so với cầu hiện hữu. Mặt đường rộng 28m, vuốt nối vào vòng xoay mới, hình thành nút giao giữa các tuyến Trần Văn Trà - Hoàng Sa - Nguyễn Văn Linh - Tế Hanh kéo dài.

Cầu Trà Khúc 1 hiện hữu được xây dựng từ năm 1964 trên tuyến Quốc lộ 1, có chiều dài khoảng 640m với 19 nhịp, mỗi nhịp dài 24m. Đến năm 2004, khi tuyến tránh TP. Quảng Ngãi cũ và cầu Trà Khúc 2 hoàn thành, phần lớn lưu lượng phương tiện Bắc - Nam được chuyển sang tuyến mới. Cầu Trà Khúc 1 sau đó được bàn giao cho TP. Quảng Ngãi (cũ) quản lý.

Sau hơn 6 thập kỷ khai thác, công trình đã xuất hiện nhiều dấu hiệu xuống cấp. Cầu dài khoảng 643m, được xây dựng theo kết cấu dầm thép liên hợp, trong đó phần mặt cầu dành cho xe chạy chỉ rộng 7,5m.

Một số hạng mục kết cấu đã bị hư hỏng, trong đó móng cọc bê tông xuất hiện tình trạng vỡ, làm lộ phần lõi sắt bên trong, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn đối với người và phương tiện.

Để bảo đảm an toàn trong quá trình khai thác, chính quyền địa phương đã duy trì lệnh cấm các phương tiện có tải trọng lớn qua cầu, đồng thời tạm đóng cầu khi mực nước lũ vượt báo động III.

Việc triển khai dự án cầu Trà Khúc 1 mới được kỳ vọng thay thế công trình hiện hữu đã khai thác hơn 60 năm, đồng thời hoàn thiện hệ thống giao thông qua sông Trà Khúc và tạo thêm một công trình có giá trị về kiến trúc, cảnh quan cho khu vực trung tâm Quảng Ngãi.

Ông Trần Hoàng Vĩnh, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông Quảng Ngãi, cho biết các công tác chuẩn bị cho lễ khởi công đã được đơn vị chuẩn bị sẵn sàng. Đối với công tác giải phóng mặt bằng, đến nay cũng đạt trên 86%.

Khi hoàn thành và đưa vào khai thác, dự án cầu Trà Khúc 1 không chỉ cải thiện năng lực vận tải, kết nối giao thông từ cửa ngõ phía Bắc vào trung tâm đô thị tỉnh lỵ Quảng Ngãi mà còn trở thành điểm nhấn không gian kiến trúc, góp phần thay đổi diện mạo, tầm vóc đô thị trung tâm tỉnh lỵ Quảng Ngãi trong tương lai.