CEO AFA Capital dự báo lạm phát, tiết lộ biến số quyết định lãi suất quý IV

Tại talkshow “Lãi suất Q4/2026 đi về đâu? Tác động từ nâng trần LDR 95% và hỗ trợ thuế xăng dầu”, ông Nguyễn Minh Tuấn, CEO AFA Capital, nhận định lãi suất đang trở thành một trong những biến số đáng chú ý nhất của nền kinh tế trong những tháng cuối năm 2026.

Theo ông Tuấn, áp lực không chỉ đến từ nhu cầu vốn tăng cao mà còn từ diễn biến giá năng lượng và nguy cơ lạm phát vượt mục tiêu. Trong khi đó, mục tiêu tăng trưởng GDP 10% đặt ra yêu cầu vừa thúc đẩy dòng vốn cho nền kinh tế, vừa kiểm soát mặt bằng lãi suất.

Lạm phát có thể vượt 5%, lãi suất chịu sức ép

Một trong những yếu tố khiến CEO AFA Capital lo ngại là diễn biến giá xăng dầu. Theo số liệu ông Tuấn đề cập tại chương trình, giá dầu thế giới trong đầu tháng 10 vẫn dao động quanh ngưỡng hơn 100 USD/thùng, tạo sức ép đáng kể lên mặt bằng giá trong nước.

Trong mô hình dự báo của AFA Capital, giá xăng bình quân tăng từ khoảng 22.466 đồng/lít trong tháng trước lên 24.829 đồng/lít trong giai đoạn cuối tháng 9, đầu tháng 10, tương đương mức tăng gần 10,5%.

Diễn biến này có thể đẩy chỉ số giá tiêu dùng (CPI) lên cao, dù giá thịt lợn giảm nhẹ khoảng 1% được xem là yếu tố hỗ trợ.

Từ các mô hình phân tích, AFA Capital dự phóng CPI tháng 9/2026 tăng khoảng 5,03% so với cùng kỳ năm trước; CPI bình quân 9 tháng có khả năng vượt ngưỡng 4,5%. Đây là dự báo của đơn vị phân tích tại thời điểm talkshow diễn ra, không phải số liệu CPI chính thức được công bố.

Ông Tuấn cho biết bản thân cũng kỳ vọng dự báo này không trở thành hiện thực, bởi nếu lạm phát vượt ngưỡng mục tiêu, dư địa điều hành chính sách tiền tệ sẽ thêm khó khăn.

“Lạm phát” không chỉ là câu chuyện giá cả sinh hoạt. Theo phân tích của CEO AFA Capital, đây còn là biến số tác động trực tiếp đến lãi suất huy động và chi phí vay vốn. Khi áp lực giá tăng, việc duy trì lãi suất thực dương cũng đặt ra yêu cầu mặt bằng lãi suất tiền gửi phải đủ hấp dẫn đối với người gửi tiền.

Trong khi đó, nhu cầu vốn của cả khu vực tư nhân lẫn đầu tư công đều lớn. Ông Tuấn dẫn số liệu lợi suất trái phiếu Chính phủ kỳ hạn 10 năm của Việt Nam đã tăng lên 4,59%, đồng thời nhận định xu hướng này cần được theo dõi trong bối cảnh nhu cầu huy động vốn của nền kinh tế tăng cao.

Lãi suất tiền gửi kỳ hạn 12 tháng tại một số ngân hàng đã lên mức 9–10%/năm. Theo ông Tuấn, mặt bằng lãi suất cao có thể làm tăng chi phí vay, khiến người dân và doanh nghiệp dè dặt hơn với các quyết định tín dụng. Khi chi phí vốn tăng, hoạt động đầu tư và tiêu dùng cũng có nguy cơ chịu ảnh hưởng.

Về tăng trưởng, mô hình của AFA Capital cho thấy GDP quý III có thể tiến gần 10%. Tuy nhiên, ông Tuấn lưu ý để đạt mục tiêu tăng trưởng 10% cho cả năm, GDP quý III và quý IV đều phải tăng trên 11%. Theo đánh giá cá nhân của ông, nếu tăng trưởng cả năm đạt trên 9% thì đã là kết quả tích cực trong bối cảnh hiện nay.

Bài toán đặt ra vì thế không đơn giản là hạ lãi suất bằng mọi giá, mà là tìm cách giữ ổn định chi phí vốn trong khi vẫn kiểm soát được lạm phát.

Nới trần LDR lên 95%: Tín hiệu giảm áp lực huy động vốn

Trong bối cảnh đó, ông Tuấn đánh giá Thông tư 50 ban hành ngày 30/9 về các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động ngân hàng là một động thái đáng chú ý.

Theo nội dung được ông phân tích tại talkshow, tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR) được nâng từ 85% lên 95%. Hiểu đơn giản, nếu trước đây ngân hàng có 100 đồng tiền gửi thì được cho vay tối đa 85 đồng theo tỷ lệ này, mức mới cho phép tỷ lệ lên 95%, theo các quy định áp dụng tương ứng.

Thay đổi này có thể giúp các ngân hàng có thêm dư địa cấp tín dụng mà không phải phụ thuộc quá nhiều vào việc tiếp tục tăng huy động tiền gửi. Qua đó, áp lực cạnh tranh nguồn vốn và đẩy lãi suất huy động lên cao có thể được giảm bớt.

Ông Tuấn cho rằng đây là điểm quan trọng trong thời điểm quý IV, vốn thường có áp lực thanh khoản và lãi suất đáng kể đối với hệ thống ngân hàng.

Ngoài điều chỉnh LDR, Thông tư 50 còn đề cập các tỷ lệ quản trị thanh khoản mới, trong đó có khả năng chi trả trong 30 ngày và mức độ ổn định của nguồn vốn. Theo chia sẻ tại chương trình, thông tư có hiệu lực từ ngày 1/12/2026 và cho phép áp dụng sớm nếu đáp ứng điều kiện.

CEO AFA Capital cũng dẫn diễn biến lãi suất cho vay qua đêm trên thị trường liên ngân hàng giảm từ mức có thời điểm lên khoảng 7% đầu tháng xuống khoảng 4,3% sau thông tin chính sách. Ông xem đây là tín hiệu tích cực, dù chưa đủ cơ sở để khẳng định áp lực lãi suất đã được giải quyết hoàn toàn.

Bởi việc nới trần LDR không đồng nghĩa ngân hàng có thể cho vay không giới hạn. Khả năng cung ứng vốn vẫn cần gắn với quản trị rủi ro tín dụng và các yêu cầu an toàn thanh khoản. Hiệu quả của chính sách còn phụ thuộc vào điều kiện của từng ngân hàng cũng như diễn biến huy động vốn thực tế.

Thuế xăng dầu tiếp tục được hỗ trợ, lãi suất quý IV có thể đi ngang?

Bên cạnh chính sách tiền tệ, ông Tuấn cho rằng các biện pháp tài khóa hỗ trợ giá xăng dầu cũng có ý nghĩa trong việc hạn chế áp lực lạm phát.

Theo thông tin được đề cập tại talkshow, các chính sách ưu đãi thuế đối với xăng dầu, nguyên liệu sản xuất xăng dầu và nhiên liệu bay được kéo dài trong giai đoạn từ ngày 1/10 đến hết ngày 31/12/2026. Trong đó, thuế nhập khẩu ưu đãi MFN được duy trì ở mức 0%, thuế bảo vệ môi trường ở mức 0 đồng/lít; thuế giá trị gia tăng được thực hiện theo cơ chế kê khai, khấu trừ theo quy định. Thuế tiêu thụ đặc biệt vẫn tiếp tục áp dụng.

Các biện pháp này được kỳ vọng góp phần giảm chi phí đầu vào và hạn chế tác động lan tỏa của giá năng lượng đến mặt bằng giá cả. Tuy nhiên, giá dầu thế giới vẫn là yếu tố khó kiểm soát, nhất là khi căng thẳng địa chính trị có thể khiến giá nhiên liệu biến động mạnh.

Từ những yếu tố trên, ông Tuấn kỳ vọng lãi suất tiền gửi dân cư trong quý IV/2026 có thể đi ngang, thay vì tiếp tục tăng. Trên thị trường liên ngân hàng, ông cũng kỳ vọng thanh khoản ổn định hơn, tránh những đợt lãi suất tăng đột biến như các mức cao từng xuất hiện trong thời gian gần đây.

Dù vậy, đây là kịch bản kỳ vọng chứ không phải một dự báo chắc chắn. Ông Tuấn nhấn mạnh triển vọng lãi suất vẫn phụ thuộc vào khả năng kiểm soát lạm phát, diễn biến giá xăng dầu và hiệu quả phối hợp giữa chính sách tiền tệ với chính sách tài khóa.

Nếu lạm phát tiếp tục tăng và nhu cầu vốn duy trì ở mức cao, áp lực lên lãi suất vẫn có thể kéo dài. Ngược lại, nếu các biện pháp điều hành giúp ổn định thanh khoản ngân hàng và hạn chế cú sốc giá từ bên ngoài, mặt bằng lãi suất có thêm cơ hội ổn định trong những tháng cuối năm.

Với người vay vốn và doanh nghiệp, điều đáng theo dõi không chỉ là lãi suất huy động có tăng tiếp hay không, mà còn là khả năng các ngân hàng chuyển phần dư địa thanh khoản mới thành nguồn vốn cho vay với chi phí hợp lý. Đây sẽ là một trong những yếu tố quan trọng quyết định mức độ hỗ trợ của chính sách đối với tăng trưởng kinh tế trong quý cuối năm.