Chỉ còn 1 tuần: Đất đai, nhà ở sắp có loạt thay đổi lớn, người dân cần biết

Từ ngày 1/9/2026, Nghị định 326/2026/NĐ-CP quy định về định danh và cơ sở dữ liệu định danh địa điểm chính thức được áp dụng.

Đây là chính sách có tác động đáng chú ý tới việc quản lý, khai thác thông tin về thửa đất, công trình xây dựng và các địa điểm trên toàn quốc.

Thửa đất được định danh bằng mã 12 chữ số

Theo Nghị định 326/2026/NĐ-CP, các đối tượng được định danh địa điểm bao gồm thửa đất, công trình kiến trúc, công trình xây dựng, kết cấu xây dựng, địa danh cùng nhiều cấu trúc vật lý và đối tượng khác.

Trong danh sách 71 đối tượng được quy định tại phụ lục của Nghị định, thửa đất được xác định là đối tượng thứ 71, mang mã đối tượng LA01.

Mỗi địa điểm sẽ được cấp một mã định danh duy nhất, không trùng lặp trong toàn hệ thống. Mã định danh là dãy số tự nhiên gồm 12 chữ số do Cơ sở dữ liệu định danh địa điểm xác lập.

Mã này phải bảo đảm tính ổn định lâu dài, đồng thời có khả năng liên kết, tích hợp, kết nối và chia sẻ dữ liệu với các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành.

Tuy nhiên, việc Nghị định có hiệu lực từ ngày 1/9 không đồng nghĩa tất cả thửa đất trên cả nước sẽ được cấp mã định danh ngay lập tức.

Đối với những đối tượng đã có đầy đủ thông tin tối thiểu, các bộ, cơ quan ngang bộ sẽ đồng bộ dữ liệu vào Cơ sở dữ liệu định danh địa điểm để thực hiện khi Nghị định có hiệu lực.

Với những trường hợp chưa đủ thông tin, cơ quan chức năng phải xây dựng lộ trình thu thập, tạo lập, bổ sung và đồng bộ dữ liệu.

Có thể tra cứu dữ liệu địa điểm trên VNeID

Một điểm đáng chú ý khác là từ ngày 1/9, tổ chức, cá nhân được khai thác dữ liệu công khai về định danh địa điểm trên ứng dụng VNeID.

Người dân cũng có thể khai thác thông tin của chính mình trong Cơ sở dữ liệu định danh địa điểm thông qua VNeID. Một số trường hợp khác có thể khai thác dữ liệu thông qua tổ chức cung cấp dịch vụ xác thực điện tử và phải nộp phí theo quy định.

Nhóm dữ liệu công khai có thể bao gồm mã định danh địa điểm, loại đối tượng, địa chỉ, lối tiếp cận, mã bưu chính, tọa độ, trạng thái hoạt động hoặc sử dụng, tên địa điểm, dấu hiệu nhận biết và thông tin địa chỉ của các thành phần thuộc địa điểm.

Tuy nhiên, người dân không đồng nghĩa được tự do tra cứu toàn bộ thông tin về quyền sử dụng đất của người khác.

Thông tin trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thông tin về cơ quan, tổ chức, cá nhân sở hữu hoặc sử dụng địa điểm và một số dữ liệu khác thuộc nhóm thông tin không công khai.

Việc khai thác, chia sẻ các dữ liệu này phải tuân thủ quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân và bí mật nhà nước.

Có dữ liệu rồi, người dân không phải nộp lại hồ sơ

Một thay đổi đáng chú ý khác nằm ở việc sử dụng dữ liệu định danh địa điểm để giải quyết thủ tục hành chính.

Theo Nghị định 326/2026/NĐ-CP, khi thông tin trong thành phần hồ sơ đã có sẵn trên Cơ sở dữ liệu định danh địa điểm, cơ quan giải quyết thủ tục hành chính không được yêu cầu người dân, doanh nghiệp cung cấp lại thành phần hồ sơ chứa những thông tin đó.

Cơ sở dữ liệu này được hình thành từ dữ liệu về địa chỉ, đất đai, công trình kiến trúc, công trình xây dựng, kết cấu xây dựng, nền địa lý... được kết nối từ các cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu chuyên ngành.

Như vậy, với những thủ tục hành chính có sử dụng thông tin về đất đai, địa điểm hoặc công trình, nếu dữ liệu cần thiết đã được cập nhật trên hệ thống thì người dân và doanh nghiệp có thể không phải nộp lại giấy tờ chứa thông tin đó.

Tuy nhiên, quy định này không có nghĩa toàn bộ giấy tờ trong hồ sơ thủ tục hành chính sẽ bị bãi bỏ. Việc không phải cung cấp lại chỉ áp dụng đối với những thông tin đã có đầy đủ trên Cơ sở dữ liệu định danh địa điểm.