Chỉ hơn 10 năm nữa, Thủ đô dự kiến sẽ có tổng số 17 cây cầu bắc qua dòng sông biểu tượng

Trục phát triển mới của Thủ đô

Theo đề án điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng tỷ lệ 1/5.000 đang được Hà Nội lấy ý kiến, thành phố nghiên cứu bổ sung 5 cầu vượt sông Hồng trên Trục đại lộ cảnh quan, gồm Liên Trung, Tàm Xá, Cự Khối, Bát Tràng và Khuyến Lương. Nếu được bổ sung vào quy hoạch, tổng số cây cầu trên đoạn từ Hồng Hà đến Mễ Sở sẽ lên con số 17.

Trong số này, 6 cầu hiện hữu gồm Thăng Long, Nhật Tân, Long Biên, Chương Dương, Vĩnh Tuy và Thanh Trì. 6 cầu khác đang được triển khai là Hồng Hà, Thượng Cát, Tứ Liên, Trần Hưng Đạo, Ngọc Hồi và Mễ Sở.

Năm cầu dự kiến bổ sung được bố trí tại những vị trí khác nhau trên hành lang sông Hồng, cụ thể: Cầu Liên Trung nằm trên địa bàn xã Ô Diên, kết nối với xã Thiên Lộc; cầu Tàm Xá được nghiên cứu giữa cầu Thăng Long và Nhật Tân; cầu Cự Khối nối phường Lĩnh Nam với Long Biên, nằm giữa cầu Vĩnh Tuy và Thanh Trì.

Ở phía Nam, cầu Bát Tràng được đề xuất kết nối phường Lĩnh Nam với xã Bát Tràng, trong khi cầu Khuyến Lương tạo kết nối giữa Hà Nội và Hưng Yên. Việc bổ sung các cầu này sẽ tạo thêm các điểm vượt sông trên một hành lang đang được Hà Nội định hướng tổ chức lại cả giao thông, không gian đô thị và cảnh quan.

Phạm vi nghiên cứu của đồ án dài khoảng 40km, từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở, theo hướng Tây Bắc - Đông Nam, đi qua 16 xã, phường. Đây là khoảng 1/3 chiều dài sông Hồng chảy qua Hà Nội. Thành phố đang lấy ý kiến nhân dân về đồ án này từ ngày 7/9 đến 27/9.

Những cây cầu đang thành hình

Trong khi 5 cây cầu mới vẫn đang ở bước quy hoạch, 6 cây cầu thuộc các dự án đang triển khai đã trở thành những mắt xích đầu tiên của mạng lưới mới. Theo số liệu cập nhật mới nhất, Dự án cầu Hồng Hà đạt khoảng 42,6% khối lượng thi công, cầu Mễ Sở 41,6%, cầu Trần Hưng Đạo hơn 30%, cầu Ngọc Hồi 20,7%, cầu Tứ Liên gần 15,6% và cầu Thượng Cát 14,3%.

Công tác mặt bằng hiện nay vẫn được xem là một trong những yếu tố quyết định tiến độ. Các dự án cầu đang thi công đã được bàn giao mặt bằng theo chỉ giới, song một số nơi còn phát sinh phần việc cần xử lý. Tứ Liên và Trần Hưng Đạo còn vướng phá dỡ công trình, di chuyển hạ tầng kỹ thuật; Thượng Cát phải giải phóng bổ sung hơn 1,1ha sau khi điều chỉnh dự án.

Đáng chú ý, cầu Ngọc Hồi hiện vẫn còn khoảng 9,86ha, tương đương hơn 43,5% mặt bằng, đang trong quá trình giải phóng tại khu vực Văn Giang, Phụng Công, tỉnh Hưng Yên. Đây là một trong những yếu tố có thể tác động tới tiến độ dự án.

Hà Nội đang định hình lại 2 bên sông Hồng

Việc quy hoạch thêm 5 cầu được đặt trong tổng thể Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng - một trong những trục động lực phát triển của Thủ đô. Theo phương án đang lấy ý kiến, trục này gồm tuyến Tả Hồng dài hơn 35km và tuyến Hữu Hồng khoảng 45,34km, cơ bản chạy song song hai bên đê sông Hồng.

Mục tiêu của hệ thống cầu không đơn thuần là tăng số điểm vượt sông. Quy hoạch hướng tới kết nối liên hoàn đường bộ, đường thủy và đường sắt đô thị, nâng năng lực thông hành giữa hai bờ, đồng thời tổ chức lại không gian đô thị, cảnh quan, công viên và các khu chức năng ven sông.

Trong bối cảnh khu vực hai bên sông Hồng đang được xác định là không gian phát triển mới của Thủ đô, những thay đổi này được kỳ vọng sẽ góp phần thay đổi diện mạo đô thị. Khi các cầu hiện hữu được bổ sung bằng những công trình mới, khoảng cách giao thông giữa các khu vực phía Bắc, phía Đông và phía Nam sông Hồng sẽ có thêm nhiều điểm kết nối, thay vì tập trung vào một số cây cầu đang chịu áp lực lớn.

Với chiều dài khoảng 120km đoạn sông Hồng chảy qua Hà Nội, hành lang 40km từ Hồng Hà đến Mễ Sở chỉ chiếm khoảng một phần ba nhưng đang được đặt vào tâm điểm của quá trình tái cấu trúc không gian đô thị. Nếu các quy hoạch và dự án được triển khai theo lộ trình, những cây cầu mới sẽ không chỉ nối hai bờ sông mà còn trở thành các điểm mở rộng không gian phát triển của Hà Nội trong những năm tới.