Chỉ hơn 4 tháng nữa, siêu sân bay 16 tỷ USD lớn nhất Việt Nam sẽ đón cột mốc đặc biệt

Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) vừa có báo cáo gửi Ban Chỉ đạo công tác chuẩn bị khai thác Cảng Hàng không quốc tế (HKQT) Long Thành - Sân bay Long Thành, đề xuất đưa giai đoạn 1 của sân bay vào khai thác thương mại từ ngày 1/12/2026, đồng thời xây dựng lộ trình chuyển đổi hoạt động giữa Long Thành và Tân Sơn Nhất theo ba giai đoạn.

Theo ACV, đơn vị đang chỉ đạo Ban Quản lý dự án phối hợp với các nhà thầu đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện các hạng mục xây dựng, lắp đặt thiết bị và hệ thống kỹ thuật, phấn đấu hoàn thành toàn bộ công tác xây dựng chậm nhất trong tháng 9/2026 để phục vụ vận hành thử trước khi đưa sân bay vào khai thác thương mại từ ngày 1/12/2026.

Kế hoạch khai thác được xây dựng trên cơ sở Báo cáo nghiên cứu khả thi đã được Hội đồng Thẩm định Nhà nước thông qua, tiếp thu ý kiến của Cục Hàng không Việt Nam và các hãng hàng không. Theo ACV, phương án này nhằm bảo đảm an ninh, an toàn hàng không, duy trì hoạt động vận tải hàng không liên tục, thông suốt, không gây gián đoạn chuỗi vận tải hàng không tại khu vực TP.HCM; đồng thời hạn chế tối đa tác động đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của các hãng hàng không và quyền lợi của hành khách.

Bên cạnh đó, lộ trình cũng hướng đến khai thác hiệu quả hệ thống cảng hàng không phía Nam, bảo đảm đồng bộ với hạ tầng giao thông kết nối, logistics và phù hợp với lịch bay theo mùa của các hãng hàng không.

Trên cơ sở đó, ACV đề xuất phân chia khai thác giữa Long Thành và Tân Sơn Nhất theo khu vực và cự ly đường bay nhằm phù hợp với đặc điểm từng loại tàu bay và phát huy hiệu quả hạ tầng.

Theo phương án này, Long Thành sẽ đảm nhận toàn bộ các đường bay quốc tế có cự ly trên 1.000 km, các chuyến bay quốc tế không thường lệ, các chuyến bay mới khi Tân Sơn Nhất không đáp ứng được năng lực khai thác. Đối với mạng bay nội địa, các hãng hàng không Việt Nam được chủ động lựa chọn khai thác tại Long Thành theo nhu cầu thị trường và phương án kinh doanh.

Cụ thể, toàn bộ các đường bay quốc tế đến Đông Á, Tây Á, châu Đại Dương, châu Âu cùng tất cả các chuyến bay chở hàng sẽ được chuyển sang Long Thành. Riêng các đường bay đến Đông Nam Á dự kiến được phân bổ khoảng 55% tại Long Thành và 45% tại Tân Sơn Nhất.

Trong khi đó, Tân Sơn Nhất tiếp tục khai thác các đường bay quốc tế thường lệ có cự ly dưới 1.000 km sử dụng tàu bay Code C như Airbus A320, A321, Boeing 737 và các đường bay nội địa theo kế hoạch của các hãng.

Đối với mạng bay nội địa, các đường bay đến Bắc Trung Bộ, Tây Nguyên, Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long tiếp tục khai thác tại Tân Sơn Nhất. Các đường bay đến Đồng bằng sông Hồng dự kiến được phân chia với tỷ lệ 88% tại Tân Sơn Nhất và 12% tại Long Thành; đối với Nam Trung Bộ, tỷ lệ tương ứng là 93% và 7%.

Lộ trình chuyển đổi giữa Long Thành và Tân Sơn Nhất theo 3 giai đoạn

Theo đề xuất của ACV, giai đoạn đầu từ ngày 1/12/2026 đến 27/3/2027, các hãng hàng không sẽ được khuyến khích khai thác các chuyến bay quốc tế, bao gồm cả vận tải hàng hóa, tại Long Thành. Sân bay này cũng tiếp nhận các hãng có nhu cầu chuyển khai thác, các đường bay quốc tế mới, chuyến bay tăng chuyến đến và đi từ khu vực TP.HCM, các chuyến bay thương mại quốc tế không thường lệ và chuyến bay thuê chuyến.

Trong thời gian này, Tân Sơn Nhất vẫn duy trì khai thác các đường bay quốc tế hiện hữu, ngoại trừ những đường bay đã chuyển sang Long Thành, đồng thời không cấp phép mở mới các đường bay quốc tế đến hoặc đi từ sân bay này.

Ở giai đoạn đầu, Vietnam Airlines đăng ký khai thác các đường bay từ Long Thành đến Bắc Kinh, Hồng Kông, Quảng Châu (Trung Quốc), Manila (Philippines) và mở đường bay nội địa kết nối Hà Nội. Vietjet dự kiến khai thác các đường bay từ Long Thành đi Hà Nội, Hải Phòng, Vinh và Thanh Hóa.

Sang giai đoạn hai, từ ngày 27/3 đến 30/10/2027, ACV đề xuất chuyển toàn bộ các chuyến bay quốc tế đường dài, bao gồm vận tải hàng hóa, sang Long Thành. Các đường bay đi và đến châu Âu, châu Mỹ, châu Đại Dương, châu Phi, Trung Đông, Nam Á và Trung Á cùng toàn bộ chuyến bay chở hàng sẽ khai thác tại sân bay mới.

Trong khi đó, Tân Sơn Nhất tiếp tục phục vụ các đường bay quốc tế hiện hữu đến Đông Bắc Á và Đông Nam Á, ngoại trừ các đường bay đã chuyển sang Long Thành, đồng thời vẫn khai thác các chuyến bay thuê chuyến, không thường lệ nhưng không mở thêm các đường bay quốc tế mới.

Đến giai đoạn ba, từ ngày 30/10/2027 đến 25/3/2028, Long Thành sẽ tiếp nhận gần như toàn bộ các chuyến bay quốc tế. Ngoại lệ là các chuyến bay quốc tế thường lệ có cự ly dưới 1.000 km do các hãng hàng không Việt Nam khai thác vẫn tiếp tục hoạt động tại Tân Sơn Nhất.

ACV đề xuất ưu đãi giảm 20-50% giá dịch vụ để thu hút hãng hàng không

Để thu hút các hãng hàng không trong giai đoạn đầu, ngoài các ưu đãi theo Thông tư 23/2026/TT-BXD của Bộ Xây dựng, ACV dự kiến triển khai gói ưu đãi "Long Thanh Launch", giảm từ 20-50% giá các dịch vụ hàng không trong giai đoạn 2026-2027.

ACV cũng kiến nghị Cục Hàng không Việt Nam sớm ban hành cơ chế ưu tiên điều phối slot và bảo lưu slot lịch sử tại Tân Sơn Nhất cho các hãng hàng không Việt Nam chuyển khai thác sang Long Thành theo lộ trình; đồng thời cho phép cấp slot tại Long Thành đối với các hãng chuyển khai thác sớm hoặc mở đường bay mới, tăng tần suất khi Tân Sơn Nhất đã khai thác hết công suất.

Đối với Bộ Xây dựng, ACV đề xuất sớm phê duyệt giá dịch vụ phục vụ hành khách và khung giá các dịch vụ chuyên ngành hàng không tại Long Thành để các hãng có cơ sở xây dựng kế hoạch khai thác. Đồng thời, ACV cũng kiến nghị Bộ Xây dựng giao Cục Hàng không Việt Nam chủ trì xây dựng kế hoạch khai thác tổng thể và công bố lộ trình triển khai.

Bên cạnh đó, ACV kiến nghị Chính phủ đẩy nhanh tiến độ các dự án hạ tầng giao thông kết nối trọng điểm như mở rộng cao tốc TP.HCM - Long Thành, hoàn thành cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu, đường Vành đai 3 TP.HCM, nút giao An Phú cùng các công trình cầu Cát Lái và Long Thành 2 nhằm bảo đảm năng lực kết nối đồng bộ khi sân bay đi vào khai thác.

Dự án Cảng HKQT Long Thành có tổng mức đầu tư hơn 16 tỷ USD, được quy hoạch trên diện tích gần 5.000 ha tại Đồng Nai và triển khai theo ba giai đoạn gồm 2021-2026, 2030-2035 và 2035-2045. Khi hoàn thành toàn bộ dự án, sân bay sẽ có công suất 100 triệu hành khách mỗi năm, riêng giai đoạn 1 đạt công suất 25 triệu hành khách/năm.

Theo ACV, tính đến cuối tháng 6/2026, các hãng hàng không trong nước đều đã đăng ký kế hoạch khai thác tại Long Thành. Vietnam Airlines dự kiến chuyển 4 đường bay quốc tế từ TP.HCM sang Long Thành; Vietjet cam kết khai thác tối thiểu hai đường bay quốc tế; Vietravel Airlines dự kiến khai thác thương mại từ cuối năm 2026. Bên cạnh đó, đại diện 34 hãng hàng không nước ngoài cũng đã khảo sát và làm việc để chuẩn bị đưa sân bay Long Thành vào khai thác dự kiến trong tháng 12/2026.