Chỉ vài ngày nữa, tuyến đường sắt cao tốc đầu tiên Việt Nam hơn 147.000 tỷ do Vingroup đầu tư sẽ đạt cột mốc quan trọng

Quảng Ninh đang đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng (GPMB), tạo quỹ đất sạch để triển khai các dự án, công trình trọng điểm trên địa bàn, trong đó có tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh.

Trên địa bàn thành phố Quảng Ninh, dự án có 194,41ha đất cần thực hiện GPMB, liên quan đến 1.629 hộ gia đình, cá nhân và 19 tổ chức tại 7 phường. Tính đến ngày 11/9/2026, đã có 96,62ha được GPMB, đạt 49,7%. Diện tích đã bàn giao cho nhà đầu tư đạt 175,62ha trên tổng số 273,41ha mặt bằng cần bàn giao.

Trong số các địa phương thực hiện GPMB, hai phường Tuần Châu và Mạo Khê đã hoàn thành. Tại các địa phương còn lại, những phần việc chưa hoàn tất đang được tập trung xử lý trong giai đoạn nước rút.

Để bảo đảm tiến độ, các địa phương được yêu cầu xây dựng kế hoạch chi tiết theo từng tuần, chủ động tăng cường nhân lực, bám sát từng nhóm hồ sơ và thường xuyên cập nhật kết quả thực hiện. Những trường hợp đủ điều kiện phải được khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, chuyển thẩm định, phê duyệt và chi trả ngay. Đối với các hồ sơ còn vướng mắc, địa phương phải phân loại, xác định rõ nguyên nhân để phối hợp tháo gỡ, tránh kéo dài ảnh hưởng đến tiến độ chung.

Thành phố cũng yêu cầu người đứng đầu cấp ủy, chính quyền địa phương chịu trách nhiệm trực tiếp về tiến độ GPMB trên địa bàn. Mục tiêu được đặt ra là hoàn thành toàn bộ công tác GPMB trước ngày 30/9/2026.

Dự án đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh được khởi công ngày 12/4/2026, do Công ty CP Đầu tư và Phát triển đường sắt cao tốc VinSpeed thuộc Tập đoàn Vingroup làm chủ đầu tư, là tuyến đường sắt tốc độ cao đầu tiên của Việt Nam, được kỳ vọng tạo động lực phát triển mới và tăng cường liên kết vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ.

Tuyến đường có tổng chiều dài khoảng 120km, đi qua Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Phòng và Quảng Ninh, với tổng mức đầu tư hơn 147.300 tỷ đồng, chưa bao gồm chi phí GPMB. Riêng đoạn tuyến qua Quảng Ninh có tổng vốn đầu tư khoảng 48.100 tỷ đồng.

Theo phương án được đề xuất, tuyến dài khoảng 17,48km qua Hà Nội, 30,41km qua Bắc Ninh, 33,02km qua Hải Phòng và 40,17km qua Quảng Ninh. Trong tổng chiều dài hơn 121km của toàn tuyến, khoảng 116km được xây dựng trên cao và khoảng 4km đi trên mặt đất. Dự án dự kiến xây dựng 9 cầu vượt sông cùng 11 cầu cạn vượt đường sắt và các tuyến giao thông hiện hữu.

Tốc độ thiết kế trên tuyến chính đạt 350km/h, riêng đoạn qua Hà Nội có tốc độ thiết kế 120km/h. Khi hoàn thành, thời gian di chuyển bằng tàu cao tốc từ Hà Nội đến Hạ Long dự kiến chỉ còn khoảng 23 phút.

Để triển khai toàn tuyến, dự án dự kiến sử dụng khoảng 568ha đất. Trong đó, Quảng Ninh cần quỹ đất lớn nhất với khoảng 286,5ha, chiếm hơn một nửa tổng diện tích đất phục vụ dự án.

Toàn tuyến được bố trí 5 nhà ga gồm Cổ Loa, Gia Bình, Ninh Xá, Yên Tử và Hạ Long Xanh. Ga Cổ Loa đặt tại khu vực Trung tâm Hội chợ triển lãm Quốc gia, xã Đông Anh, Hà Nội, có diện tích khoảng 35,58ha.

Ga Gia Bình tại xã Lâm Thao, Bắc Ninh có diện tích khoảng 7,48ha; ga Ninh Xá tại phường Bắc An Phụ, Hải Phòng rộng khoảng 7,14ha. Hai nhà ga còn lại là Yên Tử và Hạ Long Xanh nằm trên địa bàn Quảng Ninh.

Theo phương án khai thác được VinSpeed công bố, mỗi đoàn tàu dự kiến gồm 7-8 toa, sức chứa khoảng 600 hành khách. Tàu hoạt động từ 6h đến 24h mỗi ngày, tương đương 18 giờ khai thác.

Chủ đầu tư dự kiến đưa vào khai thác 16 đoàn tàu, bao gồm cả tàu dự phòng. Trong năm đầu tiên vận hành, dự kiến vào năm 2028, thời gian giãn cách giữa các chuyến vào giờ cao điểm khoảng 60 phút.

Tần suất khai thác sẽ được điều chỉnh tăng dần theo nhu cầu đi lại. Khoảng cách giữa các chuyến dự kiến giảm xuống còn 30 phút vào năm 2030, 20 phút vào năm 2035, 15 phút vào năm 2040 và 12 phút vào năm 2045.

Lượng hành khách cũng được dự báo tăng theo thời gian. Năm đầu khai thác, tuyến có thể phục vụ hơn 668.000 lượt khách; đến năm 2030 dự kiến đạt khoảng 1,49 triệu lượt và tăng lên khoảng 3,38 triệu lượt vào năm 2040.

Với tốc độ thiết kế lên tới 350km/h, thời gian di chuyển Hà Nội - Hạ Long dự kiến chỉ khoảng 23 phút. Tuyến đường sắt được kỳ vọng tạo thêm một phương thức vận tải tốc độ cao, tăng cường kết nối Hà Nội với Bắc Ninh, Hải Phòng và Quảng Ninh.

Ở quy mô liên vùng, dự án được kỳ vọng tạo thêm động lực liên kết và phát triển kinh tế - xã hội tại các địa phương nằm trên hành lang tuyến, đồng thời hình thành một trục giao thông mới kết nối các trung tâm kinh tế quan trọng của khu vực phía Bắc. Việc hoàn thành GPMB đúng tiến độ vì vậy được xem là một trong những điều kiện quan trọng để dự án có thể triển khai các bước tiếp theo theo kế hoạch.