Chính phủ giao Bộ Xây dựng lập báo cáo tiền khả thi siêu tổ hợp công nghiệp đường sắt hơn 17.500 tỷ
Tại buổi làm việc, Phó Thủ tướng giao Bộ Xây dựng lập Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án và yêu cầu Bộ Tài chính hoàn thiện hồ sơ trình Thủ tướng về nguồn kinh phí.
Ngày 15/9, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc chủ trì cuộc làm việc với lãnh đạo các Bộ, cơ quan và doanh nghiệp về chủ trương đầu tư xây dựng Tổ hợp Công nghiệp đường sắt.
Tại buổi làm việc, Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận báo cáo về các cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn liên quan đến việc giao cơ quan chủ quản, cơ quan tổ chức nghiên cứu, đề xuất chủ trương đầu tư xây dựng Tổ hợp Công nghiệp đường sắt. Theo Thứ trưởng, việc nghiên cứu đầu tư xây dựng Tổ hợp là một trong những giải pháp nhằm cụ thể hóa chủ trương phát triển công nghiệp đường sắt Việt Nam.
Trên cơ sở đó, Bộ Tài chính kiến nghị lãnh đạo Chính phủ giao Bộ Xây dựng tổ chức nghiên cứu Đề án chủ trương đầu tư xây dựng Tổ hợp Công nghiệp đường sắt; đồng thời bố trí, quản lý, sử dụng và quyết toán kinh phí theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước.
Bộ Tài chính cũng đề xuất được phối hợp với Bộ Xây dựng tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền về việc bố trí nguồn kinh phí ngân sách nhà nước phục vụ công tác tổ chức nghiên cứu Đề án chủ trương đầu tư xây dựng Tổ hợp Công nghiệp đường sắt.
Đối với Bộ Công Thương, Bộ Tài chính kiến nghị cơ quan này chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan khẩn trương thực hiện các nhiệm vụ về Đề án phát triển công nghiệp đường sắt Việt Nam theo chỉ đạo của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ.
Trong khi đó, UBND TP. Hà Nội được đề nghị tiếp tục triển khai các nhiệm vụ liên quan đến quy hoạch, quản lý quỹ đất và những nội dung có liên quan khác, bảo đảm quỹ đất phục vụ phát triển Tổ hợp Công nghiệp đường sắt.
Theo Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Danh Huy, Tổ hợp Công nghiệp đường sắt là mô hình có yêu cầu kỹ thuật phức tạp, vốn đầu tư lớn và thời gian thu hồi vốn dài. Do đó, quá trình nghiên cứu cần được gắn kết chặt chẽ với các dự án đầu tư kết cấu hạ tầng đường sắt nhằm xác định nhu cầu đối với các sản phẩm công nghiệp, từ khâu thiết kế, xây dựng, mua sắm thiết bị đến vận hành và bảo trì.
Bên cạnh đó, việc xây dựng mô hình Tổ hợp cần gắn với chuyển giao công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực, khả năng tham gia của doanh nghiệp trong nước và tỷ lệ nội địa hóa. Các yếu tố về chi phí đầu tư, lộ trình thực hiện và cơ chế đặc thù cũng cần được đánh giá kỹ lưỡng để trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.
Theo định hướng này, Tổ hợp Công nghiệp đường sắt không chỉ phục vụ trực tiếp cho việc phát triển hạ tầng đường sắt mà còn có thể tận dụng hiệu quả sức lan tỏa của các dự án để thúc đẩy phát triển công nghiệp và đào tạo nguồn nhân lực.
Để làm rõ phạm vi, quy mô, giải pháp công nghệ, kỹ thuật, sơ bộ tổng mức đầu tư, hình thức đầu tư và hiệu quả tổng thể của dự án, Bộ Xây dựng cho rằng cần lập Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi. Bộ đề nghị Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ giao Bộ Xây dựng tổ chức lập báo cáo này.
Trên cơ sở báo cáo, đề xuất của Bộ Tài chính, Bộ Xây dựng và kết luận tại buổi làm việc, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc đồng ý giao Bộ Xây dựng chủ trì tổ chức xây dựng, lập Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi đối với dự án đầu tư xây dựng Tổ hợp Công nghiệp đường sắt.
Đồng thời, Phó Thủ tướng giao Bộ Tài chính hoàn thiện hồ sơ, trình Thủ tướng Chính phủ về việc bố trí nguồn kinh phí cho các nội dung liên quan đến chủ trương đầu tư xây dựng tổ hợp.
Được biết, theo đề xuất của Tổng công ty Đường sắt Việt Nam (VNR), Tổ hợp Công nghiệp đường sắt được quy hoạch trên địa bàn hai xã Chuyên Mỹ và Ứng Hòa, TP. Hà Nội với quy mô 250ha. Dự án dự kiến gồm 25 phân khu chức năng, bao gồm các dây chuyền lắp ráp, sửa chữa, chế tạo linh kiện và các hạng mục phục vụ hoạt động công nghiệp đường sắt.
Tổng mức đầu tư sơ bộ của dự án được VNR đề xuất ở mức hơn 17.500 tỷ đồng, sử dụng 100% vốn đầu tư công từ ngân sách Nhà nước, chưa bao gồm chi phí giải phóng và san lấp mặt bằng. VNR cũng kiến nghị được giao làm cơ quan chủ quản thực hiện dự án.
Theo lộ trình VNR đề xuất, dự án sẽ được triển khai trong vòng 3 năm thi công và lắp đặt, chia thành hai giai đoạn.
Giai đoạn 1, từ năm 2026-2028, dự kiến tập trung nguồn vốn hơn 7.410,1 tỷ đồng để xây dựng hạ tầng kỹ thuật và lắp đặt máy móc, thiết bị. Mục tiêu của giai đoạn này là hình thành năng lực lắp ráp đầu máy điện, sản xuất toa xe khách tốc độ 160 km/h và đặc biệt là lắp ráp các đoàn tàu EMU (tàu điện tự hành) phục vụ đường sắt đô thị.
Giai đoạn 2, từ năm 2031-2032, dự kiến đầu tư thêm gần 10.100 tỷ đồng để hoàn thiện chiều sâu công nghệ. Khi đó, Tổ hợp hướng tới tự chủ sản xuất các thành phần cốt lõi như giá chuyển hướng, bệ xe, thùng xe cùng các vật tư, phụ tùng thay thế.
