Chuyên gia Phạm Thị Miền: Thị trường bất động sản sắp có thay đổi chưa từng có, người mua là bên hưởng lợi lớn nhất

Lần đầu tiên, mỗi bất động sản tại Việt Nam sẽ từng bước có một "hồ sơ điện tử" riêng. Hà Nội vừa trở thành địa phương đầu tiên thí điểm hệ thống dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản - nền tảng được kỳ vọng sẽ chấm dứt tình trạng dữ liệu phân tán, nâng cao tính minh bạch và thay đổi cách thức giao dịch trên thị trường. Hệ thống này sẽ tác động như thế nào đến cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người dân?

Chia sẻ về vấn đề này, theo bà Phạm Thị Miền, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu và đánh giá thị trường Bất động sản Việt Nam (VARS IRE) , việc xây dựng hệ thống dữ liệu thống nhất không chỉ phục vụ quản lý nhà nước mà còn tạo ra một bước ngoặt đối với toàn bộ thị trường.

Không còn chuyện báo cáo theo quý, theo năm

Điểm đáng chú ý nhất của hệ thống mới là mỗi bất động sản sẽ được gắn một mã định danh riêng, tương tự như căn cước của mỗi công dân. Mã định danh này không chỉ là một dãy ký tự để nhận diện tài sản mà còn đóng vai trò như "hồ sơ điện tử" của từng bất động sản, tích hợp các thông tin quan trọng xuyên suốt vòng đời của tài sản.

Từ vị trí, quy hoạch, pháp lý, chủ sở hữu, tình trạng giao dịch, tiến độ dự án cho đến các biến động phát sinh sau này đều được cập nhật trên cùng một hệ thống.

Điều này đồng nghĩa với việc thay vì phải tìm kiếm thông tin từ nhiều nguồn khác nhau như hiện nay, cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người dân sẽ có một cơ sở dữ liệu tập trung để tra cứu và đối chiếu.

Một thay đổi lớn khác là dữ liệu sẽ được cập nhật theo thời gian thực. Theo bà Phạm Thị Miền, trước đây nhiều thông tin thị trường chủ yếu được tổng hợp theo quý hoặc theo năm nên luôn tồn tại độ trễ, khiến cơ quan quản lý khó theo sát diễn biến thực tế.

Khi hệ thống mới đi vào vận hành, các chủ đầu tư, đơn vị liên quan sẽ phải cập nhật ngay khi có biến động như mở bán, thay đổi tiến độ, điều chỉnh quy hoạch hay phát sinh giao dịch.

Việc cập nhật liên tục sẽ giúp cơ quan quản lý nắm bắt chính xác hơn diễn biến cung - cầu, kịp thời phát hiện những dấu hiệu bất thường của thị trường thay vì chờ đến khi số liệu tổng hợp được công bố.

Ai sẽ hưởng lợi lớn nhất?

Theo chuyên gia, nhóm hưởng lợi rõ rệt nhất từ hệ thống dữ liệu mới chính là người dân. Trong nhiều năm, người mua nhà thường rơi vào tình trạng thiếu thông tin, phải phụ thuộc vào môi giới hoặc tự kiểm chứng qua nhiều nguồn khác nhau.

Khi dữ liệu được chuẩn hóa và liên thông, việc kiểm tra tình trạng pháp lý, quy hoạch, lịch sử của bất động sản sẽ trở nên thuận lợi hơn rất nhiều.

Thông tin minh bạch hơn cũng góp phần giảm rủi ro mua phải dự án chưa đủ điều kiện, tài sản đang có tranh chấp hoặc những trường hợp quảng cáo sai sự thật.

Theo bà Phạm Thị Miền, một thị trường chỉ thực sự phát triển bền vững khi khoảng cách thông tin giữa người bán và người mua được thu hẹp.

Thách thức không chỉ nằm ở công nghệ

Dù đánh giá cao ý nghĩa của hệ thống dữ liệu quốc gia về nhà ở và thị trường bất động sản, bà Phạm Thị Miền cho rằng thách thức lớn nhất không đơn thuần là đầu tư hạ tầng công nghệ.

Quan trọng hơn là chuẩn hóa dữ liệu từ nhiều nguồn khác nhau, xây dựng cơ chế phối hợp giữa các cơ quan và bảo đảm trách nhiệm cập nhật thông tin của các chủ thể liên quan.

Nếu dữ liệu không đầy đủ hoặc không được cập nhật kịp thời, hệ thống sẽ khó phát huy giá trị thực tế. Theo bà, việc Hà Nội được lựa chọn triển khai thí điểm sẽ là bước thử nghiệm quan trọng để hoàn thiện mô hình trước khi mở rộng trên phạm vi cả nước.

Chuyên gia nhận định, khi hệ thống dữ liệu được hoàn thiện, thị trường bất động sản sẽ không chỉ thay đổi ở khía cạnh quản lý mà còn thay đổi cách người dân ra quyết định, tăng niềm tin của nhà đầu tư, hỗ trợ cơ quan quản lý điều hành hiệu quả hơn và tạo nền tảng cho quá trình chuyển đổi số của toàn ngành.