Đà Lạt sẽ hình thành 4 trung tâm vệ tinh, giảm áp lực cho vùng trung tâm

Vừa qua, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Lâm Đồng Nguyễn Hồng Hải chủ trì buổi làm việc với các sở, ngành và địa phương về tiến độ lập quy hoạch chung đô thị 5 phường liền kề khu vực Đà Lạt đến năm 2050, gồm Xuân Hương - Đà Lạt, Lâm Viên - Đà Lạt, Cam Ly - Đà Lạt, Xuân Trường - Đà Lạt và Lang Biang - Đà Lạt.

Theo Quyết định số 4452/QĐ-UBND ngày 5/9/2026, UBND tỉnh Lâm Đồng đã phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch chung đô thị đối với 5 phường này. Phạm vi nghiên cứu khoảng 68.089ha, bao gồm toàn bộ diện tích tự nhiên của các phường, với định hướng phát triển đến năm 2030 và tầm nhìn năm 2050.

Theo các chỉ tiêu dự báo phục vụ lập quy hoạch, đến năm 2050, khu vực có quy mô dân số khoảng 756.800 người, trong đó dân số đô thị khoảng 485.343 người, phần còn lại là dân số quy đổi từ khách du lịch. Lượng khách dự kiến đạt khoảng 17,47 triệu lượt mỗi năm. Khu vực được định hướng phát triển thành đô thị trung tâm, đô thị loại II, gắn với du lịch chất lượng cao tầm quốc tế, du lịch hội nghị, kinh tế đêm và các hoạt động phát huy thương hiệu thành phố sáng tạo âm nhạc.

Điểm đáng chú ý của đồ án là định hướng tổ chức không gian theo mô hình 3 cực động lực, 4 trung tâm vệ tinh và khung cảnh quan liên tục, thay cho cách phát triển tập trung chủ yếu vào khu vực lõi đô thị. Cách tiếp cận này nhằm phân bổ lại các chức năng đô thị, tạo thêm động lực tăng trưởng tại từng địa bàn, giảm áp lực lên trung tâm Đà Lạt và tăng cường liên kết giữa các khu vực.

Các động lực phát triển được nghiên cứu gồm du lịch chất lượng cao, khoa học, giáo dục, đổi mới sáng tạo và công nghiệp văn hóa. Trong khi đó, các trung tâm vệ tinh được định hướng khai thác những thế mạnh riêng về du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, văn hóa bản địa, nông nghiệp công nghệ cao và các dịch vụ chuyên biệt.

Xét theo lợi thế từng địa bàn, phường Xuân Hương gắn với vai trò trung tâm đô thị, văn hóa, du lịch và dịch vụ; phường Lâm Viên có thế mạnh về làng hoa, nông nghiệp công nghệ cao và du lịch trải nghiệm. Khu vực Cam Ly có dư địa phát triển về phía Tây và Tây Nam; Lang Biang nổi bật với tài nguyên rừng, sinh thái và văn hóa bản địa; còn Xuân Trường gắn với cảnh quan, nông nghiệp và du lịch sinh thái. Đây là những cơ sở để nghiên cứu tổ chức không gian và phân bổ chức năng đô thị, song phương án các cực động lực và trung tâm vệ tinh vẫn đang được tiếp tục hoàn thiện.

Bên cạnh thương mại, dịch vụ và du lịch, quy hoạch còn xem xét phát triển các chức năng khoa học, giáo dục, đổi mới sáng tạo, giao dịch hoa và nông nghiệp sinh thái. Định hướng xuyên suốt là kết hợp phát triển đô thị với bảo tồn di sản kiến trúc, văn hóa, cảnh quan rừng, hồ, suối, thung lũng và hệ sinh thái đặc trưng của cao nguyên.

Đồ án cũng nghiên cứu khả năng khôi phục, phát huy vai trò tuyến đường sắt Đà Lạt - Tháp Chàm và tăng cường kết nối với Cảng hàng không quốc tế Liên Khương. Theo yêu cầu của lãnh đạo tỉnh, việc xác định hướng tuyến phải tính toán kỹ điều kiện địa hình, địa chất, hiện trạng rừng và khả năng khai thác quỹ đất, tránh đầu tư hạ tầng tốn kém nhưng không phát huy hiệu quả.

Phát triển mới cũng phải đi đôi với chỉnh trang đô thị hiện hữu, bảo tồn bản sắc Đà Lạt từ địa hình, khí hậu đến kiến trúc và cảnh quan. Không gian công cộng, chất lượng môi trường sống và các giải pháp hạ tầng xanh, thông minh được xem là những yếu tố quan trọng trong quá trình hiện đại hóa đô thị.

Một số khu vực tiềm năng cũng đang được nghiên cứu để phục vụ định hướng không gian và thu hút đầu tư. Tại Cam Ly, khu vực Bắc Cam Ly rộng khoảng 634ha được xem xét phát triển theo hướng đô thị phức hợp, sinh thái, mật độ thấp, kết hợp khu vực phát triển mới với chỉnh trang dân cư. Phương án này cần giải quyết vấn đề chồng lấn giữa đất ở hợp pháp và đất lâm nghiệp. Khu bãi rác Cam Ly cũ rộng khoảng 65 ha cũng được nghiên cứu chuyển đổi thành khu dân cư gắn với xử lý môi trường và bảo đảm an toàn; quỹ đất nhà ở xã hội D3–D4 khoảng 1,7 ha được đưa vào rà soát.

Ở các khu vực khác, danh mục đề xuất thu hút đầu tư giai đoạn 2026–2030 gồm khu đô thị đường hồ Xuân Hương - Quốc lộ 27C khoảng 530 ha và Khu dân cư số 1 khoảng 74,88 ha tại Lâm Viên; Khu đô thị và dịch vụ du lịch hồ số 7 khoảng 63,28 ha tại Lang Biang; cùng các dự án nhà ở xã hội và nhà ở thương mại tại Xuân Trường. Đây là những nội dung được nghiên cứu, đề xuất nhằm xác định nhu cầu quỹ đất và khả năng kết nối hạ tầng, chưa đồng nghĩa với việc các dự án đã được phê duyệt triển khai.

Lãnh đạo tỉnh nhấn mạnh giai đoạn đến năm 2030 cần được nghiên cứu như bước đệm quan trọng để hiện thực hóa tầm nhìn năm 2050. Các chỉ tiêu phát triển phải phù hợp với định hướng của tỉnh, trong đó Đà Lạt với vai trò đô thị trung tâm cần tạo sức lan tỏa, dẫn dắt các khu vực khác. Khi hoàn thành, đồ án được kỳ vọng tạo cơ sở quản lý thống nhất không gian đô thị, định hướng đầu tư hạ tầng và kiểm soát quá trình phát triển, đồng thời gìn giữ những giá trị đặc trưng của Đà Lạt.