Đầu tư hàng nghìn tỷ cho xăng E10 nhưng chưa được tính đủ vào giá bán, doanh nghiệp nói gì?

Thông tin được ông Trần Phú Bình, Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty Xăng dầu Quân đội, chia sẻ tại tọa đàm "Xăng E10 bán toàn quốc: Hiểu đúng, dùng đúng, triển khai hiệu quả" diễn ra sáng 5/6 tại Hà Nội.

Đầu tư lớn cho hạ tầng pha chế và phân phối

Theo ông Bình, doanh nghiệp đã chuẩn bị đầy đủ hệ thống hạ tầng phục vụ kinh doanh xăng E10, từ kho bể, cơ sở vật chất đến hệ thống pha chế chuyên dụng.

Hiện đơn vị đã đầu tư hệ thống pha chế tại ba kho lớn với tổng công suất khoảng 3.000 m3/ngày, cao hơn nhu cầu tiêu thụ thực tế trên thị trường. Toàn bộ các lô hàng đều được lấy mẫu, kiểm tra thường xuyên trước khi đưa ra thị trường nhằm bảo đảm chất lượng sản phẩm.

Đối với nguồn cung ethanol (E100) - nguyên liệu quan trọng nhất trong sản xuất xăng E10, doanh nghiệp cho biết nhu cầu hiện dao động từ 4.000 - 6.000 m3 mỗi tháng, trong khi mức sử dụng thực tế khoảng 3.000 m3, cơ bản đáp ứng được yêu cầu sản xuất.

Tuy nhiên, để đưa xăng E10 đến tay người tiêu dùng, các doanh nghiệp đầu mối phải đầu tư rất lớn cho hệ thống kho chứa, bồn bể, trạm pha chế và phương tiện vận chuyển chuyên biệt.

"Đặc biệt tại các cửa hàng bán lẻ, bồn chứa và cột bơm đều phải được cải tạo bằng các vật liệu chuyên dụng để chống lại đặc tính ăn mòn của cồn ethanol", ông Bình cho biết.

Người dùng lo hao xăng hơn, doanh nghiệp nói gì?

Một trong những băn khoăn lớn nhất của người dân hiện nay là khả năng tương thích với động cơ và mức tiêu hao nhiên liệu khi sử dụng xăng E10.

Theo ông Bình, những lo ngại này từng xuất hiện khi Việt Nam triển khai xăng E5 RON92 vào năm 2018. Tuy nhiên sau nhiều năm sử dụng, các nghi ngại về chất lượng nhiên liệu và độ bền động cơ dần được giải tỏa.

Về câu chuyện tiêu hao nhiên liệu, ông cho biết ngay trong thực tế, nhiều tài xế taxi cũng phản ánh cảm nhận mức tiêu hao có thể tăng nhẹ khi chuyển sang sử dụng xăng E10.

Xét trên phương diện kỹ thuật, ethanol có nhiệt trị thấp hơn xăng khoáng truyền thống. Vì vậy, khi pha trộn 10% ethanol vào xăng nền, mức năng lượng sinh ra từ mỗi lít nhiên liệu có thể giảm nhẹ, kéo theo khả năng tiêu hao nhiên liệu tăng ở mức nhất định.

"Tuy nhiên đây chủ yếu là phân tích theo lý thuyết kỹ thuật. Mức chênh lệch nếu có là không lớn và còn phụ thuộc vào từng loại xe, điều kiện vận hành cũng như tình trạng giao thông thực tế", ông Bình nhấn mạnh.

Theo lãnh đạo Tổng công ty Xăng dầu Quân đội, bài toán lớn nhất hiện nay là làm sao xây dựng được mức giá xăng E10 vừa hấp dẫn người tiêu dùng, vừa bảo đảm hiệu quả kinh doanh cho doanh nghiệp.

Ông Bình cho biết chi phí đầu tư cho hệ thống pha chế, kho bãi, vận chuyển và cải tạo hạ tầng bán lẻ là rất lớn. Tuy nhiên, phần lớn các khoản đầu tư này hiện chưa được phân bổ đầy đủ vào cơ cấu giá bán lẻ xăng dầu.

"Các cơ quan quản lý như Bộ Tài chính và Bộ Công Thương đều nắm rõ thực trạng này. Trong giai đoạn hiện nay, các doanh nghiệp đầu mối đang chấp nhận tăng chi phí, giảm tỷ suất lợi nhuận để chia sẻ lợi ích với người tiêu dùng và thúc đẩy lộ trình phát triển nhiên liệu sinh học", ông nói.

"Tử huyệt" của xăng E10: 70% ethanol vẫn phải nhập khẩu

Không chỉ đối mặt áp lực chi phí, các doanh nghiệp xăng dầu còn đặc biệt lo ngại về bài toán bảo đảm nguồn cung ethanol trong dài hạn.

Theo tính toán, tổng nhu cầu tiêu thụ xăng của Việt Nam hiện đạt trên 10 triệu m3 mỗi năm. Nếu toàn bộ thị trường chuyển sang sử dụng xăng E10, nhu cầu ethanol sẽ vào khoảng 1 triệu m3 mỗi năm.

Trong khi đó, công suất sản xuất ethanol trong nước hiện mới chỉ đạt khoảng 300.000 m3/năm, tương đương 30% nhu cầu. Điều này đồng nghĩa khoảng 70% lượng ethanol còn lại phải phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu.

Đây được xem là rủi ro lớn nhất đối với lộ trình phát triển xăng E10.

"Nếu xảy ra chiến tranh, xung đột hoặc biến động lớn trên thị trường quốc tế khiến nguồn cung ethanol bị gián đoạn, doanh nghiệp sẽ không có nguyên liệu để pha chế. Khi đó hoàn toàn có thể xuất hiện tình trạng thiếu hụt cục bộ xăng E10 dù nguồn xăng khoáng vẫn dồi dào", ông Bình cảnh báo.

Từ thực tế này, doanh nghiệp kiến nghị Bộ Công Thương sớm có cơ chế hỗ trợ khôi phục hoạt động và nâng công suất các nhà máy ethanol trong nước đang hoạt động dưới tiềm năng, qua đó chủ động nguồn nguyên liệu, giảm phụ thuộc nhập khẩu và bảo đảm an ninh năng lượng cho lộ trình phát triển nhiên liệu sinh học trong những năm tới.