Muốn tăng trưởng 2 con số, Việt Nam cần thực thi '3 giảm': Giảm Lãi suất, giá bất động sản và thuế phí

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu có nhiều biến động, cắt giảm chi phí đầu vào là giải pháp quan trọng để nâng cao sức cạnh tranh, thúc đẩy tăng trưởng và kiểm soát lạm phát. Chia sẻ trong talkshow "Ba giảm: Giảm Lãi suất, giá bất động sản, thuế phí" do kênh Tài Chính và Kinh doanh thực hiện, ông Nguyễn Minh Tuấn (CEO AFA Capital) và ông Long Phan (CEO AFA Group) cho rằng, việc giảm lãi suất, giá bất động sản, thuế phí cùng các chi phí thiết yếu cần đi đôi với tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu quả quản trị, góp phần đưa Việt Nam duy trì mục tiêu tăng trưởng 2 con số.

Giảm lãi suất, tiết giảm chi phí vận hành để Việt Nam hướng tới tăng trưởng 2 con số

Phân tích dưới góc độ hệ thống tài khoản quốc gia, ông Nguyễn Minh Tuấn cho biết tăng trưởng GDP hằng năm được cấu thành từ tổng giá trị tăng thêm của nền kinh tế cộng với thuế sản phẩm và trừ đi trợ cấp sản phẩm. Trong đó, thuế và trợ cấp sản phẩm thường chỉ đóng góp khoảng 8-10% GDP. Vì vậy, động lực quan trọng để tăng trưởng bền vững là nâng cao tổng giá trị tăng thêm.

Theo ông Tuấn, giá trị tăng thêm được tính bằng giá trị sản xuất trừ chi phí trung gian. Các khoản chi phí này gồm nguyên vật liệu, điện, nhiên liệu và dịch vụ phục vụ sản xuất, không bao gồm chi phí lao động và khấu hao tài sản cố định. Khi chi phí trung gian giảm, giá trị tăng thêm sẽ tăng, qua đó góp phần thúc đẩy GDP.

Đồng thời, tiết giảm chi phí trung gian còn giúp hạ giá thành sản phẩm, hỗ trợ kiểm soát lạm phát. Đây là mục tiêu kép trong bối cảnh nền kinh tế chịu áp lực gia tăng chi phí từ thị trường quốc tế.

Để thực hiện mục tiêu này, ông Nguyễn Minh Tuấn cho rằng cần sự vào cuộc đồng bộ của các hộ gia đình, doanh nghiệp, ngân hàng và cơ quan quản lý nhà nước. Cả khu vực công lẫn khu vực tư đều phải hướng tới quản trị tinh gọn, sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn.

Bổ sung góc nhìn này, ông Long Phan ví việc tinh gọn chi phí như vận động viên chạy bộ. Một người có phần bụng quá to sẽ khó di chuyển nhanh và linh hoạt, trong khi cơ thể thon gọn cùng đôi chân khỏe giúp vận động viên bứt tốc tốt hơn. Tương tự, cắt giảm chi phí thừa giúp doanh nghiệp và nền kinh tế vận hành linh hoạt, tạo dư địa tăng trưởng. Ông nhấn mạnh ngân hàng và doanh nghiệp cần áp dụng quản trị tinh gọn để giảm chi phí, đồng thời chia sẻ lợi ích với các bên liên quan.

Trong sáu nhóm giải pháp giảm chi phí sản xuất, kinh doanh được đề cập, gồm lãi suất, bất động sản, thuế phí, xăng dầu, điện và y tế, lãi suất là một trong những chi phí đầu vào quan trọng. Đây vừa là chi phí vay vốn của người dân, doanh nghiệp, vừa là nguồn thu của hệ thống ngân hàng.

Trong bối cảnh chi phí huy động vốn chịu áp lực từ lạm phát thế giới và xung đột địa chính trị đẩy giá dầu lên cao, ông Long Phan và ông Nguyễn Minh Tuấn cho rằng muốn giảm lãi suất cho vay mà vẫn bảo đảm biên lợi nhuận, các ngân hàng phải chủ động tiết giảm chi phí vận hành.

Đề cập đến các động thái điều hành trong tháng 10, ông Nguyễn Minh Tuấn cho biết sau các yêu cầu của Chính phủ về giảm lãi suất và chi phí đầu vào, Ngân hàng Nhà nước đã ban hành Công văn 9608 về triển khai giảm lãi suất và kiểm soát tín dụng.

Theo định hướng được nêu, lãi suất tiền gửi cần giảm tối thiểu 0,5% đối với các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên, vốn không bị khống chế bởi trần lãi suất điều hành. Đối với lãi suất cho vay phục vụ sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên, mức giảm được yêu cầu là 1,5-2%/năm.

Trước băn khoăn về việc Việt Nam giảm lãi suất trong khi các ngân hàng trung ương lớn trên thế giới như Fed vẫn duy trì xu hướng tăng lãi suất, ông Nguyễn Minh Tuấn và ông Long Phan nhắc lại bài học điều hành chính sách tiền tệ của Việt Nam.

Tháng 10/2022, khi Việt Nam lựa chọn thắt chặt chính sách cùng chiều với thế giới, GDP quý I/2023 đã suy giảm mạnh. Đến tháng 3/2023, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã điều hành ngược chiều Fed, trong khi Fed tiếp tục tăng lãi suất đến tháng 7/2023. Việt Nam liên tiếp giảm lãi suất điều hành. Khi đó, cũng có ý kiến đặt câu hỏi liệu chúng ta có thể làm được hay không, nhưng thực tế, chính sách đã được triển khai và đạt kết quả tích cực.

Ông Nguyễn Minh Tuấn khẳng định, mỗi quốc gia là một thực thể độc lập trong điều hành chính sách. Ở từng giai đoạn, chính sách tiền tệ và tài khóa cần lựa chọn mục tiêu trọng tâm. Không phải lúc nào điều hành cùng chiều với các ngân hàng trung ương lớn, cụ thể là Mỹ, mới là đúng. Vấn đề không nằm ở đúng hay sai, mà là mỗi quốc gia cần xác định mục tiêu phù hợp với từng giai đoạn và hiện nay, ưu tiên hàng đầu là thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Cùng với đó, tín dụng được định hướng tập trung vào sản xuất, kinh doanh, công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và các dự án trọng điểm, đồng thời hạn chế vốn vào lĩnh vực rủi ro hoặc dự án chưa đủ điều kiện.

Điều tiết giá bất động sản, khắc phục lệch phân khúc

Bất động sản được định vị là một sản phẩm tài chính đặc biệt và là chi phí đầu vào của toàn bộ nền kinh tế. Bất động sản không chỉ đáp ứng nhu cầu nhà ở mà còn cung cấp văn phòng, nhà xưởng, kho bãi cho doanh nghiệp, đồng thời liên kết với khoảng 38-40 ngành nghề khác. Khi giá bất động sản cao, chi phí thuê mặt bằng tăng, kéo theo giá thành sản phẩm và tạo áp lực lên lạm phát.

Ông Nguyễn Minh Tuấn và ông Long Phan cùng cho rằng việc Chính phủ chỉ đạo rà soát, điều tiết giá bất động sản nhằm giúp thị trường phát triển ổn định, bền vững, không phải để ngăn chặn hay triệt tiêu thị trường.

Theo ông Nguyễn Minh Tuấn, thị trường Việt Nam có những đặc điểm khác Trung Quốc. Trong khi Trung Quốc đối mặt với tình trạng dư cung nghiêm trọng, Việt Nam vẫn có nhu cầu thực về nhà ở lớn do tỷ lệ đô thị hóa mới khoảng 45%, thấp hơn mức 70-80% tại các quốc gia phát triển như Nhật Bản.

Vấn đề đáng chú ý của thị trường bất động sản Việt Nam thời gian qua là lệch phân khúc và tâm lý đầu cơ quá mức. Việc coi bất động sản chủ yếu là tài sản đầu tư đã làm sai lệch sự phân bổ nguồn lực trong nền kinh tế.

Do đó, các chính sách hiện nay, trong đó có việc Quốc hội sửa đổi ba luật quan trọng gồm Luật Đất đai, Luật Kinh doanh bất động sản và Luật Nhà ở, hướng tới giải quyết tận gốc những bất cập này. Một trong các giải pháp là tăng nguồn cung nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê với mục tiêu giao gần 900.000 căn trong giai đoạn 2026-2030 theo Nghị quyết 303.

Theo ông Tuấn, đa dạng hóa các loại hình nhà ở để đáp ứng nhu cầu thực sẽ giúp người dân an tâm lập nghiệp, đồng thời giảm chi phí mặt bằng cho doanh nghiệp.

Đồng bộ giảm thuế phí, chi phí năng lượng và y tế

Bên cạnh lãi suất và bất động sản, các giải pháp tài khóa cũng được triển khai nhằm giảm gánh nặng chi phí. Chính phủ đã gia hạn nộp thuế và tiền thuê đất, giảm thuế giá trị gia tăng (VAT), áp dụng ưu đãi thuế nhập khẩu xăng dầu, đồng thời đưa ra dự thảo giảm 30% thuế thu nhập cá nhân và 30% thuế thu nhập doanh nghiệp.

Ông Nguyễn Minh Tuấn đánh giá đây là những biện pháp thiết thực nhằm hỗ trợ người dân và cải thiện dòng tiền cho doanh nghiệp sản xuất.

Trong lĩnh vực năng lượng, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo không tăng giá điện trong năm, đồng thời yêu cầu nâng cao hiệu quả phân phối và truyền tải điện.

Ở lĩnh vực y tế, các quy định pháp lý mới hướng tới phân cấp, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính và công khai giá bán buôn thuốc, qua đó giảm gánh nặng chi phí y tế trực tiếp cho người dân.

Theo ông Long Phan và ông Nguyễn Minh Tuấn, việc thực hiện chính sách giảm chi phí vẫn đối mặt với nhiều khó khăn. Khi lãi suất tiền gửi kỳ hạn trên 6 tháng được yêu cầu giảm, các ngân hàng có thể chịu áp lực về nguồn vốn, trong bối cảnh tỷ lệ dư nợ tín dụng trên GDP của Việt Nam đã ở mức cao, khoảng 146-150%.

Điều này đòi hỏi các ngân hàng nâng cao năng lực quản trị theo chuẩn quốc tế như Basel III hoặc Thông tư 50, đồng thời kiểm soát rủi ro khi biên lãi ròng (NIM) thu hẹp.

Bên cạnh đó, cải cách quy định pháp lý có thể làm tăng chi phí tuân thủ của doanh nghiệp trong ngắn hạn trước khi phát huy hiệu quả giảm chi phí về lâu dài. Dư địa miễn, giảm thuế để hỗ trợ doanh nghiệp cũng bị giới hạn bởi mức bội chi ngân sách khoảng 4,1% GDP.

Dù còn nhiều thách thức, ông Nguyễn Minh Tuấn và ông Long Phan cho rằng quyết liệt cắt giảm chi phí đầu vào là yêu cầu cần thiết để thực hiện các mục tiêu kinh tế vĩ mô, gồm duy trì tăng trưởng GDP ở mức cao, kiểm soát lạm phát quanh 4,5% và hướng tới tăng trưởng tiêu dùng 14%.

Việc tinh gọn bộ máy, giảm chi phí trung gian được kỳ vọng góp phần củng cố niềm tin của người dân và doanh nghiệp, tạo nền tảng cho nền kinh tế Việt Nam phát triển linh hoạt và bền vững.