Đề xuất đầu tư hơn 288.000 tỷ đồng xây dựng tuyến vành đai dài 349km qua 7 tỉnh, thành phía Bắc
Chính phủ đề xuất đầu tư dự án theo hình thức đầu tư công và tổ chức thu phí sau khi hoàn thành.
Ngày 16/7, tại phiên họp thứ 4 (thường kỳ tháng 7), Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về chủ trương đầu tư dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội.
Trình bày tờ trình của Chính phủ, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn cho biết đây là dự án hạ tầng giao thông trọng điểm, có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc tăng cường kết nối liên vùng và tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội.
Dự án có chiều dài khoảng 349km, đi qua 7 địa phương gồm TP. Hà Nội, Ninh Bình, Hưng Yên, TP. Hải Phòng, Bắc Ninh, Thái Nguyên và Phú Thọ.
Tuyến chính được đầu tư theo tiêu chuẩn đường cao tốc với quy mô 6 làn xe, tốc độ thiết kế 100-120km/h. Dọc tuyến bố trí đường song hành có quy mô tối thiểu 2 làn xe, tốc độ thiết kế 60-80km/h.
Sơ bộ tổng mức đầu tư dự án khoảng 288.268 tỷ đồng, trong đó tuyến cao tốc khoảng 215.192 tỷ đồng từ ngân sách Trung ương; phần đường song hành khoảng 73.076 tỷ đồng từ ngân sách địa phương.
Chính phủ đề xuất đầu tư theo hình thức đầu tư công và tổ chức thu phí sau khi hoàn thành.
Theo tờ trình, dự án phù hợp với Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, Quy hoạch tổng thể quốc gia, Quy hoạch mạng lưới đường bộ, Quy hoạch vùng Thủ đô Hà Nội và Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030.
Hướng tuyến được nghiên cứu theo nguyên tắc bảo đảm phù hợp quy hoạch, có chiều dài ngắn nhất và hạn chế tối đa công tác giải phóng mặt bằng. Phương án này đã được cả 7 địa phương thống nhất bằng văn bản.
Dự án cũng sẽ đầu tư đồng bộ các nút giao liên thông, một số đoạn cầu cạn tại Ninh Bình và Phú Thọ, cùng hệ thống giao thông thông minh (ITS), trung tâm điều hành và các trạm dừng nghỉ hiện đại.
Đối với dự án này, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị tiếp tục rà soát hướng tuyến nhằm giảm khối lượng giải phóng mặt bằng, tiết kiệm chi phí đầu tư, đồng thời tạo dư địa khai thác quỹ đất và phát triển không gian đô thị, công nghiệp, dịch vụ sau khi dự án hoàn thành.
Về quy mô, phân kỳ đầu tư và nhu cầu vận tải, cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ bổ sung số liệu dự báo lưu lượng vận tải theo từng giai đoạn và từng đoạn tuyến để làm cơ sở phân kỳ đầu tư hợp lý, tránh tình trạng phải điều chỉnh quy mô trong thời gian ngắn hoặc đầu tư vượt nhu cầu thực tế, gây lãng phí nguồn lực.
Bên cạnh đó, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính cũng đề nghị làm rõ cơ sở đầu tư đồng bộ hệ thống đường song hành trên toàn tuyến, rà soát tính khả thi của phương án bố trí vốn và chỉ áp dụng cơ chế đặc thù đối với những nội dung thực sự cần thiết, có phạm vi rõ ràng, đi kèm cơ chế kiểm tra, giám sát chặt chẽ để phòng, chống thất thoát, lãng phí.
Kết luận nội dung thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên cho biết UBTVQH cơ bản thống nhất sự cần thiết trình Quốc hội ban hành Nghị quyết về chủ trương đầu tư dự án đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội nhằm hoàn thiện mạng lưới kết cấu hạ tầng giao thông quốc gia, tăng cường liên kết vùng và tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội cho Thủ đô cùng các địa phương trong vùng.
Tuy nhiên, UBTVQH lưu ý đây là dự án có quy mô đặc biệt lớn, vì vậy hồ sơ cần tiếp tục được hoàn thiện theo hướng làm rõ hơn sự cần thiết và hiệu quả đầu tư, nhất là hiệu quả kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh và hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công trong mối quan hệ với các dự án giao thông trọng điểm đang triển khai trong khu vực.
Đồng thời, cơ quan soạn thảo cần bổ sung đánh giá về khả năng mở rộng không gian phát triển, hình thành các hành lang kinh tế mới, đô thị, logistics, khai thác quỹ đất dọc tuyến và phát huy hiệu quả tổng thể của mạng lưới giao thông sau khi dự án hoàn thành.
UBTVQH cũng đề nghị bổ sung các giải pháp kiểm soát chi phí trong quá trình triển khai nhằm hạn chế điều chỉnh tổng mức đầu tư, đồng thời quy định rõ cơ chế kiểm tra, giám sát đối với các chính sách đặc thù để phòng, chống thất thoát, lãng phí.
Tại phiên họp, UBTVQH cơ bản thống nhất trình Quốc hội xem xét, quyết định chủ trương đầu tư Dự án đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội tại kỳ họp không thường lệ thứ nhất.
