Doanh nghiệp ngại làm nhà cho thuê vì 'bỏ tiền lớn, thu hồi vốn quá chậm'
Bộ Xây dựng cho biết đang nghiên cứu hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm thu hút mạnh hơn nguồn vốn tư nhân vào phát triển nhà ở cho thuê, trong đó trọng tâm là tạo điều kiện tiếp cận nguồn vốn dài hạn với chi phí hợp lý và bảo đảm quỹ đất có vị trí phù hợp nhu cầu thực tế.
Thông tin được bà Hoàng Thu Hằng, Cục phó Cục Quản lý nhà ở và Thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng), chia sẻ tại phiên thảo luận về khơi thông nguồn vốn tư nhân trong khuôn khổ hội thảo “Mở khóa tăng trưởng - Động lực từ kinh tế tư nhân” do Báo Thanh Niên tổ chức ngày 8/6.
Theo bà Hằng, vấn đề của thị trường bất động sản không nằm ở việc dòng vốn đổ vào quá nhiều hay quá ít, mà là khả năng lưu thông và sử dụng hiệu quả nguồn vốn đó. Nếu bất động sản không được đưa vào khai thác, sử dụng sẽ tạo ra tồn kho, kéo theo tác động tiêu cực tới hàng chục ngành nghề liên quan như xây dựng, vật liệu, cơ khí...
Để thúc đẩy thị trường phát triển lành mạnh, Bộ Xây dựng đang nghiên cứu sửa đổi Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản, dự kiến trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp tháng 10/2026. Một trong những nội dung trọng tâm là bổ sung cơ chế khuyến khích phát triển nhà ở cho thuê thông qua các chính sách ưu đãi về đất đai, tín dụng, thuế và thủ tục đầu tư.
Bên cạnh đó, cơ quan quản lý cũng nghiên cứu bổ sung các công cụ điều tiết thị trường nhằm kiểm soát đầu cơ, hạn chế tình trạng tăng giá bất hợp lý, đồng thời thúc đẩy sự phát triển cân bằng giữa các phân khúc nhà ở.
Theo đại diện Bộ Xây dựng, việc phát triển nhà ở cho thuê hiện đang đối mặt với nhiều rào cản. Trước hết là bài toán hiệu quả tài chính. Nhà ở cho thuê cần có mức giá phù hợp với khả năng chi trả của người dân, trong khi nhà đầu tư phải bỏ ra nguồn vốn lớn nhưng thời gian thu hồi kéo dài.
“Cho thuê càng dài hạn thì giá thuê càng thấp, nhưng thời gian hoàn vốn cũng càng chậm. Vì vậy, muốn thu hút doanh nghiệp tham gia, cần có cơ chế để nhà đầu tư tiếp cận nguồn vốn vay dài hạn với lãi suất phù hợp”, bà Hằng cho biết.
Ngoài bài toán vốn, quỹ đất phát triển nhà ở cho thuê cũng cần được quy hoạch đồng bộ với hạ tầng xã hội như trường học, bệnh viện, trung tâm thương mại và hệ thống giao thông. Theo bà Hằng, nhiều địa phương hiện vẫn thiếu sự kết nối giữa phát triển nhà ở với hạ tầng phục vụ đời sống người dân.
“Nhà ở cho thuê nếu xây dựng ở vị trí quá xa trung tâm, xa khu công nghiệp hoặc khu dân cư đông đúc thì sẽ rất khó thu hút người thuê. Đầu tư nhà ở cho thuê phải gắn với nhu cầu thực tế của người dân, nếu xây ở nơi vắng vẻ thì hoàn thành cũng không có người đến ở”, bà Hằng nhấn mạnh.
Đại diện Bộ Xây dựng cũng cho biết các địa phương cần khẩn trương rà soát chương trình phát triển nhà ở, ưu tiên phát triển nhà ở xã hội, nhà ở công nhân, nhà ở thương mại giá phù hợp và nhà ở cho thuê nhằm đáp ứng nhu cầu thực của người dân.
Song song với đó, việc tháo gỡ các dự án bất động sản tồn đọng cũng đang được đẩy mạnh để khơi thông nguồn lực cho nền kinh tế. Theo thống kê của Ban Chỉ đạo 751, cả nước hiện có 4.489 dự án gặp khó khăn, vướng mắc với tổng quy mô vốn hơn 3,3 triệu tỷ đồng. Đến nay đã có 1.022 dự án được xử lý, tháo gỡ, tương ứng quy mô vốn hơn 800.000 tỷ đồng.
Tại hội thảo, GS.TS Hoàng Văn Cường, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam, cho rằng dòng vốn đầu tư vào bất động sản không chỉ tác động đến thị trường nhà đất mà còn lan tỏa sang nhiều lĩnh vực như xây dựng, vật liệu và sản xuất thiết bị.
Theo ông, điều đáng lo ngại không phải là dòng tiền vào bất động sản, mà là nguy cơ hình thành lượng tồn kho lớn khi sản phẩm không được tiêu thụ hoặc không được đưa vào sử dụng. Khi tỷ lệ tồn kho vượt ngưỡng an toàn, rủi ro đối với thị trường bất động sản và hệ thống tài chính sẽ gia tăng đáng kể.
