Doanh nghiệp Việt còn cách rất xa Samsung: Bắc Ninh nhận loạt kiến nghị ‘nóng’

Đây là một trong những vấn đề nổi bật được cộng đồng doanh nghiệp chỉ ra tại Vòng đối thoại địa phương Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam 2026 (VPSF 2026) - Phiên đối thoại tỉnh Bắc Ninh diễn ra ngày 19/6.

Phát biểu tại diễn đàn, ông Đặng Hồng Anh, Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, cho rằng Bắc Ninh đang đứng trước yêu cầu phải chuyển đổi mô hình tăng trưởng trong bối cảnh mới.

Theo ông, với vị thế dẫn đầu cả nước về phát triển công nghiệp, xuất khẩu và thu hút FDI, mục tiêu của Bắc Ninh không còn đơn thuần là tăng trưởng nhanh mà phải tăng trưởng sâu, dựa trên giá trị gia tăng và năng lực cạnh tranh thực chất của doanh nghiệp nội địa.

"Bắc Ninh đang đứng trước ba chuyển dịch lớn: từ thu hút FDI mạnh sang liên kết FDI sâu hơn; từ công nghiệp quy mô lớn sang công nghiệp có giá trị gia tăng cao hơn; và từ tháo gỡ khó khăn sang nâng chuẩn doanh nghiệp", ông Đặng Hồng Anh nhấn mạnh.

Thực tế cho thấy, dù đã tham gia chuỗi cung ứng của các tập đoàn đa quốc gia, số lượng doanh nghiệp Việt đủ năng lực trở thành nhà cung ứng cấp cao vẫn còn rất hạn chế.

Ông Đặng Đình Chính, Chủ tịch HĐQT FMP Holding, chia sẻ từ kinh nghiệm thực tiễn tham gia chuỗi cung ứng của Samsung rằng khoảng cách giữa doanh nghiệp nội địa và doanh nghiệp FDI hiện vẫn rất lớn, đặc biệt ở các tiêu chí về chất lượng sản phẩm, năng lực quản trị, nguồn nhân lực và khả năng đáp ứng đơn hàng quy mô lớn.

Theo ông Chính, nếu không có chính sách hỗ trợ đủ mạnh, doanh nghiệp Việt sẽ tiếp tục đứng ngoài những mắt xích có giá trị cao trong chuỗi cung ứng toàn cầu dù các "ông lớn" FDI đang hiện diện ngay tại địa phương.

Từ thực tiễn đó, doanh nghiệp đề xuất xây dựng chương trình phát triển nhà cung ứng nội địa cấp tỉnh, hình thành nền tảng số kết nối doanh nghiệp trong nước với khu vực FDI và đẩy mạnh đào tạo nghề theo đúng nhu cầu của doanh nghiệp sản xuất.

Giai đoạn 2026-2030 quyết định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong 20 năm tới

Ở góc độ chiến lược dài hạn, TS Phạm Đình Đoàn, Chủ tịch Tập đoàn Phú Thái, nhận định giai đoạn 2026 - 2030 sẽ mang tính quyết định đối với năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong vòng 10 - 20 năm tiếp theo.

Theo ông, doanh nghiệp Việt đang phải đối mặt đồng thời với áp lực chuyển đổi số, ứng dụng AI, cạnh tranh công nghệ toàn cầu và làn sóng hàng hóa giá rẻ từ Trung Quốc.

Trong bối cảnh đó, việc nâng cấp quản trị doanh nghiệp, tăng tính tuân thủ, xây dựng đội ngũ kế cận và đầu tư cho nguồn nhân lực trở thành yêu cầu sống còn.

Đối với Bắc Ninh, ông đề xuất lựa chọn một nhóm doanh nghiệp đầu đàn để dẫn dắt cộng đồng doanh nghiệp địa phương, đồng thời đầu tư mạnh cho các chương trình đào tạo CEO và nâng cao năng lực quản trị.

Cùng quan điểm, ông Hoàng Hữu Thắng, Chủ tịch HĐQT Intech Group, cho rằng 5 năm tới là "cửa sổ cơ hội" quan trọng để doanh nghiệp tư nhân Bắc Ninh chuyển từ vai trò gia công sang nghiên cứu, phát triển và sở hữu các sản phẩm, dịch vụ có giá trị gia tăng cao hơn.

Theo ông, đổi mới sáng tạo không thể dừng ở khẩu hiệu mà phải được triển khai theo hướng thực chiến, gắn với quản trị tinh gọn, minh bạch và khả năng phản ứng nhanh trước biến động thị trường.

Doanh nghiệp cũng kiến nghị xây dựng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), thúc đẩy liên kết giữa chính quyền - doanh nghiệp FDI - doanh nghiệp nội địa và thành lập quỹ đầu tư khởi nghiệp đổi mới sáng tạo theo mô hình hợp tác công tư.

Bắc Ninh đặt cược vào chất lượng quản trị công

Ngoài những vấn đề về năng lực doanh nghiệp, nhiều ý kiến tại diễn đàn cũng phản ánh các rào cản liên quan đến thủ tục đầu tư, tiếp cận quy hoạch, giải phóng mặt bằng và mặt bằng sản xuất.

Ông Ngô Xuân Tân, Tổng Giám đốc Công ty CP Xây lắp và Thương mại 216, đề xuất tỉnh nghiên cứu cơ chế "một đầu mối" hỗ trợ doanh nghiệp xuyên suốt vòng đời dự án, đồng thời công khai quy hoạch, quy trình và thời gian xử lý thủ tục để giảm chi phí không chính thức.

Đại diện lãnh đạo tỉnh Bắc Ninh, ông Mai Sơn, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh, cho biết, hiện công nghiệp, xây dựng và dịch vụ chiếm trên 90% cơ cấu kinh tế của tỉnh. Chỉ trong 5 tháng đầu năm, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt hơn 85 tỷ USD, giá trị sản xuất khoảng 1,3 triệu tỷ đồng và thu hút gần 7,2 tỷ USD vốn đầu tư.

Toàn tỉnh hiện có gần 3.600 dự án FDI đến từ 44 quốc gia và vùng lãnh thổ với tổng vốn đăng ký gần 50 tỷ USD.

Theo lãnh đạo tỉnh, trong giai đoạn mới, lợi thế cạnh tranh của địa phương không còn nằm chủ yếu ở ưu đãi hay hạ tầng mà phụ thuộc ngày càng lớn vào chất lượng quản trị công và mức độ đồng hành cùng doanh nghiệp.

"Bắc Ninh kiên định chuyển từ tư duy quản lý sang phục vụ, từ giải quyết thủ tục sang giải quyết vấn đề, từ hành chính công sang chính quyền kiến tạo phát triển", ông Mai Sơn khẳng định.