Doanh thu 80 tỷ nhưng chỉ khai 3 tỷ, hộ kinh doanh lo bị truy thu: Chuyên gia nói gì?
Nỗi lo bị truy thu thuế đối với các khoản doanh thu trong quá khứ đang khiến nhiều hộ kinh doanh chưa mạnh dạn chuyển sang kê khai đúng doanh thu.
Việc chuyển từ phương pháp thuế khoán sang kê khai không làm tăng nghĩa vụ thuế, song tâm lý lo bị truy thu các khoản doanh thu trước đây vẫn là rào cản lớn khiến nhiều hộ kinh doanh chưa dám kê khai đầy đủ, theo bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam (VTCA) nêu tại hội thảo "Giải pháp giúp hộ kinh doanh kê khai thuế đúng, an tâm tuân thủ, phát triển bền vững".
Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam nhận định, chính sách thuế hiện hành không thay đổi khi chuyển sang kê khai. Thậm chí, nhiều trường hợp còn được hưởng lợi nhờ ngưỡng doanh thu miễn thuế được nâng từ 100 triệu đồng lên 500 triệu đồng.
Bà dẫn ví dụ hộ cho thuê nhà có doanh thu 500 triệu đồng trước đây phải nộp thuế, nhưng theo quy định mới không còn thuộc diện nộp thuế.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều hộ kinh doanh vẫn e ngại chuyển đổi. Nguyên nhân lớn nhất là lo bị cơ quan chức năng truy thu thuế đối với doanh thu chưa kê khai trong các năm trước.
Bà Cúc nêu ví dụ tại Hưng Yên có hộ kinh doanh cho biết doanh thu thực tế khoảng 80 tỷ đồng nhưng đang kê khai 3 tỷ đồng. Khi muốn chuyển sang kê khai đúng, họ lo có thể bị truy thu nhiều năm trước nên chỉ dám tăng doanh thu kê khai lên mức thấp hơn thực tế. Theo bà, nếu tâm lý này không được tháo gỡ, tình trạng giấu doanh thu sẽ còn tiếp diễn.
Từ thực tế trên, Chủ tịch VTCA đề xuất cần có cách tiếp cận linh hoạt trong giai đoạn chuyển đổi. Đối với các trường hợp không buôn lậu, không sản xuất hàng giả và không gây ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng, nên khuyến khích kê khai trung thực từ thời điểm hiện tại, tạo điều kiện để người kinh doanh tham gia hệ thống quản lý thuế minh bạch hơn.
Ngoài vấn đề truy thu, bà Cúc cho biết nhiều hộ kinh doanh đa kênh vẫn gặp khó trong việc xuất hóa đơn, quản lý hàng tồn kho trước năm 2025 và xác định giá trị tài sản cố định khi chuyển sang phương pháp kê khai. Bà đề nghị cơ quan chức năng tiếp tục có hướng dẫn cụ thể để tháo gỡ các vướng mắc này.
Theo Chủ tịch VTCA, cơ quan thuế đã khẳng định không truy thu, trừ các trường hợp gian lận hoặc trốn thuế. Tuy nhiên, bà kiến nghị cần có hướng dẫn thống nhất giữa các cơ quan chức năng về phạm vi áp dụng để hộ kinh doanh yên tâm thực hiện kê khai, đồng thời nâng cao tính minh bạch và hiệu quả quản lý thuế trong bối cảnh chuyển đổi số.
