Tại Gia Lai, doanh nhân cùng tuổi bầu Đức vừa xuất khẩu gần 22.000 tỷ đồng cà phê, quản lý vùng trồng rộng 18.700ha

Theo bảng xếp hạng 30 doanh nghiệp xuất khẩu cà phê nhân hàng đầu Việt Nam niên vụ 2025-2026 vừa được Hiệp hội Cà phê - Ca cao Việt Nam (VICOFA) công bố, Công ty TNHH Vĩnh Hiệp xuất khẩu gần 180.000 tấn, dẫn đầu toàn ngành.

Kim ngạch xuất khẩu của doanh nghiệp đạt hơn 836 triệu USD, tương đương gần 21.800 tỷ đồng theo tỷ giá hiện hành và chiếm khoảng 10% tổng kim ngạch xuất khẩu cà phê Việt Nam trong niên vụ.

Kết quả này được ghi nhận trong bối cảnh ngành cà phê Việt Nam thiết lập kỷ lục mới với kim ngạch xuất khẩu 8,5 tỷ USD trong niên vụ 2025-2026. Niên vụ trước đó, Vĩnh Hiệp cũng đạt hơn 769 triệu USD kim ngạch xuất khẩu, tương đương khoảng 9,3% toàn ngành.

Hiện sản phẩm của Vĩnh Hiệp có mặt tại hơn 60 quốc gia và vùng lãnh thổ. Riêng cà phê Robusta, doanh nghiệp cho biết chiếm trên 12% sản lượng xuất khẩu của Việt Nam.

Đứng sau doanh nghiệp này là ông Thái Như Hiệp, sinh năm 1963 - cùng tuổi với Chủ tịch HĐQT CTCP Hoàng Anh Gia Lai Đoàn Nguyên Đức (bầu Đức), một doanh nhân khác cũng đang đẩy mạnh đầu tư vào cà phê tại Gia Lai.

Vĩnh Hiệp được thành lập tháng 3/2004 và hiện đặt trụ sở tại phường An Phú, tỉnh Gia Lai. Ông Hiệp giữ vị trí Chủ tịch Hội đồng thành viên kiêm Giám đốc và là người đại diện theo pháp luật. Hoạt động chính của công ty là mua bán nông sản xuất khẩu và lương thực, bên cạnh các lĩnh vực liên quan tới cà phê, hồ tiêu, cây ăn quả và bất động sản.

Để chủ động nguồn cung, doanh nghiệp hiện liên kết và quản lý hơn 18.700ha cà phê đạt các chứng nhận 4C và Rainforest Alliance (RA), cung cấp gần 70.000 tấn nguyên liệu. Vùng trồng được hình thành thông qua mạng lưới gần 21.000 hộ nông dân cùng các đối tác sản xuất.

Quy mô vốn của Vĩnh Hiệp cũng tăng nhanh những năm gần đây. Tháng 2/2021, doanh nghiệp có vốn điều lệ 200 tỷ đồng, trong đó ông Thái Như Hiệp sở hữu 95%. Vốn sau đó tăng lên 350 tỷ đồng vào tháng 8 cùng năm và đạt 700 tỷ đồng vào tháng 8/2025.

Đến tháng 9/2026, Vĩnh Hiệp tiếp tục nâng vốn điều lệ lên 1.000 tỷ đồng. Ông Hiệp góp 600 tỷ đồng, tương ứng 60% vốn, còn bà Trần Thị Lan Anh nắm 40%.

Từ doanh nghiệp xuất khẩu cà phê nhân, Vĩnh Hiệp đang muốn mở rộng chuỗi giá trị sang chế biến sâu, nghiên cứu, logistics và du lịch gắn với cà phê.

Tại Hội nghị xúc tiến đầu tư tỉnh Gia Lai năm 2026, ông Thái Như Hiệp đề xuất 5 dự án thuộc đề án phát triển cà phê bền vững giai đoạn 2026-2030, với tổng vốn dự kiến hơn 18.000 tỷ đồng.

Trong đó, dự án lớn nhất là Trung tâm nghiên cứu trí tuệ nhân tạo (AI) trong nông nghiệp cà phê, kết hợp nghiên cứu giống và phát triển vùng nguyên liệu cà phê đặc sản, vốn dự kiến 13.300 tỷ đồng.

Doanh nghiệp cũng đề xuất nhà máy chế biến cà phê bằng công nghệ sấy phun và sấy lạnh trị giá 3.900 tỷ đồng; cụm kho trung tâm trung chuyển, giao dịch hàng hóa tại châu Á cùng cầu cảng bốc dỡ hàng hóa 1.000 tỷ đồng; khu du lịch sinh thái nghỉ dưỡng kết hợp trải nghiệm đặc sản cà phê Gia Lai 500 tỷ đồng và nhà máy sản xuất phân bón hữu cơ, vi sinh từ phụ phẩm cà phê 70 tỷ đồng.

UBND tỉnh Gia Lai đã trao 5 biên bản ghi nhớ đầu tư cho Vĩnh Hiệp đối với các dự án trên.

Một phần kế hoạch bắt đầu được cụ thể hóa. Tháng 7/2026, tỉnh Gia Lai chấp thuận chủ trương đầu tư dự án Viện nghiên cứu và phát triển cà phê AI - Gia Lai của Vĩnh Hiệp. Dự án có diện tích khoảng 157ha, tổng vốn 326 tỷ đồng.

Mới nhất ngày 14/10, doanh nghiệp động thổ Nhà máy Cà phê Vĩnh Hiệp tại Khu công nghiệp VSIP III, phường Tân Uyên, TP. HCM. Nhà máy rộng 10 ha, vốn đầu tư 750 tỷ đồng và công suất thiết kế 300.000 tấn mỗi năm.

Bầu Đức đang tăng tốc mở rộng vùng trồng cà phê

Cùng tuổi, cùng gắn hoạt động kinh doanh với Gia Lai, ông Thái Như Hiệp và bầu Đức hiện cùng có những kế hoạch lớn với cây cà phê, nhưng xuất phát điểm khác nhau.

Nếu Vĩnh Hiệp đã có hơn hai thập kỷ hoạt động trong lĩnh vực xuất khẩu và đang mở rộng từ thương mại sang chế biến sâu, nghiên cứu, logistics, thì HAGL mới bước vào một chu kỳ đầu tư cà phê quy mô lớn.

Doanh nghiệp của bầu Đức đặt mục tiêu sở hữu 20.000ha cà phê vào cuối năm 2028. Khoảng 3.000ha đã được trồng năm ngoái và HAGL dự kiến phát triển thêm 7.000ha trong năm nay. Tổng nhu cầu vốn cho kế hoạch giai đoạn 2026-2028 ước khoảng 14.220 tỷ đồng.

Dù phần lớn diện tích chưa cho thu hoạch, HAGL đã bắt đầu tìm đầu ra. Doanh nghiệp mới ký hợp đồng xuất khẩu 1.000 tấn cà phê nhân Arabica sang Trung Quốc với giá 47 nhân dân tệ mỗi kg, tương đương khoảng 182.000 đồng/kg. Gần 3.000ha cà phê đầu tiên của HAGL dự kiến bước vào thu hoạch từ tháng 10/2027.

Trước đó, bầu Đức trực tiếp sang Trung Quốc thúc đẩy hợp tác với MQ Coffee, hướng tới nâng sản lượng cung ứng lên khoảng 5.000 tấn trong những niên vụ tiếp theo.

HAGL đồng thời tiếp tục mở rộng vùng nguyên liệu ra ngoài Việt Nam. Một dự án tại Savannakhet (Lào), quy mô hơn 2.080 ha, đi kèm nhà máy chế biến công suất khoảng 9.470 tấn mỗi năm, đã được cấp chứng nhận đầu tư ra nước ngoài với tổng vốn hơn 29,2 triệu USD.